5-11 сынып Жаһандық құзіреттілік, КТП

Ә.Б отырысындақаралды

Хаттама №1 29.08.2022ж.

Әдістемебірлестікжетекшісі

КЕЛІСЕМІН:

Директордыңоқу-әдістемелік

жұмысыжөніндегіорынбасары

БЕКІТЕМІН:

мектеп директоры

«Жаһандық құзыреттіліктер» курсы бойынша

күнтізбелік-тақырыптық жоспарлау

(Вариативтік компонент)

5-9 /сыныптар/

Пән мұғалімі:

2022-2023 оқу жылы

Қазақстан Республикасы

Оқу-ағарту министрінің

2022 жылғы

« » № бұйрығына

-қосымша

Негізгі орта білім беру деңгейінің 5-9 сыныптарына арналған «Жаһандық құзыреттіліктер» курсының үлгілік оқу бағдарламасы

1. Жалпыережелер

1. Оқу бағдарламасы «Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 3 тамыздағы № 348 бұйрығымен бекітілген Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 29031 болып тіркелген).

2. «Жаһандық құзыреттіліктер» курсы білім алушылардың әлемдегі өз орнын анықтау үшін қажетті құндылық бағдарларын, коммуникативтік дағдыларын, этикалық нормалары мен мінез-құлық ұстанымдарын қалыптастыруға ықпал етеді.

3. Курстың мақсаты: жаһандық азаматтық құзыреттерге ие бәсекеге қабілетті тұлғаны қалыптастыру.

Курстың міндеттері:

1) білім алушыларды қазіргі заманның жаһандық сын-тегеуріндерімен таныстыру;

2) тұлғаның тұрақты даму мәдениетін қалыптастыру; 3) білім алушыларда жергілікті, өңірлік, ұлттық, жаһандық оқиғалар, олардың себептері мен салдарлары туралы талдамалық бағалау түсінігін дамыту;

4) эмпатия жағдайында басқа адамдардың қажеттіліктері мен құқықтарына тәрбиелеу;

5) мазмұнды және шығармашылық оқыту дағдыларын қалыптастыру.

«Жаһандық құзыреттіліктер» курсы бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

5 - сыныпта-аптасына 0,5 сағат, оқу жылында 18 сағат;

6 - сыныпта-аптасына 0,5 сағат, оқу жылында 18 сағат;

7 - сыныпта-аптасына 0,5 сағат, оқу жылында 18 сағат;

8 - сыныпта-аптасына 0,5 сағат, оқу жылында 18 сағат;

9 - сыныпта-аптасына 1 сағат, оқу жылында 36 сағат.

2. Оқу курсының базалық мазмұны

6. Курс бағдарламасы білім алушылардың жас ерекшеліктері мен қызығушылықтарын ескере отырып әзірленген алты бөлімнен тұрады.

5-8 сыныптарда курс бес бірлікті қамтиды: «Парасаттылық және әдеп», «Азаматтылық және патриотизм», «Медиа және қаржылық сауаттылық», «Өмір қауіпсіздігі», «Экологиялық мәдениет», 9-сыныпта «Зайырлылық және дінтану»юниті қосымша енгізілді.

Курстың юниттері:

«Парасаттылық және әдеп» юниті білім алушылардың бойында әдептілік, тілектестік, адалдық, толеранттылық, өз іс-әрекеттері үшін жауапкершілік, ұжымда жұмыс істей білу және мінез-құлық мәдениетінің жоғары стандарттарын білдіретін жеке қасиеттерін дамытуға ықпал етеді.

«Азаматтылық және патриотизм» юниті қазақстандық қоғамның бірдей кодын және мемлекеттілікті құрметтеуді, азаматтық ұстаным мен жауапкершілікті қалыптастыруды, адамдардың қоғамдағы өзара қарым-қатынасын, отбасындағы өзара көмекті, халықаралық сананы қалыптастыруды насихаттайды.

