7 сыныпқа арналған ақыл парасат туралы сабақ жоспары

Өзiн-өзi тану сабағының жоспары

Мектеп: Абай атындағы орта мектебі

Мерзiмі: № 1сабақ

Тақырып: Ақыл парасат, ерік-жігер және жүрек

Құндылық: Сүйіспеншілік

Қасиеттер: адалдық, жауапкершілік

Мұғалiм: Г.К.Сисенгалиева

Сынып 7 «а,б,в»

Оқушылар саны:

Сабақ мақсаты: Ақыл парасат, ерік-жігер және жүрек тәрбиесі туралы түсінік бере отырып, сүйіспеншілік құндылығының мәнін ашу.

Міндеті:

-ақыл, қайрат, жүрек тәрбиесін сүйіспеншішлік құндылығымен байланыстыра отырып үйрету;

-адалдық, жауапкершілік қасиеттерін дамыту;

-айнала қоршаған ортаны құрметтей отырып, адал, жауапкершілікті болуға тәрбиелеу..

Ресурстар:үнтаспа,

суреттер,нақыл сөздер

Сабақ барысы:

1.Ұйымдастыру кезеңi.

Сәлемдесу, оқушылардың көңіл-күйін сұрау, сабаққа қатысуды тексеру.

5 Т ережесін еске салу.

1.Тәртіп

2.Талап

3.Тыныштық

4.Тазалық

5.Татулық

Жағымды көңіл-күйге келу. «Нұрға бөлену»

Ыңғайланып отырыңыздар, денелеріңізді түзу ұстаңыздар. Аяқ-қолыңызды айқастырмаңыз.Қолыңызды тізеңізге немесе үстелге қоюға болады. Көздеріңізді жұмуларыңызды өтінемін.

Елесететіп көріңіз: Күн нұры сіздің төбеңізден өтіп, кеудеңізге қарай бойлап барады. Кеудеңіздің орта тұсында гүл түйнегі орналасқан. Гүлдің түйнегі нұрдан баяу ашылып келеді. Балығы және таза әсем гүл сіздің әр ойыңызды, әр сезіміңізді,эмоцияңыз бен тілек-қалауыңызды шайып,жүрегіңіздің қауызын ашты.

Нұр сәулесі сіздің бойыңызға ақырын тарай бастағанын елестетіңіз.Ол бірітіндеп күшейе түсуде.Оймен осы нұрды қолдарыңызға түсіріңіз.Сіздің қолдарыңыз нұрға бөленіп, сәуле шашуда.Қолымыз тек жақсы,ізгі істер істейді және баршаға көмектеседі.Нұр аяқтарарыңызға тарады.Аяқтарыңыз нұр сәулесін шашуда.Олар сізді тек жақсылық жасау үшін жақсы жерлерге апарады.Олар нұр мен махаббат құралына айналды.

Одан әрі нұр сіздің ауызыңызға,тіліңізге тарады.Тіліңіз тек шындықты және жақсы,ізгі сөздер ғана айтады.Нұрды құлақтарыңызға бағқыттаңыз, құлақтарыңыз тек жақсы сөз бен әсем әуенді ғана естейді. Нұр көздеріңізге де жетті, көзіміз тек жақсыға қарап, бәрінне жақсылықты көреді. Сіздің басыңыз тұгелдей нұрға бөленніп, басыңызға тек ізігі, сәулелі ой келеді.

Нұр бірте-бірте қарқын және шұғылана бастайды, сіздің денеңізден шығып, жан-жағыңыздан сәуле шашады. Осы нұрды туысқандарыңызға, мұғалімдеріңізге, достарыңызға, таныстарыңызға бағыттаңыз.Нұрды уақытша түсініспей,ренжісіп жүрген адамдарға да бағыттаңыз,олардың да жүрегі нұрға толсын.Осы нұр бүкіл әлемге:барлық адамдарға,жан-жануарларға,өсімдіктерге,барлық тірі жанға таралсын....Ғаламның барлық түпкір-түпкіріне нұр бағыттаңыз.Ойша айтыңыз:"Мен нұрлымын...Нұр менің ішімде...Мен Нұрмын"

Осындай Нұр,Махаббат және Тыныштық күйінде отыра тұрыңыз....

Енді осы Нұрды жүрегіңізге орналастырыңыз.Нұрға толы бүкіл әлем сіздің жүрегіңізде.Оны осындай әсем қалыпта сақтаңыз.

Жаймен көзіңізді ашуға болады.Рахмет.

2.Үй тапсырмасын тексеру.

Оқушыларды жаңа оқу оқу жылының басталуымен құттықтай отырып, «Өзін-өзі тану» пәнінің жалпы мақсаттарын: рухани-құндылықтарын, өткен оқу жылында меңгерген білімдерін еске түсіруге шақыру. Сонымен қатар оқулықтағы жаңа таңба-белгілердің мазмұнымен таныстыру.

- Біз «Өзін-өзі тану» пәнінен не үйрендік?

- Өзін-өзі танудың адам өміріндегі маңызы қандай?

- «Әр адамның өмірі өз қолында» дегенді қалай түсінесіңдер?

Сабақ барысын талқылау:

3.Дәйексөз.

Мұғалім оқушыларды оқулықта ұсынылған сабақтың дайексөзімен таныстырады.Дайексөзді алдымен мұғалім өзі оқып береді. Сосын балаларға дауыстап айтуды ұсынады. Келесі кезекте ұл балалар қйталап оқиды.Содан соң қыз балалар қайталап оқиды.

«Ақыл, қайрат, жүректі бірдей ұста,

Сонда толық боласың елден бөлек».

Абай

Сұрақтар:

Дәйексөзден қандай ой түюге болады?

Ақыл, қайрат, жүректі бірдей ұстау не үшін керек деп ойлайсыңдар?

Оқушылардың жауаптарына сүйене отырып, қорытынды жасау. Дәйексөзді дәптерге жазғызу.

4.Әңгiмелеу. «Отын оқиғасы» аңыз

- Бекет ата жас кезінде Пақыржан қажыдан жеті жылдай дәріс алады. Ұстазы Бекеттей зейінді әрі ықыласты шәкіртіне айырықша құрмет көрсеткен.

Кезекті жыл аяғы да жетіп, келесі оқу жылына қажетті ас-су, ағаш жинап алу керек болады. Ұстаз барлық шәкіртіне балта мен ара беріп, орманнан отын алып келуге жұмсайды. Шәкірттердің бәрі шама-шарқынша ағаш кесіп, арқалай алғанша көтеріп келеді. Тек Бекет қана тезек құрлы салмағы жоқ, құрап қалған ку түбіртектерді теріп әкеледі. Мұны көрген шәкірттер Бекетті келеке ете бастайды. Тіпті біреулері Ұстазға шағым айтады.

Не үшін бұлай еткенін сұраған Ұстазға Бекет:

- Жаңа өскенжас тал біткен зар илеп, «Бәріміз де асқақ болсақ, бәйтеректей биік болып өссек» деп жылап тұрған соң ешқайсысын қор етуге қолым бармады. Өмірді қиюдан өткен өлшеусіз күнә бар ма, ұлы Ұстаз?! – деп жауап берді.

Мұқият тыңдап болған соң мұндай кең ойлылық пен кемелдікке көңілі толған көреген Ұстаз:

Адам баласына алдымен керегі - аяушылық пен мейірім. Бекеттен басқаларын отынды орманға апарып тастаңдар! – деп бұйырған екен.

Сұрақтар:

Бала Бекеттің іс-әрекетінен нені түсінуге болады?

Ұстаздың айтқанынан не түйдіңдер?

Қалған балалардың әрекеті дұрыс болды ма?

Бекеттің бойынша қандай қасиеттер көрінеді?

Өмірдегі басты нәрсе не деп ойласыңдар?

5.Шығармашылық жұмыс.

1-тапсырма. Әр сөздің өзіне тән анықтамасын тауып кестені толтыру.

2-тапсырма бірінші тапсырманы толықтыра түседі.

«Парасатты адам» портретін жасау

6.Топпен ән айту. «Жақсы адамдар»

Әні мен сөзі: А. Оралов

Сендер аман болыңдар жақсы адамдар,

Жақсы адамдар – бұзылмас тас қамалдар.

Табаныңның астында жатады әлі

Пенделіктен өресі аспағандар

Қайырмасы:

Жақсы адамдар, жақсы адамдар,

Сендер аман болыңдар жақсы адамдар.

Жақсы адамдар, жақсы адамдар,

Сендер аман болыңдар жақсы адамдар

Жақсы адамдар.

7.Үй тапсырмасы.

№ 2 сабақ «Әділ-Мария» мәтінін оқу, 12 бет

8.Сабақтың қорытынды сәтi.

Балалар денелеріңізді түзу ұстап, бастарыңызды жоғары көтеріп, ыңғайланып отырыңыздар. Көздеріңізді жұмуларыңызға да болады. Ауаны терең жұтып, еркін тыныстаңыздар, денелеріңізді бос ұстап, айналадағы барлық тіршілік иесі сіздерді аялап, қоршап, қамқор болып жатқанын сезініңіздер. Тұла бойларыңыз жақсылыққа, махаббатқа толғанын сезінуге ұмтылыңыздар. Осылайша 1 минуттай отырады. Бүгінгі сабаққа белсенді қатысқандарыңызға рахмет, сау болыңыздар.

