6 сынып, БЖБ, Қазақстан тарихы

«Қазақстан тарихы» пәнінен

жиынтық бағалауға арналған əдістемелік ұсыныстар

6-сынып

Нұр-Сұлтан қаласы, 2019 жыл

Құрметті мұғалім!

Жиынтық бағалауға арналған әдістемелік ұсыныстар мұғалімге 6-сынып білім алушыларына «Қазақстан тарихы» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Жиынтық бағалауға арналған әдістемелік ұсыныстар «Қазақстан тарихы» пәні бойынша оқу бағдарламасы негізінде дайындалған.

Бөлім бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушының тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.

Жиынтық бағалауға арналған әдістемелік ұсыныстар бөлім бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныстар түрінде берілген.

Қосымша материалдарды (нұсқаулықтар, таныстырылымдар, жоспарлар және т.б.), форумдағы талқылауларды және бейне нұсқауларды сіз «Назарбаев Зияткерлік мектептері» ДББҰ smk.edu.kz ресми сайтынан таба аласыз.

Жемісті жұмыс пен шығармашылық табыс тілейміз!

Әдістемелік ұсыныстар негізгі мектеп мұғалімдеріне, әдіскерлерге, критериалды бағалау бойынша өңірлік және мектеп үйлестірушілеріне, басқа да мүдделі тұлғаларға арналған.

Әдістемелік ұсыныстар дайындау барысында ресурстар (суреттер, мәтіндер, бейне және аудио материалдар, т.б.) қолжетімді ресми интернет-сайттардан алынды. Жинақ коммерциялық емес мақсатта құрастырылған.

МАЗМҰНЫ

I ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР4

«VI – IX ғғ. Қазақстан» бөлімі бойынша жиынтық бағалау4

II ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР8

«X – XІІІ ғасырдың басындағы Қазақстан» бөлімі бойынша жиынтық бағалау8

III ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР12

«XIII – XV ғасырдың бірінші жартысындағы Қазақстан» бөлімі бойынша жиынтық бағалау12

«Қазақ халқының қалыптасуы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау15

«Біртұтас қазақ мемлекетінің құрылуы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау18

IV ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР22

«Қазақ хандығының XVI – XVII ғасырлардағы дамуы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау22

«XVI – XVII ғасырлардағы экономика мен мәдениет» бөлімі бойынша жиынтық бағалау26

I ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР

«VI – IX ғғ. Қазақстан» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

Тақырып

Қазақстан аумағындағы ерте ортағасырлық мемлекеттер

Көне түркі жазуы

Оқу мақсаты

Бағалау критерийі

6.3.1.2 VI-IX ғасырлардағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіріп, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау

6.2.3.1 Көне түркі жазуының тарихи маңызын

түсіндіру

Білім алушы

VI-IX ғасырлардағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіреді

VI-IX ғасырлардағы мемлекеттердің ұқсастықтары мен айырмашылықтарын көрсетеді

Көне түркі жазуының тарихи маңыздылығына түсіндірме жасайды

Ойлау дағдыларының деңгейі

Қолдану

Орындау уақыты

20 минут

Тапсырма

Төменде берілген мемлекеттердің дамуындағы ерекшеліктерді жазыңыз.

Оғыз мемлекеті мен қимақ мемлекетінің дамуындағы ұқсастықтар мен айырмашылықтарды жазыңыз.

3. Деректен үзінді оқи отырып, төмендегі сұраққа жауап беріңіз.

Күлтегін жырынан үзінді

Түркі халқы үшін

Түн ұйықтамадым,

Күндіз отырмадым.

Інім Күлтегінмен бірге,

Екі шадпен бірге,

Өліп-тіріліп ұлғайттым.

Біраз ұлғайтып,

Біріккен халықты от-су қылмадым.

Сөйтіп, Тәңірі жарылқады.

Бағым болғандықтан,

Сәті түскендіктен

Өлімші халықты тірілттім.

Жалаңаш халықты тонды,

Кедей халықты бай қылдым.

Аз халықты көп қылдым,

Тату елге жақсылық қылдым.

Төрт бұрыштағы халықты

Бәрін бейбіт қылдым,

Тату қылдым,

Бәрі маған бағынды.