«Медиа және қаржылық сауаттылық» юнитінде медиакеңістік және қаржылық сауаттылықтың негізгі ұғымдарымен және заңдылықтарымен танысады. Қоғамда белсенді өмір сүріп, әлеуметтену үшін қажетті дағды түрлерін қарастырып, ақпаратты талдау, бағалауды дамытады. Білім алушылар ақпаратпен жұмыс істеуге, материалдарды бағалауға, талдауға, жалған мәлімет пен насихатты ажырата білуге үйренеді. Қаржылық сауаттылық туралы білімдері кеңейіп, сауаттылық неден басталатыны, еңбегі арқылы жетістікке жеткен адамдар туралы ақпарат жинақтап, отбасылық бюджетті қалай үнемдеуге болатыны туралы өмірмен байланысты білімдерін дамытады. Білім алушылар қаржылық сауаттылықты жеке қаржылық әл-ауқатқа жету құралы ретінде пайдалану арқылы әлемдік экономикалық кеңістікке кірігеді.

«Өмір қауіпсіздігі» юниті адам өмірі мен денсаулық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, даралықты, жеке өмірге қол сұқпау және құпиялық құқығын сақтауға, қорқыту мен зорлық-зомбылықтан қорғану, адам өмірін сақтап қалу жолдарымен танысуға бағытталған.

«Экологиялық мәдениет» юнитінде білім алушылар экологияның негізгі заңдылықтарымен танысады. Өз денсаулығына, айналасындағы адамдарға және табиғатқа жағымды көзқараста болып, ұқыппен қарауды үйренеді. Табиғатты пайдаланудың моральдық-құқықтық принциптерін сақтайды. Қоршаған ортаны қорғау іс-шараларын белсенді жүргізетін, биосферадағы байланыстарды бұзушыларға қарсы, сондай-ақ экологиялық санасы дамыған әлеуметтік-бағдарлы тұлғаны қалыптастырады.

«Зайырлылық және дінтану» юниті (9-сынып) білім алушылардың құқықтық және діни сауаттылығын қалыптастыруға, зайырлылық қағидатын құндылық ретінде түсінуге, діннің қоғам өміріндегі орнын, әлемдік діндердің, жалған діни және деструктивті діни ағымдардың тарихы мен қазіргі жағдайын зерделеуге бағытталған.

3. Білім алушылардың дайындық деңгейіне қойылатын талаптар

Білім алушыда:

1) кең ауқымды дағдылар;

2) әлеуметтік жауапкершілік;

3) сыни, креативті және шығармашылық ойлау;

4) өз білімі мен іс-әрекеті үшін жауапкершілік, басқаларға жанашырлық пен құрмет көрсету;

5) салауатты өмір сүру дағдысы мен айналасындағы адамдардың әл-ауқатына ықпал ету;

6) өмір бойы білім алу қажеттілігі;

7) экстремистік, террористік діни топтар мен ағымдардың идеологиялары мен тәжірибесінің ықпалына қарсы иммунитетқалыптасады.

Білім алушы

1) тәжірибеде алған білімдерін;

2) өзінің және басқаның жаңа идеяларын;

3) сыни тұрғыдан бағалауды және ақпаратпен сенімді жұмыс істеуді;

4) зерттеушілік, жобамен жұмыс жасау және волонтерлік жұмыс дағдыларын;

5) тұрақты даму мүддесіндегі ашық, мейірімді қоғам құруға бағытталған білім мен дағдыларды қолданады.

Білім алушылар

1) өзінің оқуын және жеке дамуын қолдау үшін күшті және әлсіз жақтарын;

2) өзінің және басқалардың жақсы өмір сүруі үшін өмірдің түрлі аспектілерін;

3) басқалармен ынтымақтастық қарым-қатынасын;

4) мемлекеттік, саяси және діни бірлестіктер мен мәдениетаралық қатынастардың мәнін талдай алады.

