Әдебиет әлемінде зияткерлік ойыны 6 сыныпқа

«Әдебиет әлемінде» зияткерлік ойыны

Мақсаты: оқушылардың әдебиетке деген қызығушылығын арттырып, олардың дүниетанымын, ой-өрісін кеңейту арқылы таным, білім дағдыларын қалыптастыру.

Сабақ барысы:

- Бүгінгі біздің «Әдебиет әлемінде» атты зияткерлік ойын сабағымызға қош келіпсіздер! Сендердің қазақ әдебиетінен қаншалықты білімді екендеріңді осы сабақта көрсетесіңдер. Сабақ сайыс болғандықтан 3 топқа бөліндіңіздер. Сайысты бастамастан бұрын қазылар алқасымен таныcтырып өтейін...

Сайысымыз 7 кезеңнен тұрады. Әр кезең 1-5 ұпай аралығында бағаланады.

І кезең: Таныстыру. Әр топ өздерін таныстырады.

ІІ кезең: «Ойлан, тап». Әр топқа әдеби шығармадан үзінді беріледі. Үзінді қай шығармадан, авторы кім екенін көрсету.

І топ: Әлқисса, Шекті деген елінде Сарыбай деген бай бар еді, онда да перзент жоқ еді, Байбөрімен екеуі сөйлескенде арман қылар еді. «Біреуімізде ұл, біреуімізден қыз туса, екеуіміз құда болсақ, қыз бен баланы кемеліне келтіріп, екеуін қосып, бұл дүниеден өтсек, арманымыз қалмас еді-ау» деп жылайтын еді.

ІІ топ: ...Қазанның бұл хабарын төмендегі қырық мың үйлі қиятта Сейілдің ұлы Қараман батыр естіп, атадан ер болып туғасын, «Ноғайлының жеріне Қызылбастарды қондырып қоюымыз сүйекке таңба емес пе?» деп, елінен аттанып шығады.

ІІІ топ: Ой кеселдері: уайымсыздық, салғырттық, ойыншы-күлкішілдік, я бір қайғыға салыну, я бір нәрсеге құмарлық пайда болу секілді. Бұл төрт нәрсе – күллі ақыл мен ғылымды тоздыратұғын нәрселер.

ІІІ кезең: «Теория әлемінде». Абай өлеңдерін құрылысына қарай талдау.

Абай атамыздың берілген өлең шумағының тақырыбын тап және өлең құрылысына қарай талда.

Тығылмай әм сүрінбей жүрдек көсем,

Иек қағып, еліріп жүрсе әсем.

Шапса жүйрік, мінсе берік, жуан, жуас,

Разы емен осындай ат мінбесем.(«Шоқпардай кекілі бар, қамыс құлақ»)

Дүние ойдан шығады,

Өзімді-өзім ұмытып.

Көңілім әнді ұғады,

Жүрегім бойды жылытып.(«Құлақтан кіріп, бойды алар»)

Ақырын жүріп, анық бас,

Еңбегің кетпес далаға!

Ұстаздық еткен жалықпас

Үйретуден балаға.(«Әсемпаз болма әрнеге»)

ІҮ кезең: «Кино әлемі». Бұл кезеңде қазақ киноларынан үзінді көрсетіледі, бұл қай шығармадан және авторы кім екенін көрсету.

Ү кезең: «Сен білесің бе?» Оқылған өлеңнің тақырыбын, авторын табу.

А.Байтұрсынұлы «Қара бұлт»

Даланың күнге күйіп аптабы өткен,

Үстінен бұлт шықты қаптап көктен.

Қуанды шаруалар: «Я, құдайлап»...

Жерді бір суарар деп қурап кеткен.

Жауар деп тұрды халық үміт етіп,

Тамбастан өте шықты құр желдетіп.

Теңізге барды да бұлт құя салды,

Далаға қурап тұрған жаумай кетіп.

Теңізге пірменінше құя салып,

Мақтанды мырзасынып тауға барып.

Тау айтты: «Сен мақтанып келіп тұрсың,

Мен тұрмын бұл ісіңе қайран қалып.

Егер де сол қадарлы жаусаң жерге,

Су берсең шөлдеп тұрған егіндерге,

Көк шығып, жер отайып, егін өсіп,

Қандай зор тиер еді пайдаң елге.

Не қайыр сенің қазір жауғаныңнан