Адам эволюциясының кезеңдері, 9-сынып ашық сабағы

Мектеп: Мемлекеттік тілде оқытатын Заречный орта мектебі

Күні:14.02

Мұғалімнің аты-жөні: Оралбаева Динара Абилкаировна

Сынып:

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

Адам эволюциясының кезеңдері.

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

Оқушыларға адамның шығу тегі мен тарихи дамуын, адам эволюциясының негізгі кезеңдері туралы толық түсінік беру.

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар: адамның шығу тегі мен тарихи дамуын, адам эволюциясының негізгі кезеңдерін атайды.

Көпшілік оқушылар: адам эволюциясының негізгі кезеңдерін салыстырады.

Кейбір оқушылар: ежелгі адамдар,ертедегі адамдар мен осы заманғы адамдардың негізгі айырмашылықтары мен тіршілік әрекетін түсіндіреді.

Бағалау критерийі

Адамның шығу тегі мен тарихи дамуын, адам эволюциясының негізгі кезеңдерін ажыратады.

Адам эволюциясының кезеңдерімен танысып, адамның негізгі ерекщеліктерін салыстырады Мысалдар келтіре отырып ежелгі адамдар,ертедегі адамдар мен осы заманғы адамдардың негізгі айырмашылықтары мен тіршілік әрекетін түсіндіреді

Тілдік мақсаттар

Терминдар мен ұғымдар:

Архантроптар, палеонтроптар, неоантроптар

Диалогқа арналған сөйлемдер:

Питекантроптар………,

Синантроптар……….,

Саналы адам (Homo sapiens) ……….

Гейдельберг адамы

Құндылықтарға баулу

Адамның тірі организмдердің ең биік сатысына көтерілуі еңбектің арқасы екендігін айта отыра, балаларды адал еңбек етуге, рухани жағынан өсуге тәрбие беру

Пәнаралық байланыс

Тарих, география

Алдыңғы білім

Адамның тірі табиғаттағы жүйелік орны

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

2 мин

3 мин

2 мин

Ұйымдастыру.

Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру.

«Досыма хат» тренингі бойынша сыныпта ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру

Топқа бөлу: «Термин сөздерді» топтастыру арқылы 3 топқа сыныпты бөлемін.

Цитология (пластид, ядро, митохондрий, эндоплазмалық тор, рибосома, цитоплазма).

Генетика (тұқымқуалаушылық, өзгергіштік, генотип, фенотип, доминантты, рецессивті).

Эволюция (дивергенция, конвергенция, параллелизм, ароморфоз, идиоадаптация, дегенерация).

І топ-«Ежелгі адамдар»

ІІ- топ «Ертедегі адамдар»

ІІІ топ-«Осы заманғы адамдар»

Бағалау парақшадағы бағалау критерийімен таныстыру. Бағалау парақшасы сабақ барысында орындалатын тапсырмалардан құрылған. Тапсырмалар баллмен бағаланады. Балл көрсеткіштері тапсырманың қиындығына байланысты қойылған. Топ басшысы бағалау парақшасын толтырып отырады.

Оқушы

Жадыға серуен

Өкіл әдісі

ТВ шоу

3 тапс

ырма

Тест

Барлы

ғы

16-19б- «3»

20-23б - «4»

23-25 б - «5»

Алдыңғы білімді пысықтау: «Жадыға серуен» әдісі

№1 топқа тапсырма «Адамның жүйелеудегі орнын анықтау».

Кестеде адамға тән қасиеттер берілген, тек оларды омыртқалылар отрядына, сүтқоректілер класына және ұрықжолдастылар класс тармағына бөлу керек.

