Абай Құнанбайұлының Мәз болады болысың өлеңі, 10-сынып

Пәні: әдебиет

Сыныбы:10

Сабақтың тақырыбы: Абай Құнанбаев «Мәз болады болысың» өлеңіСабақтың мақсаты:

1.Білімділік: оқушыларға Абай өлеңін терең меңгерту, мәнерлеп жатқа айту, өлеңдерінің идеялық мазмұнын меңгерту

2.Дамытушылық:әр оқушының өзіндік ой - қиялына ерік бере, өзінше о й түюге баулу, шығармашылық жұмыс жасауға жұмылдыру арқылы таным – түсініктерін, сөйлеу мәдениетін дамыту мәнерлеп оқи отырып талдау;3.Тәрбиелік:ақын өлеңін оқи отырып, оқушы дүниетанымын қалыптастыру, адамгершілік қасиеттерді бойға сіңіруКөрнекілігі: қанатты сөздер,слайд,жоба

Сабақтың барысы:І. Ұйымдастыру кезеңі

Абай шығармашылығына шолу жасау,ұнаған Абай шығармаларына талдау

Бибінұр мен аружан «Абай -дана,Абай- дара қазақта»жоба жұмысы

Поэзия минуты

Мәнерлеп оқу/оқушылар жаттаған өлеңдерін оқиды/ІІІ. Жаңа сабақ

Абай Құнанбаев «Мәз болады болысың»өлеңіМұғалімнің сөзі

Жүрегін шырақ етіп жандырған кім?Жырымен жан сусының қандырған кім?Өзіне - өзі орнатып ескерткіштіМұра қып, кейінгіге қалдырған кім?Абай қазақ халқының рухани көсемдерінің бірі емес, бірегейі. Баршаның мақтан ететін ойшыл да сыршыл данышпанымыз. Ұлы ақын өзі өмір сүрген қоғам келеңсіздіктерін көріп өскендіктен, солардың бәріне де қарсы болып, ел бірлігін аңсады, мәдениетті елдердің қатарына жетуді, азат ел болуды арман етті.Гаухар өлеңді жатқа оқиды

Өлеңде не жайында айтылған? Не түсіндік?а/ Ақын бұл өлеңде әлеуметтік мәселелерді сөз қылады. Қазақ өмірімен байланысты мәселелердің әрқайсысына ерекше тоқтап, үлгілі сөздер айтады.б/ Ақын тек өмірдің шындығын ғана ашып қоймай, алға қойған мақсатты орындау үшін не керек екендігін де ашып көрсетеді.г/ Ұлы ақын жастардың адам болу үшін ең алдымен еңбек ету керек, білімді болуы керек және халқына пайдалы еңбек ету керек деп қорытынды шығарады.Тоқтар өлеңді тарихи тұрғыдан талдайды

ІІІ. Абай атамыздың 1889 жылы жазған өлеңі.

Әрқайсысы 4 тармақты 12 шумақтан тұрады. Мазмұны, мәні жағынан ақынның "Болыс болдым мінекей..." шығармасымен үндес, сарындас. Өлеңде болыс болған қазақтың мінез-құлқы үшінші жақтан суреттеледі. Ақын болыстың қолымен жасаған нақты ісін ғана емес, сонымен қатар оның көп сырын бүгіп, бүркіп жатқан ішін де ашып керсете отырып, адам мінезін ашудың ұтқыр да, ұтымды тәсілін шебер пайдаланады. Ұлық арқаға қақса, мәз болып, иығына шекпен жапса, шат болып, әр жерде жоқты-барды шатып, күпініп, қампайып, шалқып жүрген болыс әлдебір қуанышы үшін үй-ішін, ауыл-аймағын түгел өурелеп, әбігерге түсіреді. Ол ісі оңға басса, күлмеңдеп, өлең қағып, көзін аспанға еліртіп әурелеңіп-ақ қалады, қасқайып, мақтанға салынады, бас пайдасы, құлқының қамы үшін біреулерді қақпанға түсіруді ойлайды, оның жені келіп ел ішінен бір дәмдіні татып, өңеші майлана қалса, қолын шапалақтап жас баладай қуанады.

Болыстың ісі әлгіндей болып суреттелгенде, оның қуанышының түрі мынадай түрде айшықталады. Ақын болыстың ісі мен ішін бірде жарыстырып, бірде даралап әрі саралап көрсетіп алған соң, оны өз тарапынан бағалауға ауысады. Болыстың жаман қылықтарын оқырмандарының көз алдына көлденең тартады да, ақын…