5 сынып, 1-тоқсан Мазмұндама

5-сынып қазақ әдебиеті пәні № 2 БЖБ

I тоқсан бойынша жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар

«Таза, мінсіз асыл сөз» бөлімі бойынша жиынтық бағалау» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

Білім алушы____________________________________________________________________________

Оқылатын шығарма: «Қобыланды батыр» жыры

Оқу мақсаты:

5.1.1.1 әдеби шығарманың жанрына қарай фабуласы мен сюжеттік дамуын сипаттау;

5.2.4.1 көркем шығармадан алған әсерін сипаттап авторға хат, өлең жазу

Бағалау критерийі Білім алушы

әдеби шығарманың мазмұнын, сюжеттік дамуын сипаттау;

көркем шығармадан алған әсерін сипаттап мазмұндама жазады.

Ойлау дағдыларыныңдеңгейі: Жоғары деңгей дағдылары

Орындау уақыты 15-20 минут

1-тапсырма. Берілген мәтінді мұғалімнің оқуымен мұқият тыңдап, мазмұнын айтып беріңдер. Мәтінді жоспарлап, жазбаша мәтін мазмұнын жазып беріңдер.

Кешегі өткен заманда,

Дін мұсылман аманда,

Қарақыпшақ Қобыланды,

Атасы мұның Тоқтарбай

Халықтан асқан болды бай.

Байлығында есеп жоқ,

Тоқтарбайдың дәулеті —

Ішкені мас, жеген тоқ,

Бай-кедейдің көңілі жай.

Сексенге жасы келгенше

Бір бала көрмей Тоқтарбай,

Қайғыменен қан жұтып,

Ақылынан адасқан:

«Шөл иесі сұңқар қияқсыз,

Еш нәрсе көрмей дүниеден

Өткенім бе,— деген,— тұяқсыз»

Тоқтарбайдың зарына

Қалың Қыпшақ қайысқан.

Әулие қоймай қыдырып,

Етегін шеңгел сыдырып,

Жеті пірге танысқан.

Әулиеге ат айтып,

Қорасанға қой айтып,

Қабыл болған тілегі,

Жарылғандай жүрегі.

Аналықтай бәйбіше

Қабырғасы майысқан.

Елуге жасы келгенде,

«Көзімді ашпай дүниеден

Өтемін бе?» дегенде,

Сонда көрген арыстан —

Бір ұл, бір қыз атадан:

Қыздың аты Қарлығаш,

Қобыландыға қарындас.

Алты жасқа келгенде,Арыстан туған Қобылан

Қазынадан қамқа киеді,

Өзімнің еншім болсын деп,

Тобылғы меңді торы атты

Енші қылып мінеді.

Қобыландының тілегін

Бүкіл Қыпшақ тіледі.

Қайыры көп халқына,

Енді түсіп салтына,

Таулар күйіп, тас жанған

Алты жаста баланың

Елбеңдеген зарпына.

Өзі алты жасында,

Кәмшат бөркі басында,

Тобылғы торы ат астында,

Қаршығасы қолында,

Тазысы ерткен соңында.

Жеті пірге сыйынып,

Баратұғын жолында.

Түсіндірілетін сөздер: «Шөл иесі сұңқар қияқсыз» - сұңқар құсының азықсыз (қияқсыз) қалуы;

«Өткенім бе,— деген,— тұяқсыз» - ұрпақсыз қалу,

қорасан – күннің шығуы,

қамқа - алтындатқан не күмістеткен зерделі жіптен тоқылған жібек мата,