Абай туралы жеті беттік шығармашылық кеш материалы

Сабақтың тақырыбы: «Абай бүлдіршіндер жүрегінде» Сабақтың мақсаты: Ұлы ақынның өнегелі өмірімен таныстыру, шығармалары на шолу жасау, өлеңдерін,әндерін мәнерлеп айтқызу. Сөз өнерінің қыр сыры мен таныстыру.Дайындау.Көркем сөйлеуге, өз бетімен іздене білуге, шығармашылықпен жұмыс істеуге көмектесу.Шәкірттерді туған жерге деген сүйіспеншілікке,Отан тыныштығын қорғауға,адамгершілікке,табиғат әсемдігін түсінуге,қасиетті нәрселерді қадір тұтуға тәрбиелеу.Сөйлеу мәдениетін қалыптастыру,эстетикалық тәрбие беру. Сабақтың әдіс-тәсілі: Сұрақ жауап,баяндау,түсіндіру,өлең оқу,ән айту,көрініс көрсету. Сабақтың көрнекілігі: Абай портреті,кітаптар,шығармалары,қанатты сөздер, фотослайдтар. Жүргізуші: Жүрегін шырақ етіп жандырған кім?

Жырымен жан сусынын қандырған кім?

Өзіне-өзі орнатып ескерткішті,

Мұра ғып, киінге қалдырған кім?

Ерте оянып,ойланып,ержеткен кім?

Талабын тас қияға өрлеткен кім?

Құбажан,құрбақан құм,құла қырда,

Өлеңнің бесігінде тербеткен кім?

Тайсалмай,мыңмен жалғыз алысқан кім?

Жауына найза сөзін шанышқан кім?

Өзендей құйған барын көк теңізге,

Лермонтов, Пушкиндармен табысқан кім?

Әрине бұл Абай Құнанбаев. Шахмұрат: Өлсем, орным қара жер сыз болмай ма? Өткір тіл бір ұялшақ қыз болмай ма? Махаббат, ғадауат¹ пен майдандасқан, Қайран менің жүрегім мұз болмай ма? Жүрегіңнің түбіне терең бойла, Мен бір жұмбақ адаммын, оны да ойла. Соқтықпалы, соқпақсыз жерде өстім, Мыңмен жалғыз алыстым, кінә қойма! Жасымда албырт өстім, ойдан жырақ, Айлаға, ашуға да жақтым шырақ. Ерте ояндым, ойландым, жете алмадым, Етекбасты көп көрдім елден бірақ. Ішім толған у мен өрт, сыртым дүрдей, Мен келмеске кетермін түк өндірмей. Өлең шіркін — өсекші, жүртқа жаяр, Сырымды тоқтатайын айта бермей.

Өмірбаян. Жүргізуші:Суреттер сөйлейді ұлы тұлғалардың. 1.Нұрислам: Ибраһим мырзаның тұрағы қазақ іші болғандықтан,қадірі азырақ білінді.Олай болмағанда данышпан,хакма философ кісі еді. Қор елде тудыда,қорлықпен өтті. Шәкәрім. 2.Сандуғаш:Қазақтың бас ақыны Абай Құнанбаев.Онан асқан бұрынғы-соңғы заманда қазақ баласында біз білетін ақын болған жоқ. Ахмет Байтұрсынұлы. 3.Алинұр:Абай лебі,Абай үні,Абай тынысы-заман тынысы,халық үні. Мұхтар Әуезов. 4.Назерке:Абай өз заманынан анағұрлым биік тұрған ақын еді. Ғабит Мүсірепов. 5.Ерке:Орыстар үшін –Пушкин,ағылшындар үшін-Шекспир,грузиндер үшін-Руставели.Қандай ұлы құбылыс болса,Абай да қазақтар үшін сондай теңдесіз құбылыс. Қайсын Кулиев. 6.Ақжүрек: Абай әлемге ашылған терезе еді,оның жаны жаңарып жатқан дүниенің алыстағы сарынын сезе білді. Шыңғыс Айтматов. 7.Бексултан:Абайды таныту арқылы біз Қазақстанды әлемге танытамыз. Абай әрқашан біздің ұлттық ұранымыз болуы тиіс. Нұрсұлтан Назарбаев. Жүргізуші:Қыздардың орындауында қазақша би. Жүргізуші:Аудармалық өрнекті Абай тек орыстың ғана емес өзге Европа елдерініңде өлеңдерін аударды.Яғни соның бірі орыстың ғұлама ақыны Крыловтың бір топ мысалдарының ішіндегі «Құмырысқа мен Шекіртке»

Құралай: Мен Шырылдауық шегіртке

Ыршып жүріп ән салған.

Көгалды қуып гөлайттап,

Қызықпен жүріп жазды алған.

Жаздыгүнгі жапырақтың

Бірінде тамақ, бірінде үй,

Жапырақ кетті, жаз кетті,

Күз болған соң кетті күй.

Ұлдана: Жылы жаз жоқ, тамақ жоқ,

Өкінгеннен не пайда?

Суыққа тоңған, қарны ашқан

Ойын қайда, ән қайда?

Оныменен тұрмады,

Қар көрінді, қыс болды.

Сауықшыл сорлы бүкшиді,

Тым-ақ қиын іс болды.

Секіру қайда, сүрініп,

Қабағын қайғы жабады.

Саламда жатып дән жиған

Құмырсқаны іздеп табады.

Селкілдеп келіп жығылды,

Аяғына бас ұра:

Құралай: Қарағым, жылыт, тамақ бер,

Жаз шыққанша асыра!

Бакдаулет: Мұның, жаным, сөз емес,

Жаз өтерін білмеп пе ең?

Жаның үшін еш шаруа

Ала жаздай қылмап па ең?

Мен өзіңдей шаруашыл,

Жұмсақ илеу үйлі ме?

Көгалды қуып, ән салып,

Өлеңнен қолым тиді ме?

Ұлдана: Қайтсін, қолы тимепті,

Өлеңші, әнші есіл ер!

Ала жаздай ән салсаң,

Селкілде де, билей бер! Жүргізуші:Құлақтан кіріп,бойды алар,

Жақсы ән мен тәтті күй.

Көңілге түрлі ой салар,