№2 топқа тапсырма: «Адам денесіндегі кейбір белгілер»

3 топқа тапсырма: Сәйкестік тестін орындау

Адамның жануарлардан шыққандығының дәлелдемелері

Дескрипторлар:

Адамның жүйелеудегі орнын анықтайды

Адам денесіндегі кейбір белгілерді ажырата біледі

Мысалдар келтіре отырып адамның шығу тегін дәлелдейді

ҰБТ сұрақтарымен жұмыс

Интер белсенді тақта

Топ атаулары жазылған А4 қағаздары

Сабақтың ортасы

2 мин

8 мин

2 мин

6 мин

мин

Жаңа сабақты ашу «Миға шабуыл». Оқушыларға сұрақ қою арқылы, жаңа сабақтың тақырыбын анықтау,өткен сабақпен байланыстырады, видео қосылады «Адам әволюциясы».

№ 1тапсырма. Мәтінмен танысады, содан кейін

«Өкіл әдісі» арқылы басқа топ мүшелерімен ой бөліседі.

Топтық жұмыс.

І топ-«Ежелгі адамдар» туралы түсінік беру

ІІ- топ «Ертедегі адамдар» туралы сипаттау

ІІІ топ- «Қазіргі адамдар» туралы түсінік беру

Дескрипторлар:

1. Тіршілік еткен уақытын, сыртқы келбетін, ми көлемін сипаттайды

2. Еңбек құралдары мен тұрмыс салтын

біледі.

Тіршілік еткен аймақты анықтайды

Кері байланыс: смайлик арқылы

2. Тапсырма . «ТВ шоу» әдісі. Топтық жұмыс

Әр топтан бір оқушы шығады (журналист) сұрақ қою арқылы тақырыпты талқылайды.

Кері байланыс: «Чемодан, қоқыс жәшігі, еттартқыш» әдісі арқылы

3 тапсырма.

1топ

Биологиялық диктант

1. Адамның миының көлемі орта есеппен................ см3

2. Адам эволюциясының маңызды факторының бірі...........

( еңбек)

3. Антропогенез ..................

4. кромоньондықтардың негізгі кәсібі...........

5. Епті ( іскер) адам кімдер?.........................

2топ. Жабық тест

1. Алғашқы адамдардың тұрғылықты жері ( үңгір)

2.«Саналы адам»ертедегі адамдардан қалай ажыратылады? (ми көлемі, сөйлеу, сурет салу)

3. Алғашқы адамдардың алғашқы киімдері неден жасалды? ( аң терісі)

4. Алғашқы адамдар қоректерін қалай тапқан? (топтасып аң аулау )

5. «Homo sapiens» ұғымы қалай аударылады? (саналы адам)

3топ Тақырып бойынша тірек схема сызу

Дескрипторлар:

Адам эволюциясының факторларын анықтайды

Алғашқы адамдардың тұрмысттық жағдайын сипаттайды

Адам мен адам тектес маймылдардың ұқсастық белгілерін біледі

Кері байланыс: смайлик арқылы

Интербелсенді тақта, видео

Оқулық

Смайликтар

Суреттер, макет

слайд

Сабақтың соңы

5 мин

2 мин

«ҰБТ дайындық бұрышы» Тест

1.Адамды приматтар тобына алғашқы жатқызған ғалым:

а) Ж.Б. Ламарк; в) Ч. Дарвин;

б) К. Линней; г) Ф. Энгельс.

2. Адам мен жануарларда болатын ортақ белгілер:

а) рудимент; в) аналогты мүшелері;

б) миы; г) гомологты мүшелері, д) атавизм, е) сүйіспеншілік

3. Осы заманғы алғашқы адамдар қай түрге жатады:

а) адам тәрізді маймылдарға; в) неандертальдықтарға;

б) неоантроптар ; г) саналы адам, д) кроманьон адамдары, е) архантроптарға

4. Ежелгі адамғарға ірі жануарларды аулауға не көмектесті:

а) қаруы; в) ит асырауы;

б) ұйымдасып аулау; г) отты пайдалану, д) ымдап сөйлеу, е) темірден жасалған құрал - саймандар

5.Қазіргі адамдардың тікелей арғы тегі болып саналады: