Абайдың Ескендір поэмасына арналған 10-сынып ашық сабағы

Пән: қазақ әдебиеті

Сынып: 10 «А»

Күні:

Тақырып:

А. Құнанбаев. «Ескендір» поэмасы

Оқыту мақсаты

«Ескендір» поэмасының тақырыбы мен идеялық мазмұнын ашу; іздену және шығармашылық қабілетін, сөйлеу мәдениетін дамыту; адамгершілікке, рухани имандылыққа тәрбиелеп, поэманың тереңіне бойлату.

Күтілетін нәтиже:

-оқушылар поэманың мазмұнын меңгеріп, идеясын түсінеді;

-іздену қабілеті, сөйлеу мәдениеті, шығармашылық қабілеті дамиды;

-адамгершілік қасиеттер туралы түсінігі кеңейеді;

- өзін-өзі бағалауға немесе өзара бағалауға үйренеді.

Модульдер

Әдіс –тәсілдер

1. Диалогтік оқыту – сұрақ-жауап, "Өкіл жіберу" әдісі,«6 Неліктен» әдісі

2.СТОҮ - «Ой шақыру» әдісі, Венн диаграммасы

3. Жас ерекшелігіне сай оқыту

4. ОүБ - өзара бағалау, бас бармақ, топ мүшелерін бағалау.

5.Көшбасшы – топ жұмысын ұйымдастыру

Ресурстар

10-сынып оқулығы, моноблок, слайд, маркер, постер, қосымша ақпарат қағаздары.

Алдыңғы білім

«Мәз болады болысың», «Сегіз аяқ» өлеңдері.

Жоспар

Кезеңдер

Мұғалім іс-әрекеті

Оқушы әрекеті

Ұйымдастыру кезеңі

2 мин

1. Тақтаға оқыту мақсаттары мен күтілетін нәтиже жазылады.

2. Оқушылармен амандасу. Сынып оқушыларын ұйымдастырып, сабаққа бейімдеу.

3. «Жүректен-жүрекке» бір-біріне сәттілік тілейді.

4. Топқа бөлу, спикер тағайындау.

Оқушылар 1,2,3деген сан бойынша 3 топқа бөлінеді. Спикер тағайындайды. Ол топ жұмысын реттейді.

Қызығушылықты ояту

5 мин

3 мин

«6 Неліктен» стратегиясы

1. Неліктен Абайды қазақ әдебиеті тарихындағы ұлы тұлға дейміз?

2. Неліктен Абай қалдырған әдеби мұраны көркем де асыл туындылар дейміз?

3. Неліктен Абай Шығыстың классик ақындарының шығармаларымен танысты?

4. Неліктен Абай бала тәрбиесіне қатты көңіл бөлген?

5. Неліктен Абай Семейдегі «Приходская школаға» оқуға түсті?

6. Неліктен Абай қара сөздерін жазды?

«Ой шақыру» әдісі. Таразы суретін көрсету.

- Бұл не? Осы сөзге сөз тіркесін, сөйлем келтірту.

- Таразының біздің сабағымызға қандай қатысы бар деп ойлайсыңдар?

Абай атамыз:

Ойға түстім толғандым

Өз мінімді қолға алдым…

Бойдағы мінді санасам,

Тау тасынан аз емес,- деген.

Ендеше, өз бойымыздағы қасиеттерімізді де таразылай отырайық.

Оқушылар сұрақтарға жауап береді.

Өз ойларын айтады.

Таразы суреті бойынша сөз тіркесін, сөйлем келтіреді. Өз ойын тұжырымдайды.

Сабақ тақырыбын шығарады, мақсатын айтады.

Мағынаны тану

1 мин

8 мин

І. Қосымша ақпарат беру:

“Ескендір” поэмасының сюжетін алғаш рет неміс романтикалық әдебиетінің көрнекті ғалымы болған француз Альберт фон Шамиссо Талмудтан алады. Шамиссодан В. А. Жуковский 1844 жылы аударады. Мұнда А. Македонскийдің қырып – жоюы туралы жырлайды. Бұл сюжет Абайды да қызықтырады. Абай сюжетінде өзгеріс бар. Поэмада Ескендірдің аты – жөнін, әкесін, тұрған жері мен патшалығын, Ескендірдің ұстазы – Аристотельді қосады. Абай шығармасы түпнұсқаға ұқсас. “Ескендір” поэмасы 42 шумақтан тұрады.

ІІ. Сөздікпен жұмыс:

1. Жеміт – қанағатсыз, тойымсыз

2. Араны ашылды – тойымсыз, ашқарақ, қанағат тұтпау, құнығу

3. Даңғой – елірме, есер, желікбас

4. Долы – ыза кернеген, булықпа, ызақор

5. Кәпір – мұсылман дінінен басқа діндегілер, құдайсыз, дінсіз

6. Хакім - ғалым

7. Данышпан - оқымысты

8. Ғибрат - үлгі

9. Араны тоймау - көз тоймау

ІІІ. Топтық жұмыс:

Топтарға поэма мәтінінің бөліктері беріледі. Оқушылар сол мәтінмен танысып, жоспар құрады.

Сол жоспарды мазмұндап «Өкіл жіберу» әдісі арқылы келесі топ мүшелеріне таныстырады.

Жоспар:

1. Ескендірдің тегі, патшалығы, жорықтары

2. Жорықтағы бұлаққа кездесуі

3. Ескендірдің бұйрығы