№1 БЖБ қазақ тілі, 7-сынып 2 тоқсан

7-сынып №1 БЖБ қазақ тілі

Оқушының аты-жөні ________________________________________________

ІІ тоқсан бойынша жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар

Бөлім: Сүйіспеншілік пен достық. Морфология

Оқу мақсаты:

7.2.4.1 идеясы ұқсас публицистикалық және көркем әдебиет стиліндегі мәтіндердің тақырыбы, құрылымы, мақсатты аудиториясы, тілдік ерекшелігін салыстыра талдау;

7. 4. 4. 1 етістіктің есімше, көсемше түрлерін, тұйық етістікті тілдесім барысында қолдану Бағалау критерийі: Білім алушы

публицистикалық және көркем әдебиет стиль ерекшеліктерін біледі;

мәтіндердің тақырыбын анықтайды;

мәтіндердің құрылымын салыстырады;

мәтіндердің мақсатты аудиориясын табады;

мәтіндерді тілдік ерекшелігіне сай салыстыра талдайды;

етістіктің есімше, көсемше түрлерін, тұйық етістікті тілдесім барысында қолданады

Ойлау дағдыларының

деңгейі Қолдану, талдау

Орындау уақыты 15-20 минут

Тапсырма.

Мәтінді мұқият оқып, төменде берілген кестені үлгі ретінде пайдаланып, өзіндік талдау жасаңыз.

1-мәтін

СІЗ немесе СЕН

«Үлкенге - құрмет, кішіге - ізет» көрсетіп тұратын халықпыз ғой қашанда. Бұл халық даналығын менің ата-анам бала тәрбиесінде берік ұстанады десем артық айтпаған болар едім.

Олай дейтінім, ата-анам бізге өзімізден жасы үлкен кісілермен, мейлі сен оларды таны-таныма, тіпті туыс-туғаның болса да ешқашан «СЕН» деп емес, «СІЗ» деп сөйлесуді үйретті. Ағайын-туыс, жақын-жуық, көрші-көлемнің атын атағанның өзінде «апа, аға, тәте, көке, ағай, апай» деген сөздерді тіркестіріп атауды үйретті. Әрине, бұл әрбір отбасында берілетін тәрбие шығар. Бірақ, айтқым келгені, біз (біздің отбасының балалары) ата-анамыздың өзімен «Сіз» деп сөйлесеміз. Соны байқаған кейбір достарым, таныстарым «Сен неге өз ата-анаңа «сіз» деп айтасың. «Сіз» деп тек бөтен адамдарға айтылуы керек. Ал әке-шеше деген ең жақын адамдарың емес пе?» деп сұрап, қарсы пікір білдіріп жатады. Мен болсам оларға «Сіз» деген сөйлесудің сыпайы түрі және өзіңнен жасы үлкен адамдардың бәріне қаратып айтылатын сөз деп жауап беремін. Көбісі менің жауабымды теріске шығарып, бастарын шайқайды. Меніңше, «сіз» деп сөйлесу адамға деген құрметіңді, сыйластығыңды, сыпайылығыңды білдіру

2-мәтін

Екі достың әңгімесі

Екі дос шөл далада жолаушылап келе жатады. Бір кезде сөзден сөз шығып, екеуі ұрсысып қалады. Біреуі ашуға қатты булығып, екіншісін қойып қалады. Досының ұрғаны жанына қатты батады,…