11-сыныпқа арналған бақылау жұмысы, ІІІ тоқсан басы

Оқылым Қазақстан қалалары.

Біздің Отанымыз - Қазақстан. Қазақстан – тәуелсіз, егеменді, өте бай, ең үлкен мемлекет. Қазақстанның жері өте үлкен, топырағы да аса құнарлы. Қазақстан Республикасында 2004 жылы 14 облыс, 90- ға жуық қала, 200- дей қала тектес кент, 150- ден астам аудан болды. Қала мәртебесі берілген елді мекендер Қазақстанда көп. Облыстық қалаларда халық саны 50 мыңнан,аудандық қалаларда 8 мыңнан асуы тиіс. Үлкен қалалар қатарына жату үшін халық саны 10 милллионнан асу керек. Дүниежүзінде мұндай үлкен қалалар 2 мыңдай, ал 100-120 қаланың халық саны бір миллионнан асады. Халық саны бір миллионнан асатын қала саны Қазақстанда екеу, олар: Алматы және Шымкент.

Қаланың келбеті үнемі өзгеріп отырады. Елімізде қаланы дамуы қазіргі заманғы талаптарға сай жүреді. Сонымен қатар қалалардың тарихи дәстүрі сақталады. Біз қалалардың өткен тарихын білгенде ғана қала бейнесін толық елестете аламыз. Сондықтан да көне қалалар мәдениетін және Отырар, Түркістан, Тараз, Алматы сияқты ежелгі қалалар туралы білу маңызды. Әр қаланың өз ерекшеліктері бар. Мысалы, Қызылорда күрішке бай болса, Атырау мұнайға бай. Көкшетаудың табиғаты өте сұлу. Қостанай – астыққа ең бай өлке. Ал Алматы апорт алмасымен әйгілі қала. Еліміздің жүрегі, әсем қала - Астана қаласы.

Әрине, қалаларда өнеркәсіптік өндіріс, құрылыс, қаржы, сауда, көлік, ғылым, білім, мәдениет салалары дамыған болуы керек. Қазіргі қалаларда күрделі байланыс жүйесі бар. Олар: газ, су, жылу құбырлары, электр желілері, телефон желілері, көлік жолдары, ғаламтор, теледидар, радио.

1. Қазақстан қандай мемлекет?

А) кең

В) тәуелсіз

С) батыл

Д) рухани

Е) кішкентай

2. Қазақстанның жері өте үлкен, топырағы да қандай?

А) аса құнарлы

В) құнарсыз

С) балшықты

Д) сулы

Е) қара топырақты

3. Қала мәртебесі берілген елді мекендер Қазақстанда қанша?

А) аз

В) кішкентай

С) көп

Д) баршылық

Е) мол

4. Халық саны бір миллионнан асатын қала саны Қазақстанда нешеу?

А) біреу

В) үшеу

С) бесеу

Д) алтау

Е) екеу

5. Ненің келбеті үнемі өзгеріп отырады?

А) ауылдың

В) елдің

С) топырақтың

Д) қаланың

Е) ескерткіштің

6. Қалалардың қандай дәстүрі сақталады?

А) тарихи

В) кішкентай

С) ежелгі

Д) көне

Е) мол

7. Біз қалалардың өткен тарихын білгенде ғана қала бейнесін қалай елестете аламыз?

А) жартылай

В) аздап

С) көп

Д) толық

Е) бүкіл

8. Әр қаланың несі бар?

А) мазмұны

В) өз ерекшеліктері

С) өз көшелері

Д) өз атауы

Е) өз халқы

9. Еліміздің жүрегі қай қала?

А) Алматы

В) Атырау

С) Астана

Д) Павлодар

Е) Көкшетау

10. Қазіргі қалаларда күрделі не бар?

А) өнеркәсіптік өндіріс

В) мәдениет салалары

С) зауыттар

Д) байланыс жүйесі

Е) қаржы орталығы

Тыңдалым бойынша тест тапсырмалары

1. Балалар ойыншықтарын тастай салып, жан-жаққа қалай қашты?

А) бытырай