10-сыныпқа арналған қазақ тілі авторлық бағдарламасы

Адилова Күлайым Жарылкасымовна, Хайруллаева Сандуғаш Алибаевна

Жаңартылған білім беру мазмұнындағы оқу бағдарламасы мен оқыту

әдістемесін басшылыққа ала отырып жасалған

«Жиынтық бағалау жұмыстарының үлгісі»

атты әдістемелік оқу құралы «Қазақ тілі мен әдебиеті» пәні 10, 11-сынып

(оқыту қазақ тілінде емес) (жаратылыстану-математикалық, қоғамдық-гуманитарлық бағыт)

Алматы қ., 2022 ж

ӘОЖ 373 КБЖ 74.26 А 25

Пікір жазған: Махамбетова А.Б. - қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университетінің аға оқытушысы, Абай

атындағы ҚазҰПУ - нің PhD докторанты6

Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ Мейркулова А.Б. - «Әлеуметтік ғалымдар» факультетінің аға оқытушысы, Phd доктор

Адилова К.Ж. А 25 Жаңартылған білім беру мазмұнындағы оқу бағдарламасы мен оқыту әдістемесін басшылыққа ала отырып жасалған «Жиынтық бағалау жұмыстарының үлгісі» атты әдістемелік оқу құралы «Қазақ тілі мен әдебиеті» пәні 10,11-сынып (оқыту қазақ тілінде емес) (жаратылыстану-математикалық, қоғамдық-гуманитарлық бағыт)/ К.Ж.Адилова, С.А.Хайруллаева. – Алматы:«www.orleu.kz» баспасы, 2022.– 99 б. ISBN 978-601-7159-28-3 Ұсынылып отырған әдістемелік оқу құралы оқу орыс тілінде жүргізілетін 10,11-сынып оқушылары мен ұстаздарына арналған. ӘОЖ 373 КБЖ 74.26 ISBN 978-601-7159-28-3 © «№134 лицей» КММ, 2022 © Адилова Күлайым Жарылкасымовна, Хайруллаева Сандуғаш Алибаевна, 2022 © «www.orleu.kz» баспасы, 2022

Алматы қаласы КММ №134 лицейдің қазақ тілі мен әдебиет пәнінің ұстаздары Адилова Күлайым Жарылкасымовна мен Хайруллаева Сандуғаш Алибаевнаның «Жиынтық бағалау

жұмыстарының үлгісі» атты әдістемелік оқу құралына

ПІКІР

Бүгінгі күні рeспубликамызда білім беру жүйесінің түбегейлі өзгeріске ұшырауы баршамызға аян. Оның негізгі факторы жаһандану үрдісіндегі білім беру саласында жаңа модельдердің дүниеге келуі, білім беру үрдісінің ақпараттандырылуы болып табылады.

Заман алға жылжып, қоғам өзгерген сайын жаңа мазмұнды оқу жүйесін қалыптастыру өмір талабы. Сонықтан білім мазмұнын жаңартудың басты мақсаты – білім сапасын көтеру. Қазақстан Республикасының білім беру жүйесінде жаңартылған білім беру мазмұнына көшу сатысы басталып, оқушыларды кең ауқымды дағдыларға үйретуге, функционалдық сауаттылықтарын арттыруға, адами құндылықтарын дамытуға көңіл бөліне бастады.

Жаңартылған білім беру бағдарламасының ерекшелігі: спиральді қағидатпен берілуі. Спиралды құрылым білім мен дағдылардың сыныптан сыныпқа ілгерлемелі дамуын қамтамасыз етеді. Яғни білімнің қарапайым деңгейден күрделі деңгейге көшуі болып табылады. Оқу мақсаттары оқушылардың зерттеу дағдыларын, қарапайым бақылауға тәжірибе арқылы білімі қалыптасуына, алған білімін қайта өмірде қолдана білуіне бағытталған.

Ұсынылып отырылған әдістемелік оқу құралы мемлекеттік стандартқа сәйкес құрастырылған. Бұл әдістемелік нұсқаулық ұстазға, білім алушыларға «Қазақ тілі мен әдебиеті» пәні бойынша жиынтық бағалау мен тоқсандық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде қолдануға бағытталған. Ұсынылған тақырыптар бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушының тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға, қаншалықты материалды игергені мен жадына сақтау, көру, қабылдау қабілетін байқауға мүмкіндік береді.

Авторлық бағдарламаның әр бөлімінде тақырыптар бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныстар түрінде берілген.

Әдістемелік оқу құралы, қазақ тілі мен қазақ әдебиеті пәндері бойынша заман талабына сәйкес тапсырмалармен қамтылып, келесі міндеттерді шешуге: яғни, оқушыларды мәтінмен лингвистикалық талдау жасауға үйретуге; оқушылардың ауызекі сөйлеу тілдерін дамытуға; әр балаға өз еліне деген патриоттық рух қалыптастыру үшін оның бай тарихына, болашағына деген жауапкершілік сездіретін әрекет жүйесін жасауға; болашақта өз еліне, жеріне деген ұлттық намысы мол, жігерлі ұл-қыз тәрбиелеу, моральдық жағынан жоғары тұлға даярлауға бағытталған.

Қазақ тілі мен қазақ әдебиеті пәндерін оқытуда жаңа технологияларды, техникалық құралдарды жан-жақты қолдану, мұғалімнің көптеген қиындаған қызметтерін жеңілдетіп, осы іскерліктің ұстанымды жаңа тәсілдерінің пайда болуына мүмкіндік туғызады. Сондай-ақ, оқушылардың оқу материалын меңгергендігі жөнінде объективті ақпарат алу, олардың кемшіліктерін дер кезінде анықтау, мұғалім - оқушы арасында кері байланысты орнату басты назарға алынған.

