Абайтану бойынша оқу материалы, 11 сынып

Түсінік хат

1. «Абайтану» курсының бағдарламасы 2012 жылы 27 сәуірде бекітілген «Қазақстанның ішкі саясатындағы идеологиялық менеджментті қайта жаңғырту жөніндегі 2018-2019 жылдарға арналған Жалпыұлттық іс-шаралар жоспарының» 41 және 42-тармақтарына сәйкес әзірленді. 2. Ұлы Абайдың шығармашылық мұрасы – халқымыздың ғасырлар бойы маңызын жоймайтын рухани қазынасы. Абайдың сөзі – қазақтың бойтұмары, Абайды тану, бағалау, насихаттау, оқыту – қоғамдық ой-санада тың серпілістер туғызып, мақсаткерлікке жұмылдырады. Заман, уақыт талабына орай Абайды жаңа қырынан тану, ғылыми тұрғыдан тың байламдар жасалуы – заңдылық. 3. Бағдарламада: Абай мұрасының XX ғасырдың 30-60 жылдарындағы зерттелу жайы қарастырылды; ақынның өмір жолынан, туып-өскен ортасы мен әдеби мектебі, тәлім-тәрбиелік мәні зор қарасөздері, өлеңдері, аудармалары мен поэмалары, поэзияға қойған биік мақсаттары, қазіргі абайтанудағы өзекті мәселелер топтастырылып берілді; Абай шығармашылығындағы тұлға болмысы, толық адам танымдарының идеялық-көркемдік ұстаным негізіндегі байламдарын байыпты бағдарлауға назар аударылды; Абайдың талантты ақын шәкірттерінің шығармашылығына көңіл бөлінді. 4. Бағдарлама Абай Құнанбайұлының: қазақ әдебиетінің көшба

Курсты оқытудың мақсаты: 1) ұлы ақын шығармаларын терең де, жан-жақты таныту арқылы елжанды, халқымыздың әдебиетін, өнерін, салт-дәстүрін, мәдениетін, тілін ұлттық құндылық ретінде бағалайтын, эстетикалық талғамы жоғары, білім, білік, дағдылармен қаруланған, түйген ойларын іс жүзінде өз кәдесіне жарата білетін, ұлттық сана-сезімі қалыптасқан, өркениетті қоғамда өмір сүруге лайықты, терең ойлайтын дара тұлға қалыптастыру. Курсты оқытудың міндеттері: 1) қазақ сөз өнеріндегі Абайдың орны мен ақындық болмысын тану. Абай шығармаларын оқып, білудің өзектілігін, абайтану ғылымының мол мұрасы – қазақ өмірінің тарихи факторы іспеттес екендігін ұғындыру; 2) ақынның мұрат-мақсаттарын, көркем-әдеби туындыларын, ғылым, білім, өнер, тәрбие мәселелері туралы өсиеттерінің маңыздылығын түсіндіру арқылы оқушылардың ұлттық танымын қалыптастыру, шығармашылық қиялын дамыту, автордың ұстанымын түсінуге баулу, көркем туындының тілдік ерекшеліктерін, идеялық мәнін талдауға, пікір алмасуға үйрету, жастардың өмірден өз орнын табуға бағыттау; 3) Абайдың ақындық мектебі, поэзиясындағы дәстүр мен жаңашылдық ұғымының мәні мен маңызын рухани кемелдік танымы тұрғысынан таныту, ақынның көркем-әдеби туындыларындағы

Курсты ұйымдастыру формасы: лекция,семинар,конференция, дебат, ойталқы,кіріктірілген сабақ,саяхат сабақ,қойылым сабақ.

Курсты оқытуды аяқтау формасы: берілген шығармашылық тақырыптар бойынша жоба дайындату, мәнжазба, тезис, шығармаға рецензия жазғызу,баяндама,ой толғау.

Оқушылардың дайындық деңгейіне қойылатын талаптар 10-11-сыныптардың соңында оқушылар: 1) ақын өмір сүрген дәуірді және халық ауыз әдебиеті шығармаларын оқып, үлкендерден естіп, жадына тоқығандығын білуі; 2) шығыс, батыс және орыс әдебиеттерінің інжу-маржандарын оқып танысқандығын білуі; 3) ақын мұраларының зерделенуі мен абайтану ғылымының қалыптасу тарихын, кезеңдерін білуі; 4) ғұлама ойшылдың ғылым, білім, өнер, ел билеу, тарих, қоғамдық құрылыс, азаматтық көңіл күй, табиғат көрінісі, махаббат, діни таным тақырыбында және сыншылдық көзқараста жазылған философиялық қарасөздерінің, өлеңдерінің, поэмаларының, аудармаларының мән-мағынасын, маңызын түсінуі; 5) ақынның ән мен күй өнері хақындағы пайымдауларын түсінуі; 6) қазіргі абайтану ғылымының даму бағыттарын, абайтану – қазақ әдебиеттану ғылымының бір саласы екендігін білуі; 7) Абайдың «Толық адам» философиясы мен «Иманигүл», «Хауас», «Жәуанмәртлік» ілімдері туралы білулері: 8) ұлы ақынның философиялық ақыл-нақыл сөздерінің маңыздылығын, мән-мағынасын түсінуі; 9) ақынның қазақ поэзиясына енгізген жаңалығын, аудармашылық шеберлігін танып білуі; 10) абайтану бойынша курс жұмыстарын, ғылыми жобалар жаза білуі; 11) абайтануға қатысты

«Абайтану» тандау курс бағдарламасы 11 «а» сынып. Аптасына 1 сағат. Барлығы 34 сағат

Сабақтың тақырыбы

Сағат

саны

Күні,айы

Сабақтың мақсаты

Сабақтың түрі,

әдісі

Қосымша материалдар

Кіріспе Абайтану» курсы туралы түсінік

Курсты оқытудың мақсат-міндеттері, өзектілігі туралы мағлұмат беру

Танымдық, әңгімелесу

Абайтану – қазақ әдебиеттану ғылымының бір саласы

Қазіргі абайтану мәселелерінің даму бағыттары туралы

Ортада қаламсап", "Еркін жазу",1,2,3,4,5,6,7

Абайдың шығармалар жинағы

«Білімдіден шыққан сөз» тарауы - 2 сағат

Абайдың оқу, білім, ғылым турасындағы туындыларының тақырыбы мен идеясы

Ақын өмір сүрген дәуірді және халық ауыз әдебиеті шығармаларын оқып, үлкендерден естіп, жадына тоқығандығын білу

Абайдың гуманист болғандығын, ізгілік, әділет сияқты қасиеттерді қастерлегенін білу

Сын тұрғысынан ойлау технологиясының элементтері

«Қазақ әдебиетінің тарихы»

«Өзіңнен өзің есеп ал», он бесінші қарасөзіндегі адамның өзін-өзі тәрбиелеу мәселесі

Блум таксономиясы; СТО; диалог, жеке жұмыс,топпен жұмыс;

Абайдың шығармалар жинағы

«Қалың елім, қазағым, қайран жұртым» тарауы- 7 сағат

«Осы мен өзім – қазақпын»

Жаңа тақырыпты меңгерту

«Қалың елім, қазағым, қайран жұртым» өлеңі

Өлеңдегі еңбекші халықтың мүддесі, ақынның өзі өмір сүрген қоғамның тарихи шындығын бейнелеуі, заманның кемшілік, қайшылықтарын сынауын ұғыну

Сұрақ-жауап, ДЖИГСО, Венн диаграммасы, мозайка, инсерт

Абай өлеңдері

«Жақсылық ұзақ тұрмайды» өлеңі

Ақынның қазақ поэзиясына енгізген жаңалығын, аудармашылық шеберлігін таныту

Ортада қаламсап", "Еркін жазу",1,2,3,4,5,6,7

«Евгений Онегин», «Татьянаның хаты»

«Бөтен елде бар болса» өлеңі

Абай шығармаларының зерттелуін және ақынның өлең, қарасөз, поэма жазудағы суреткерлік өнері мен аударма жасаудағы шеберліктерін білу

Диалогтық оқытудағы жоғары және төменгі мәртебелі сұрақтар.

Шығармашылық жұмыс.

«Сегіз аяқ» өлеңі

Ыстық орындық", ой тану стратегиясы, "Айналмалы бекет"

Абайдың шығармалар жинағы

Ішім өлген, сыртым сау»

Аралас сабақ

«Қажымас дос халықта жоқ» өлеңі

Ақын мұраларының зерделенуі мен абайтану ғылымының қалыптасу тарихын, кезеңдерін білу

Блум таксономиясы; СТО; диалог, жеке жұмыс,топпен жұмыс;