Білге қағанның мемлекетті нығайтудағы рөлі қандай?

Көне түрік жырның тарихи маңызы неде?

Бағалау

критерийі

Тапсырма №

Дескриптор

Балл

Білім алушы

VI-IX ғасырлардағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіреді

Түрік қағанатының дамуындағы ерекшелікті жазады;

Түргеш қағанатының дамуындағы ерекшелікті жазады;

Қарлұқ қағанатының дамуындағы ерекшелікті жазады;

Қимақ қағанатының дамуындағы ерекшелікті жазады;

Оғыз мемлекетінің дамуындағы ерекшелікті жазады;

VI-IX ғасырлардағы мемлекеттердің ұқсастықтары мен айырмашылықтарын көрсетеді

Оғыз мемлекетінің дамуындағы айырмашылықтарды жазады;

Қимақ мемлекетінің дамуындағы айырмашылықтарды жазады;

Оғыз мемлекеті мен қимақ мемлекетінің дамуындағы ұқсастықты жазады;

Көне түркі жазуының тарихи маңыздылығына түсіндірме жасайды

Білге қағанның мемлекетті нығайтудағы рөлін түсіндіреді;

Көне түркі жазуының тарихи маңызын дәлелдейді;

Жалпы балл

«VI – IX ғасырлардағы Қазақстан» бөлімі бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған рубрика

Білім алушының аты-жөні ___________________________________________

Бағалау критерийлері

Оқушылардың оқу жетістігі деңгейлері

Төмен

Орта

Жоғары

VI-IX ғасырлардағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіреді

Түрік/түргеш/қарлұқ/оғыз/қимақ мемлекетінің дамуындағы ерекшелікті жазуда қиналады

Түрік/түргеш/қарлұқ/оғыз/қимақ мемлекетінің дамуындағы ерекшелікті жазуда қателіктер жібереді

Түрік/түргеш/қарлұқ/оғыз/қимақ мемлекетінің дамуындағы ерекшелікті жазады

VI-IX ғасырлардағы мемлекеттердің ұқсастықтары мен айырмашылықтарын көрсетеді

Оғыз мемлекеті мен қимақ мемлекетінің дамуындағы ұқсастықтар мен айырмашылықтарды жазуда қиналады

Оғыз мемлекеті мен қимақ мемлекетінің дамуындағы ұқсастықтар мен айырмашылықтарды жазуда қателеседі

Оғыз мемлекеті мен қимақ мемлекетінің дамуындағы ұқсастықтар мен айырмашылықтарды жазады

Көне түркі жазуының тарихи маңыздылығына түсіндірме жасайды

Білге қағанның мемлекетті нығайтудағы рөлін, Көне түркі жазуының тарихи маңыздылығын сипаттауды қиналады

Білге қағанның мемлекетті нығайтудағы рөлін, Көне түркі жазуының тарихи маңыздылығын сипаттауда қателіктер жібереді

Білге қағанның мемлекетті нығайтудағы рөлін, Көне түркі жазуының тарихи маңыздылығын сипаттайды

II ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР

«X – XІІІ ғасырдың басындағы Қазақстан» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

Тақырып

X ғасыр – XIII ғасырдың басындағы Қазақстан территориясындағы саяси процестер

Орта ғасырлық Қазақстанның экономикалық және мәдени дамуына Ұлы Жібек жолының ықпалы

Түріктердің материалдық және рухани мәдениеті

Оқу мақсаты

Бағалау критерийі

6.3.1.3 X ғасыр–XIII ғасырдың басындағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіріп, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау

6.4.2.1 Ұлы Жібек жолының қала мәдениетінің дамуына әсерін анықтау

6.2.2.4 Түркі кезеңіндегі қоғамды бейнелеуде М.Қашғари, Ж.Баласағұни және А.Яссауи еңбектерінің тарихи құндылығын түсіндіру

Білім алушы

Мемлекеттерінің ерекшеліктері мен ұқсастықтарын анықтайды

Ұлы Жібек жолының қала мәдениетінің дамуына әсерін көрсетеді

Түркі кезеңіндегі қоғамды бейнелеуде М.Қашғари, Ж.Баласағұни, А.Яссауи еңбектерінің тарихи құндылығына түсіндірме береді

Ойлау дағдыларының деңгейі

Білу және түсіну

Қолдану

Орындау уақыты

минут

Тапсырма

1. Картаны және өз біліміңізді пайдаланып, қарахан және қыпшақ мемлекеттерінің даму ерекшеліктерін жазыңыз.