Авторлық бағдарлама орыс тілді сыныптардың 10-11сынып білім алушылары мен ұстаздарына арналған таптырмас құрал. Сонымен қатар, авторлар бірлестігі ұсынған жаттығулар жинағы, сабақты жоспарлауға, ұқсас тапсырмаларды құрастыруға және іріктеп алуға, оқу мақсатына жетуге қатысты сындарлы кері байланыс беруге көмектесетін үлгі болып табылатыны сөзсіз.

«Жиынтық бағалау жұмыстарының үлгісі» атты авторлық бағдарлама оқушылардың сабақта немесе өз бетінше оқуына, әрі оқытушылардың күнделікті сабақта пайдалануына арналған.

Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университетінің аға оқытушысы, Абай атындағы ҚазҰПУ - нің PhD докторанты Махамбетова А.Б.

Алматы қаласы КММ №134 лицейдің қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің ұстаздары Адилова Күлайым Жарылкасымовна мен Хайруллаева Сандуғаш Алибаевнаның «Жиынтық бағалау

жұмыстарының үлгісі» атты әдістемелігіне

ПІКІР

Жаһандану заманында білімді болумен бірге сол біліміңді өмірде тиімді қолдану, кездесетін қиындықтарды анықтап , оларды шешудің жолдарын таба білуі маңызды. Заман талабына сай, жаңартылған білім беру мазмұнындағы оқу бағдарламасы мен оқыту әдістемесін басшылыққа ала отырып жасалған, жаңартылған оқу бағдарламасының талаптары мен шарттары толық қамтылған.

Ұсынылып отырған жұмыс өз бағытында өзекті болып табылады, себебі мұндағы байқалатын басты мақсат білім алушы мен білім беруші ұлағатты ұстаздарға үлкен көмек ретінде ұсынылатын бірнеше тақырыптағы БЖБ (Бөлім бойынша жиынтық бағалау) мен ТЖБ (Тоқсан бойынша жиынтық бағалау) үлгілері өте сауатты және оқу бағдарламасына сүйене отырып жасалған. Авторлық бағдарлама оқу орыс тілінде жүргізілетін жоғарғы сыныпта, яғни 10-11сыныпта жұмыс істейтін қазақ тілі мен әдебиеті мамандары үшін арналған, берілген мәтіндер мазмұны тақырыпқа сай, сондай-ақ әртүрлі саланы қамтыған.

Жалпы, БЖБ мен ТЖБ-да берілген жұмыс түрлері оқушылардың ойлау қабілеттерін дамытуға , сөздік қорын молайтуға, адамгершілік, эстетикалық тәрбие беруге әсіресе әдеби және тарихи деректерді түсінуге көмектеседі. Білім алушы оқыған материалдарының мазмұнын дұрыс қабылдап, ондағы негізгі ойды жақсы ұғыну үшін оқу сабақтарында алуан түрлі жұмыстар ұйымдастырылады. Дегенмен оқу бағдарламасында көрсетілген бөлімдерді білім алушының қаншалықты игергенін тексеру мақсатында кез келген ұстазға таптырмас көмек. Бағдарламада тілдік дағдылар толық қарастырылған, мысалы тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылым, тілдік бірлік. Осы тілдік дағдыларды дамыту мақсатында әртүрлі тапсырмалар берілген.

Сонымен қатар, жиынтық бағалау мен тоқсандық бағалауға арналған әдістемелік үлгісінде төмендегілер ұсынылады:

тақырыптар атаулары;

у дағдыларының деңгейлерімен сәйкестендірілген оқу мақсаттары;

арналған тапсырмаларды құрастыруға байланысты ұсыныстар;

үлгілері мен дескрипторлары;

спецификациясы;

кестелері.

Авторлық бағдарлама алдағы уақытта өз кезегінде кезкелген ұстаз бен білім алушыға көмек, әрі әдістеме ретінде қызмет етеді деген ойдамын.

Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ «Әлеуметтік ғалымдар» факультетінің аға оқытушысы, Phd доктор Мейркулова А.Б.

Құрметті мұғалім!

Сізге, жиынтық бағалау мен тоқсандық бағалауға бағытталған әдістемелік нұсқаулықты ұсынып отырмыз. Ұсынылып отырған әдістемелік нұсқаулық жұмыстары «Мектеп» баспасынан шыққан оқулық пен мемлекеттік стандартқа сүйене отырып құрастырылған. Бұл әдістемелік нұсқаулық мұғалімге, 10,11-сыныптың білім алушыларына «Қазақ тілі мен әдебиеті» пәні бойынша жиынтық бағалау мен тоқсандық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде қолдануға бағытталған. Жалпы, Бөлім/ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушының тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға, қаншалықты материалды игергені мен жадына сақтау, көру, қабылдау қабілетін байқауға мүмкіндік береді. Әр бөлігі/ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныстар түрінде берілген. Әдістемелік ұсыныстар негізгі мектеп мұғалімдеріне, басқа да тұлғаларға арналған. Әдістемелік ұсыныстар дайындау барысында ресурстар (суреттер, мәтіндер, бейне және аудио материалдар, т.б.) қолжетімді ресми интернет-сайттардан алынды. Ұсынылып отырған