Білім алушылар

• өз мінез-құлқы мен мәдениетін, жеке тарихын, сондай-ақ құндылықтар мен әртүрлі көзқарастарды;

• әр түрлі жағдайларда жауапты шешімдер қабылдауды сыни бағалайды.

Осы оқу бағдарламасы негізгі орта білім беру деңгейінің 5-9- сыныптарына арналған «Жаһандық құзыреттіліктер» оқу пәні бойынша қосымшада берілген Үлгілік оқу бағдарламасының ұзақ мерзімді жоспарына сәйкес іске асырылады. Ұзақ мерзімді жоспарда барлық сынып бойынша әр тарауда қамтылуы тиіс оқу мақсаттарының көлемі белгіленген.

Негізгі орта білім беру

деңгейінің 5-9-сыныптарына

арналған «Жаһандық

құзіреттер» курсының Үлгілік

оқу бағдарламасына қосымша

Негізгі орта білім беру деңгейінің 5-9-сыныптарына арналған «Жаһандық құзыреттіліктер» курсының Үлгілік оқу бағдарламасын жүзеге асыру бойынша ұзақ мерзімді жоспар

Ұзақ мерзімді жоспарда тақырыптар, тақырыптарды игеруге жұмсалған сағаттар саны және күтілетін нәтижелер түрінде оқу мақсаттары крсетілген.

Мұғалім тақырыптарды жоспарлау кезінде сағат санына сәйкес оқу тақырыптары мен мақсаттарын өзгерте алады, сынып ерекшеліктерін, жеке ерекшеліктерді және оқушылардың дайындық деңгейін ескере отырып өзгерістер енгізе алады.

Ұсынылған курс тақырыбы 5-9 сынып оқушыларының жас ерекшеліктерін ескере отырып жасалып, келесі тақырыптарды қамтиды:

5 класс

6 класс

7 класс

8 класс

9 класс

Парасаттылықжәнеәдеп

1.Сәлем-сөздіңанасы

1.Өмірлікұстанымдарыма берікпін

1.«Руханиқасиеттер-адам

өміріндегіеңбастысы»(Абай)

1.Махаббатмәдениеті

1.Отбасы және неке. Бақыт не әкеледі және бақытқа не кедергі?

2.Ата-бабаданқалғанілтипат– отбасының негізі

2.Ұстазым-қамқорымменің, баулыған асыл өнерге...

2.Жақсылықтыкүншуағындай шаша біл!

2.«Еліңүшінеңбекқыл,отыра берме бекерге» (Дулат Бабатайұлы)

2.Корпоративтік жұмыс мәдениеті

3.«Еділболда,Жайықбол,

ешкіммененұрыспа»(Асан қайғы)

3.«Ғылымымжұрттанастыдеп, кеңессіз сөз бастама» (Асан

қайғы)

3.«Өзмінінбілгенжігіттің тәлімінде мін бар ма» (Ақтамберді жырау).

3.«Жақсымен жолдас болсаңыз, айырылмасқасертетер»(Бұқар жырау)

3.«Әділ деп соны айтыңыз, турасын қисық бұрмаса» (Шортанбай Қанайұлы)

4.Дастарқанбасында

4.Сыйға-сый,сырға–бал

4.Қарым-қатынасжасаумәдениеті

4.«Ендігітуғанбалалар,атаңның сөзін бұзбаңдар!» (Шортанбай Қанайұлы)

4.Саяхат әдебі: біз өз еліміздің өкіліміз

5.Бізқорлауғақарсымыз

5.Менөзәрекетіме жауаптымын

5.Зорлық-зомбылықжәнеқорлау: алдын алу және қорғану

5.«Өзіңненөзіңесепал»(Абай)

5.Қарым-қатынас мәдениеті: гендерлік рөлдер

Азаматтықжәне патриотизм

1.Отбасыдағыөзарасыйластық

1.Меніңәлеуметтікортам

1.Отандегенмен үшін...