Өзiн-өзi тану сабағының жоспары

Мектеп: Абай атындағы орта мектебі

Мерзiмі: № 2 сабақ

Тақырып: Ақыл парасат, ерік-жігер және жүрек

Құндылық: Сүйіспеншілік

Қасиеттер: адалдық, жауапкершілік

Мұғалiм: Г.К.Сисенгалиева

Сынып 7 «а,б,в»

Оқушылар саны:

Сабақ мақсаты: Ақыл парасат, ерік-жігер және жүрек тәрбиесі туралы түсінік бере отырып, сүйіспеншілік құндылығының мәнін ашу.

Міндеті:

-ақыл, қайрат, жүрек тәрбиесін сүйіспеншішлік құндылығымен байланыстыра отырып үйрету;

-адалдық, жауапкершілік қасиеттерін дамыту;

-айнала қоршаған ортаны құрметтей отырып, адал, жауапкершілікті болуға тәрбиелеу..

Ресурстар:үнтаспа,

суреттер,нақыл сөздер

Сабақ барысы:

1.Ұйымдастыру кезеңi.

Сәлемдесу, оқушылардың көңіл-күйін сұрау, сабаққа қатысуды тексеру.

5 Т ережесін еске салу.

1.Тәртіп

2.Талап

3.Тыныштық

4.Тазалық

5.Татулық

Жағымды көңіл-күйге келу. «Нұрға бөлену»

Ыңғайланып отырыңыздар, денелеріңізді түзу ұстаңыздар. Аяқ-қолыңызды айқастырмаңыз.Қолыңызды тізеңізге немесе үстелге қоюға болады. Көздеріңізді жұмуларыңызды өтінемін.

Елесететіп көріңіз: Күн нұры сіздің төбеңізден өтіп, кеудеңізге қарай бойлап барады. Кеудеңіздің орта тұсында гүл түйнегі орналасқан. Гүлдің түйнегі нұрдан баяу ашылып келеді. Балығы және таза әсем гүл сіздің әр ойыңызды, әр сезіміңізді,эмоцияңыз бен тілек-қалауыңызды шайып,жүрегіңіздің қауызын ашты.

Нұр сәулесі сіздің бойыңызға ақырын тарай бастағанын елестетіңіз.Ол бірітіндеп күшейе түсуде.Оймен осы нұрды қолдарыңызға түсіріңіз.Сіздің қолдарыңыз нұрға бөленіп, сәуле шашуда.Қолымыз тек жақсы,ізгі істер істейді және баршаға көмектеседі.Нұр аяқтарарыңызға тарады.Аяқтарыңыз нұр сәулесін шашуда.Олар сізді тек жақсылық жасау үшін жақсы жерлерге апарады.Олар нұр мен махаббат құралына айналды.

Одан әрі нұр сіздің ауызыңызға,тіліңізге тарады.Тіліңіз тек шындықты және жақсы,ізгі сөздер ғана айтады.Нұрды құлақтарыңызға бағқыттаңыз, құлақтарыңыз тек жақсы сөз бен әсем әуенді ғана естейді. Нұр көздеріңізге де жетті, көзіміз тек жақсыға қарап, бәрінне жақсылықты көреді. Сіздің басыңыз тұгелдей нұрға бөленніп, басыңызға тек ізігі, сәулелі ой келеді.

Нұр бірте-бірте қарқын және шұғылана бастайды, сіздің денеңізден шығып, жан-жағыңыздан сәуле шашады. Осы нұрды туысқандарыңызға, мұғалімдеріңізге, достарыңызға, таныстарыңызға бағыттаңыз.Нұрды уақытша түсініспей,ренжісіп жүрген адамдарға да бағыттаңыз,олардың да жүрегі нұрға толсын.Осы нұр бүкіл әлемге:барлық адамдарға,жан-жануарларға,өсімдіктерге,барлық тірі жанға таралсын....Ғаламның барлық түпкір-түпкіріне нұр бағыттаңыз.Ойша айтыңыз:"Мен нұрлымын...Нұр менің ішімде...Мен Нұрмын"

Осындай Нұр,Махаббат және Тыныштық күйінде отыра тұрыңыз....

Енді осы Нұрды жүрегіңізге орналастырыңыз.Нұрға толы бүкіл әлем сіздің жүрегіңізде.Оны осындай әсем қалыпта сақтаңыз.

Жаймен көзіңізді ашуға болады.Рахмет.

2.Үй тапсырмасын тексеру. № 2 сабақ 12 бет

«Әділ-Мария» мәтінін сұрақтар қою арқылы сұрау

Сұрақтар:

Автор неліктен адамдардың тату, тыныш өмір сүруінің негізін «адал еңбек», «ақ жүрек», «арлы ақылдан» іздейді?

