21 ғасыр - цифрлық даму педагогикасы

ХХІ ҒАСЫР - ЦИФРЛЫҚ ДӘУІР ПЕДАГОГИКАСЫ

Аңдатпа

Бұл мақалада білім беру жүйесіндегі өзекті мәселелер, мұғалімнің қоғамдағы рөлі және педагогиканың маңызы қарастырылады. Цифрлық дәуірдегі мұғалімнің құзыреттілігі, білім беру сапасын арттыру жолдары және оқытудың заманауи әдістері талқыланады. Сонымен қатар, орта білім саласындағы түйткілді мәселелер мен оларды шешу жолдарына ерекше назар аударылады.

Аннотация

В данной статье рассматриваются актуальные проблемы системы образования, роль учителя в обществе и значение педагогики. Анализируются компетенции учителя в цифровую эпоху, пути повышения качества образования и современные методы преподавания. Особое внимание уделено проблемам среднего образования и возможным путям их решения

Annotation

This article examines the current issues in the education system, the role of teachers in society, and the importance of pedagogy. It explores teacher competencies in the digital age, ways to improve education quality, and modern teaching methods. Special attention is given to challenges in secondary education and possible solutions.

Алты алаштың баласы бас қосса, қадірлі орын – мұғалімдердікі,- деп бір ғасыр бұрын қазақ педагогикасына Мағжан Жұмабаев жазып кеткен екен. Бала оқыту мәселесі әрқашан да өзектілігін жоймайтын мәңгілік жырлауға болатын қиын да қызық тақырып. Себебі, педагогика жай ғана бала тәрбиесі жайындағы ғылым емес, жалпы бүтін адамды қалыптастырып немесе қайта тәрбиелеп заманды өзгертетін ғылым. Білім беру теориялары тек студент пен оқытушының өзара әрекеттесуі ғана емес (өзара әрекеттесудің микро деңгейі), сонымен қатар мемлекет пен білім беру жүйесінің, студенттер мен оқытушылардың әлеуметтік топтарының өзара әрекеттесуін де қарастырады екен. Бұл білімнің қоғамға макро әсер ету деңгейі .

Ал қазірде мұғалімнің көздейтін мақсаттары мен атқаратын міндеттері екі еселенді. Цифрлық дәуір басталғалы бері «мұғалімнің құзыреттілігі»,

«инновациялық білім беру» немесе «жаңа бағдарламамен білім беру», «білім беру дағдыларын жетілдіру», «12 жылдық білім беру» деген сияқты ұғымдар қолданысқа еніп, білім беру жүйесі кемелденген әлемнің озық мемлекеттері қатарына кіруге деген талпыныс күшейе түсті. Осыған орай, педагогиканың қарастыратын мәселелері өте көп. Яғни, баланың жас ерекшелігі, оның дұрыс ұйықтауы, отбасындағы ахуал, тамағының тоқтығы, көйлегінің көктігі, жан дүниесі т.с.с. барлығы дерлік ұстазды толғандыратын, білім алуға әсер етуші факторлар болып табылады. Бұл жайлы кешегі Мағжан, Жүсіпбектер де басын ашып жазып кеткен екен: «Жер жүзіндегі басқа жан иелерімен салыстырғанда, адам баласы туғанда өте әлсіз, зағып, осал болып туады. Малдың төлі туа сала аяқтанады. Тауықтың балапаны жұмыртқадан жарылысымен жүігіріп кетеді. Ал адам баласы туғанда іңгәлаған айғайы мол бір кесек ет. Ақылы, есі жоқ. Денесі тым әлсіз. Өсуі, ұлғаюы тым сараң, тым шабан. Мінекей адам баласы осылай өте әлсіз боп туып, аса сараң өсетіндігінен, оның денесіне, жанына азық беріп, өсуіне көмек көрсетпей, яғни оны тәрбие қылмай болмайды».

Алаш зиялысымен келісе отырып, тәуелсіздік таңының педагогтері жалпы бала оқытуда тәрбие беру, білім беру және оқыту үштігін қатар алып жүруге барынша тырысып бақты. Уақытпен жарыса құбылып, құндылықтар жыл сайын ауысып жатқан заманда, әрине, ұстаздарға таудан биік талап қоямыз. Демек, ендігі кезде білім беруші тек мәліметтерді берумен ғана емес, сол мәліметтерді қалай тауып, өңдеуге болатынын үйретуге көшті. Бұдан былай, мектеп мұғалімі теорияны түсіндіріп, оқушыдан соны қайта айтып беруін талап етуден бөлек, сол ғалымдардың ойына оқушы келіседі ме деу тұрғысынан сыни ойлауға баулиды. Мектеп үлкен өмірге табалдырық болғандықтан, көшбасшылық қабілеттермен қоса ұжымда бірлесе алуына, кез-келген істі тиімді жоспарлауына, кемінде 3 тілде еркін сөйлеуіне, ақпараттық-бұқаралық технологияларды яғни интернет сауаттылығын игеруіне баса назар аударады. Сонымен қоса, білім…