1.Толеранттылықдегенне?

1.Өзгеніөзіңдейсыйла

2.ӨзОтанымдымақтантұтамын!

2.Мектебіміздіңмақтанышы

2.Өзгетілдіңбәрінсүй,өзтіліңді құрметте!

2.Біз–біртұтасхалықпыз!

2.Әлеуметтікрөлдер мен мәртебелер

3.Өзелімніңлайықтыазаматымын!

3.Туғанөлке тарихы

3.Өз елін танымал еткен тұлғала

3.Отанғаарналады

3.Ертеңгіжастарқандайболмақ?

4.Түрлікөзқарас,біртұтасұлт!

Тарихбеттерінен

4.Елімдепсоққанжүрегім!

4.Ынтымағыжарасқанел

Медиасауаттылықжәнеқаржылықсауаттылық

1.Әлеуметтікжелілердегенне?

1.Нетикетдегенне?

1.Медиакеңістіктежәнекөпшілік алдында сөз сөйлеу

1.Бейнехостинг(YouTube)

1.Әлеуметтікжелілердегіблогерлер

2.Әлеуметті к желідегі менің аккаунтым

2.Ғаламтордағықұқығым

2.Телефоналаяқтары:неістеу

керек?

2.Прокрастинация

2.Кибербуллинг

3.Бартердегенне?

3.Ақшақаншатұрады?

3.Табыстыарттыружолдары

3.Отбасылықтабыс

3.Белсендіжәнепассивтікірістер

4.Алғашқы ақша қалай пайда болды және оның қызметі

4.Басқаелдердіңақшасы

4.Жекекірістіқалайтиімді басқаруға болады

4.Жинақтау.Қалтаақшасы

4.Отбасылықбюджеттіңтүрлері

5.Адамның еңбегі қалай бағаланад ы?

5.Адамныңжекетабысынқалай арттыруға болады?

5.Отбасыбюджетінқалайжоспарлауғажәнеүнемдеуге болады

5.Отбасылықшығындар

5.Отбасыбюджетінжоспарлау

Отбасыныңкірістерімен шығыстары неден тұрады?

Міндетті отбасылық шығындар мен отбасындағы қажетсіз шығындар

6.Отбасының қаржылық мақсаттары

6.Тұрғынүйнесиесі.Ипотека

6.Жинақтардықалайсақтауға болады

Күнделіктішығындықалай басқаруға болады?

Қымбатзаттардықалайсатып алуға болады?

7.Ақшажинақтарықалай құрылады?

7.Жоспарсызсатып алу

7.Қаржы пирамидасы

Отбасылықбюджетдегенімізне?

8.Банккредиттері

8.Отбасыбюджетінжүргізу ережесі

8.Қаржылықәлеует

9.Отбасыныңқауіпсіздігіүшін қаржылық қауіпсіздік

9.Жинақжасау түрлері

Тіршілікқауіпсіздігі

1.Үй,аула,мектептегіқауіпсіздік

1.Меніңүйгеқайтаржолым

Табиғаттағы,қауіпсіздік

Ережелермензаңдардыбұзғаны үшін жауапкершілік

Қандайдабірқауіптуындаған жағдайданенібілумаңызды?

2.Отпенойнама

2.Құтқаруқызметі

Табиғиапаттаркезіндегі қауіпсіздік

Жауаптымінез-құлықжәне инфекцияның алдын-алу

Төтеншежағдайлардаөзімежәне басқаларғақалай көмектесе аламын?

3.Меніңқауіпсіздігімменің қолымда!

3.Абайлаңыз,күдіктізаттар!

Техниканықауіпсізпайдалану

Жекебасынақолсұқпаушылық құқығы

Өмір мен денсаулыққа қауіпті жағдайлардан қалай шығуға болады?