Автордың мейірімділік, махаббат, қайырымдылық, адалдықтың тек қана ақ жүректен шығады деуінің себебі неде?

Бұл қасиеттердің адами қарым-қатынаста алатын орны қандай? Оларсық жақсы қарым-қатынас орнату мүмкінбе? Неліктен?

Автор мәтінде арлы, ақылды адамды қалай сипаттайды?

Қандай қасиеттері бар адам қарым-қатынаста келеңсіз жағдайларға барады?

Адамға жағымсыз қасиеттерден арылу үшін не істеу керек?

Сабақ барысын талқылау:

3.Дәйексөз.

«Ақыл, қайрат, жүректі бірдей ұста,

Сонда толық боласың елден бөлек».

Абай

4.Әңгiмелеу. «Үш елек» аңыз-әңгіме

Бір адам Сократтан былай деп сұрапты.

- Сенің досыңның маған не айтқанын білесіңбе?

- Сәл кідір,- деп оны Сократ тоқтатты, алдымен айтқалы тұрғаныңды үш рет електен өткіз.

- Үш електен?

- Бірдеңе айтпас бұрын, алдымен оны електен өткізу керек. Алдымен шындық елегінен. Оның шындық екеніне көзің жете ме?

- Жоқ мен тек естідім.

- Онда сен ол шындық па,жоқ па,оны білмейсің. Онда екінші елек жақсылық елегінен өтейік. Менің досым туралы жақсы нәрселер айтпақшысың ба, әлде жоқ па? Соны ойлан.

- Мен тек естідім.

- Бірақ ол шындық па, жоқ па өзіңде білмейсің. Үшінші електі қолданып көрейік. Сен айтқың келгенді менің тыңдауым соншалықты қажет пе?

- Жоқ,ондай қажеттілігі жоқ.

- Сонымен,- деді Сократ,-Сен айтқың келгендеріңде шындық та, жақсылық та, пайда да жоқ. Оны айтудың қажеті не?

Cұрақтар:

1.Әңгіме айтуға келген адамға Сократ не айтты?

2.Сократ айтқан үш елек қандай?

3.Сократтың бойындағы қандай жақсы қасиеттерді өз бойларыңа алар едіңдер?

4. Әділдікке, шындыққа көз жеткізбей тұрып біреудің әңгімесін айтуға болады ма?

5. Осы айтылған әңгіме тыңдаушы адамға қажет пе жоқ па?

6.Әңгімеден ақиқатты қалай байқауға болады?

5.Шығармашылық жұмыс.

«Парасатты болу-парызым!» тақырыбын «көзқарас-себеп-мысал-қорытындылау» әдісімен талқылау.

6.Топпен ән айту. БАҚЫТТЫ БАЛАЛЫҚ ШАҚ

Сөзі Ж.Тұрбековтікі

Әні Ә.Еспаевтікі

7.Үй тапсырмасы.

№ 3 сабақ «Ұждан» мәтінін оқу, 16 бет

8.Сабақтың қорытынды сәтi.

Балалар денелеріңізді түзу ұстап, бастарыңызды жоғары көтеріп, ыңғайланып отырыңыздар. Көздеріңізді жұмуларыңызға да болады. Ауаны терең жұтып, еркін тыныстаңыздар, денелеріңізді бос ұстап, айналадағы барлық тіршілік иесі сіздерді аялап, қоршап, қамқор болып жатқанын сезініңіздер. Тұла бойларыңыз жақсылыққа, махаббатқа толғанын сезінуге ұмтылыңыздар. Осылайша 1 минуттай отырады. Бүгінгі сабаққа белсенді қатысқандарыңызға рахмет, сау болыңыздар.

Өзiн-өзi тану сабағының жоспары

Мектеп: Абай атындағы орта мектебі

Мерзiмі: № 3сабақ

Тақырып: Адамның ішкі әлемі

Құндылық: дұрыс әрекет

Қасиеттер: адалдық, ақкөңілділік

Мұғалiм: Г.К.Сисенгалиева

Сынып 7 «а,б,в»

Оқушылар саны:

Сабақ мақсаты: оқушыларға жан дүниенің тазалығы мен кемелдендіру туралы түсіндіре отырып, дұрыс әрекет құндылығының мәнін ашу.

Міндеті:

-оқушыларды жан дүниенің тазалығын сақтап, ар ұжданмен өмір сүруге үйрету;

-адалдық, ақкөңілділік қасиеттерін дамыту;

-ар ұжданды тыңдауға тәрбиелеу.

Ресурстар:үнтаспа,

суреттер,нақыл сөздер

Сабақ барысы:

1.Ұйымдастыру кезеңi.

Сәлемдесу, оқушылардың көңіл-күйін сұрау, сабаққа қатысуды тексеру.