Мемлекеттер

Ұқсастықтары

Ерекшелігі

Қарахан

Қыпшақ

2. Суретпен жұмыс.

Суретті қолданып, Ұлы Жібек жолының Қазақстандағы қала құрылысының, сауданың және қолөнердің дамуына әсерін анықтап, 3 дәлел келтіріңіз:

Кестені толтырыңыз.

Ғұламалар

Еңбегінің атауы

Еңбегінің құндылығы

Махмуд Қашғари

Қожа Ахмет Яссауи

Бағалау

критерийі

Тапсырма №

Дескриптор

Балл

Білім алушы

Мемлекеттерінің ерекшеліктері мен ұқсастықтарын анықтайды

Қарахан мемлекеті мен Қыпшақ мемлекетінің ұқсастығын жазады;

Қарахан мемлекетінің ерекшелігін жазады;

Қыпшақ мемлекетінің ерекшелігін жазады;

Ұлы Жібек жолының қала мәдениетінің дамуына әсерін көрсетеді

Ұлы Жібек жолының Қазақстандағы қала құрылысының, сауданың және қолөнердің дамуына әсерін анықтап, 1- дәлел келтіреді;

Ұлы Жібек жолының Қазақстандағы қала құрылысының, сауданың және қолөнердің дамуына әсерін анықтап, 2- дәлел келтіреді;

Ұлы Жібек жолының Қазақстандағы қала құрылысының, сауданың және қолөнердің дамуына әсерін анықтап, 3- дәлел келтіреді;

Түркі кезеңіндегі қоғамды бейнелеуде М.Қашғари, Ж.Баласағұни, А.Яссауи еңбектерінің тарихи құндылығына түсіндірме береді

Махмуд Қашғаридің еңбегінің атауын

көрсетеді;

Махмуд Қашғаридің еңбегінің

құндылығын көрсетеді;

Қожа Ахмет Яссауи еңбегінің атауын көрсетеді;

Қожа Ахмет Яссауи еңбегінің құндылығын көрсетеді.

Жалпы балл

«X ғасыр – XІІІ ғасырдың басындағы Қазақстан» бөлім бойыншажиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған рубрика

Білім алушының аты-жөні ___________________________________________

Бағалау критерийлері

Оқу жетістігінің деңгейі

Төмен

Орта

Жоғары

Мемлекеттерінің ерекшеліктері мен ұқсастықтарын анықтайды

Қарахан және Қыпшақ мемлекеттерінің ерекшеліктері мен ұқсастықтарын анықтауда қиналады

Қарахан және Қыпшақ мемлекеттерінің ерекшеліктері мен ұқсастықтарын анықтауда қателіктер жібереді

Қарахан және Қыпшақ мемлекеттерінің ерекшеліктері мен ұқсастықтарын анықтайды

Ұлы Жібек жолының қала мәдениетінің дамуына әсерін көрсетеді

Ұлы Жібек жолының Қазақстандағы қала құрылысының, сауданың және қолөнердің дамуына әсерін көрсетуде қиналады

Ұлы Жібек жолының Қазақстандағы қала құрылысының, сауданың және қолөнердің дамуына әсерін көрсетуде қателіктер жібереді

Ұлы Жібек жолының Қазақстандағы қала құрылысының, сауданың және қолөнердің дамуына әсерін көрсетеді

Түркі кезеңіндегі қоғамды бейнелеуде М.Қашғари, Ж.Баласағұни, А.Яссауи еңбектерінің тарихи құндылығына түсіндірме береді

Түркі кезеңіндегі қоғамды

бейнелеуде орта ғасырлық ғалымдардың еңбегінің атауын атауда және құндылығын сипаттап жазуда қиналады

Түркі кезеңіндегі қоғамды

бейнелеуде орта ғасырлық ғалымдар М. Қашғари, Ж. Баласағұни және А. Яссауи еңбектерінің атауын атауда және құндылығын сипаттауда қателіктер жібереді