4.Денсаулығымөзқолымда!

4.Денсаулық пен сұлулық құпиялары немесе гигиена не үшін қажет?

Меннежеймін?Азық-түлік қауіпсіздігі.

Зорлық зомбылыққанөлдік төзімділік

Қауіпсіздікмәселесінкіммен талқылауға болады?

5.Жолаушы көлікте қалай піл бола алады?

5.Үй-жайлардағықауіпсізжүріс- тұрыс қағидалары

Қауіпсізержетеміз

Жекетұлғалықтысақтауқұқығы

Отбасынжоспарлау

Алғашқыкөмеккөрсетуережесі

АИТВжәнеЖИТСтуралыне білеміз?

Экологиялықмәдениет

Жер–ортақүйіміз

Туғанөлкеніңсұлулығы

Меніңөлкемнің,елімніңэкологиясы

1.Табиғатқадеген сүйіспеншілік

1.Табиғиресурстардықалайпайдаланамыз?

Меніңайналамдағыәлем

Адам–табиғаттыңбір бөлігі

Табиғатпенүйлесімділік

2.Болашақтажерқандайболуы керек?

2.Экологиялықтұрақтылық

Біздіңтазаауламыз

Экологиялықсаяхат

Экологилыққауіптер

3.Апаттарментабиғи апаттардың қоршаған ортаға әсері

Ормандаөзінқалайұстау керек

Неліктенадамтабиғатқа немқұрайлы қарайды?

Табиғаттықалайсақтауға болады

4.Тазаэкологияғақұқылымыз

Қауіпсіздемалыс

5.Табиғиресурстардықалай пайдаланамыз?

Зайырлылықжәнедінтанунегіздері

1.Зайырлымемлекетжәне дін

2.Діннің пайда болуы және маңыздылығы, әлеуметтік мақсаты мен жіктелуі

3.Дінніңқұрылымымен қызметтері

4.Дінніңшығутегіментарихи формалары

5.Ежелгісенімжүйесі,ұлттық және дәстүрлі діндер

6.Буддизм.Дінілімінегіздері.

7.Христиандіні.Дінілімі негіздері

8.Ислам.Дінілімінегіздері.

9.Қазақстандағыислам.

10.Қазақстанаумағындағы православтыдіни ұйымдардың қызметі.

5-сыныптар

0,5 сағат (2 аптада-1 рет), оқу жылында-18 сағат

Тақырыптар

Күтілетіннәтижелер

(соңғыөнім)

Сағат саны

Мерзімі, сыныбы

Екертулер

5 «А»

5 «Ә»

5 «Б»

Парасаттылықжәнеәдеп

Сәлем -сөздіңанасы

Ата-бабаданқалғанілтипат– отбасыныңнегізі

Жағдаяттықтапсырмалардыорындау,

«Дастарқанбасындағыәдептілік»,

«Сөзәдебі» бейне ролик дайындау

«Еділ бол да, Жайық бол, ешкімменен ұрыспа» (Асан қайғы)

Дастарқанбасында

Бізқорлауғақарсымы

Азаматықжәне патриотизм

Отбасыдағыөзарасыйластық

Әлеуметтік жоба

Өзін-өзі құрметтеу, басқаларды құрметтеу ментальдік картасы

ӨзОтанымдымақтантұтамын!

Өзелімніңлайықтыазаматымын!

Түрлікөзқарас, біртұтасұлт!

Медиасауаттылықжәнеқаржылықсауаттылық

Әлеуметтік желілер деген не?

Әлеуметтік желідегі менің аккаунтым

Жоба

Зерттеу жұмысы

Аккаунт құру

Постерлер жасау

Конкурс

Схемалардықұру

Ситуациялықесептердішешу

Бартер деген не?

Алғашқы ақша қалай пайда болды және оның қызметі

Адамныңеңбегіқалайбағаланады?

Отбасыныңкірістері мен шығыстарынедентұрады?

Күнделіктішығындықалайбасқаруғаболады?

Тіршілікқауіпсіздігі

Үй, аула, мектептегіқауіпсіздік

Жоба

Рөлдікойын:

«Үйдежалғызқалу: қауіпсіздік»

«Көмектіқалайдұрысшақыруғаболады?»

Жағдаяттықесептердішешу

Отпен ойнама

Менің қауіпсіздігім менің қолымда!

Денсаулығымөзқолымда!

Жолаушыкөліктеқалайпілболаалады?

Экологиялықмәдениет

Жер – ортақүйіміз

Меніңайналамдағыәлем

Жоба

Экологиялықтәсіл, акциялар

Ақпараттықбуклеттерәзірлеу

«Табиғат-барлықжаратушылардыңжаратушысы» тақырыбындағысуреттерконкурсы

Біздің таза ауламыз

Орманда өзін қалай ұстау керек

Қауіпсіз демалыс

Барлығы

6-сыныптар

0,5 сағат (2 аптада-1 рет), оқу жылында-18 сағат

Тақырыптар

Күтілетіннәтижелер

(соңғыөнім)

Сағат саны

Мерзімі, сыныбы

Екертулер

6 «А»

6 «Ә»

6 «Б»

Парасаттылықжәнеәдеп

Өмірлікұстанымдарыма берікпін

Ұстазым-қамқорымменің, баулыған асыл өнерге...

Жоба

Буклеттердайындау

«Ғылымымжұрттанастыдеп, кеңессіз сөз бастама» (Асан

қайғы)

Сыйға-сый,сырға–бал

Менөзәрекетіме жауаптымын

Азаматықжәне патриотизм

Меніңәлеуметтікортам

Жоба

«Меніңкейіпкерім» сұхбаты

Мектебіміздіңмақтанышы

Туғанөлке тарихы

Медиасауаттылықжәнеқаржылықсауаттылық

Нетикетдегенне?

Ғаламтордағықұқығым

Зерттеужұмысы

Ситуациялықесептерді шешу

Рөлдік ойындар Схемалардықұру

Рөлдік ойындар

Ақшақаншатұрады?

Басқаелдердіңақшасы

Адамныңжекетабысынқалайарттыруғаболады?

Міндеттіотбасылықшығындар мен отбасындағықажетсізшығындар

Қымбатзаттардықалайсатып алуға болады?

Отбасылықбюджетдегенімізне?

Тіршілікқауіпсіздігі

Меніңүйгеқайтаржолым

Жоба

Граффити/суреттер/стори бордтар жасау

Жағдаяттықесептерді шешу

Құтқаруқызметі

Абайлаңыз,күдіктізаттар!

Денсаулық пен сұлулық құпиялары немесе гигиена не үшін қажет?

Үй-жайлардағықауіпсізжүріс- тұрыс қағидалары

Экологиялықмәдениет

Туғанөлкеніңсұлулығы

Туристікмаршрутты жасау

«Меніңарманымның бағыты» жобасы

Саяхатшыларклубын құру

Комикс сайысы, аниме. Экологиялықрейджәне рельефкартасынжасау.

«Адам және табиғат» тақырыбынадөңгелек үстел

Табиғиматериалдан

Қолөнербұйымдарын жасау

Адам–табиғаттыңбір бөлігі Экологиялықсаяхат

Неліктенадамтабиғатқа немқұрайлы қарайды?

Барлығы

7-сыныптар

0,5 сағат (2 аптада-1 рет), оқу жылында-18 сағат

Тақырыптар

Күтілетіннәтижелер

(соңғыөнім)

Сағат саны

Мерзімі, сыныбы

Екертулер

7 «А»

7 «Ә»

7 «Б»

Парасаттылықжәнеәдеп

«Рухани қасиеттер - адам өміріндегі ең бастысы»(Абай)