Түркі кезеңіндегі қоғамды бейнелеуде М. Қашғари, Ж. Баласағұни және А. Яссауи еңбектерінің барлығының атауын атап, құндылығын сипаттайды

III ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР

«XIII – XV ғасырдың бірінші жартысындағы Қазақстан» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

Тақырып

Моңғол империясының құрылуы

Ақ Орда

Оқу мақсаты

6.2.2.3 Көшпелілердің әскери өнеріндегі жетістіктерін сипаттау

6.3.2.5 Тарихи оқиғалардың өзара байланысын анықтап, Қазақстан аумағында XIII – XV ғасырларда құрылған мемлекеттердің сыртқы саясатын түсіндіру

Бағалау критерийі

Білім алушы

• Көшпелілердің әскери өнерінің жетістіктеріне сипаттама береді

• XIII – XV ғасырларда құрылған мемлекеттердің сыртқы саясатына түсіндірме жасайды

Ойлау дағдыларының деңгейі

Білу және түсіну

Қолдану

Орындау уақыты

20 минут

Тапсырма

1. Төменде берілген мәтінді және өз біліміңізді пайдаланып, Моңғол әскерінің жеңістке жетуінің себептерін анықтаныз.

Шыңғыс-хан мемлекетті әскери тұрғыдан ұйымдастырды. Бүкіл территориясы мен халқы оң қанат (барунғар), сол қанат (зұңғар – жоңғар) және орталық (гол) атты үш әскери-әкімшілік округке бөлінді. Әрбір округ түменге бөлінді. Олардың әрқайсысы он мың адамнан тұрды, «мыңдықтар» – он «жүзден», ал «жүздіктер» «ондықтан» құралды. Мемлекеттің барлық аумағында 95 түмен болды. Мемлекеттің басты заңы «Жасақ»деп аталды.

2. Кестеде берілген тарихи тұлғаларды сөздерімен сәйкестендіріңіз. Цитаталармен байланысты саяси оқиғаны толықтырыңыз.

Тарихи

тұлғалар

жауабы

Тұлғалардың сөздерінен үзінділер

Цитаталармен байланысты саяси оқиғалар

1.Ұрыс хан

А. «Мен әлемді жаулап алмағанда, олар бізге қылыш көтерер еді»

2. Өзбек хан

В. «Ақ Орданың тәуелсіздігіне мен алғаш қол жеткіздім!»

3.Тоқтамыс

С. «Біз мемлекетімізді нығайту үшін ислам дінін нығайттық»

4.Әмір Темір

D. «Әмір Темір болмағанда, Мәскеу біздің астанамыз болар еді...»

Бағалау критерийі

Тапсырма №

Дескриптор

Балл

Білім алушы

Көшпелілердің әскери өнерінің жетістіктеріне сипаттама береді

Моңғол әскерінің жеңіске жетуінің 1-себебін көрсетеді;

Моңғол әскерінің жеңіске жетуінің 2-себебін көрсетеді;

Моңғол әскерінің жеңіске жетуінің 3-себебін көрсетеді;

XIII – XV ғасырларда құрылған мемлекеттердің сыртқы саясатына түсіндірме жасайды

«Мен әлемді жаулап алмағанда, олар бізге қылыш көтерер еді» цитатасымен байланысты оқиғаны анықтайды;

«Мен әлемді жаулап алмағанда, олар бізге қылыш көтерер еді» цитатасымен байланысты оқиғаның авторын анықтайды;

«Ақ Орданың тәуелсіздігіне мен алғаш қол жеткіздім!» цитатасымен байланысты оқиғаны анықтайды;

«Ақ Орданың тәуелсіздігіне мен алғаш қол жеткіздім!» цитатасымен байланысты оқиғаның авторын анықтайды;

«Біз мемлекетімізді нығайту үшін ислам дінін нығайттық» цитатасымен байланысты оқиғаны анықтайды;

«Біз мемлекетімізді нығайту үшін ислам дінін нығайттық» цитатасымен байланысты оқиғаның авторын анықтайды;

«Әмір Темір болмағанда, Мәскеу біздің астанамыз болар еді...» цитатасымен байланысты оқиғаны анықтайды;

«Әмір Темір болмағанда, Мәскеу біздің астанамыз болар еді...» цитатасымен байланысты оқиғаның авторын анықтайды.

Жалпы балл