Әдебиет әлеміне саяхат 9-сынып сыныптан тыс жұмысы

Тақырыбы: Әдебиет әлеміне саяхат (білім сайысы)

Мақсаты: Оқушылардың әдебиет туралы білім дағдыларын қалыптастыру, өзіндік ой-пікір айтуға үйрету,ой-өрістерін кеңейту, көркем әдебиетті сүюге баулу.

Күтілетін нәтиже:

оқушыларда топта сөйлеуге дағды қалыптастырады;

өзіндік ой-пікір айтуға үйренеді;

көркем дүниені тануға талпынады.

Көрнекілігі: презентация

Барысы: Бүгінгі білім сайысында 9- сыныпта өтілген материалдар бойынша оқушылардың алған білімдері сараланады.

Әдебиет әлемі -сыры терең әлем. Сан қырлы, сан сырлы әлем -әдебиетте.

Бүгінгі білім сайысына 6 жұп қатысып отыр. Тапсырмаларды орындау үшін тиянақты білім керек.

«Ауыз әдебиеті көркем ойлау мен көркем сөздің озық үлгісі ретінде қалыптасқан»,-деп ғалым Әуелбек Қоңыратбаев айтқандай, біздің әдебиетіміздің кәусар бұлағы – ауыз әдебиеті. «Түйеге мінгеннің төрт ауыз, атқа мінгеннің алты ауыз сөзі бар» дегендей, халқымыздың ауыз әдебиеті туралы алған білімімізді саралап көрсек...

І бөлім. Халық ауыз әдебиеті

жұп.Халық ауыз әдебиетінің түрлері атап шығыңдар

жұп.Тұрмыс- салт жырларының ерекшелігі неде?

жұп.Ертегілер неге байланысты туған. Ертегілердің құрылымы қандай болады?

жұп.Шешендік сөздің түрлері.

жұп.Бата-тілек туралы не білесіңдер?

жұп.Батырлар жыры мен лиро-эпостық жырлардың қандай ерекшеліктері бар?

ІІ бөлім . Ежелгі дәуір әдебиеті

Тас жазулары-біздің тарихымыз.Тастағы жазулар, орта ғасыр ойшылдарының ғибратты ойлары- әдебиетіміздің алтын қазынасы. Олай болса, жұптарға берілетін сұрақтар:

жұп. Орхон-Енисей есткеркіштері қай жерден табылды?

жұп. «Қорқыт ата кітабының» неше нұсқасы бар?

жұп. «Оғыз-наме» неше хикаяттан тұрады?

жұп.Ясауи «Даналық кітабын» неше жасында жазған, неше жырдан тұрады?

жұп.Тоныкөк туралы не білесіңдер?

жұп. «Диуани лұғат-ат түрк» кімнің шығармасы?

ІІІ бөлім. Жыраулар поэзиясы

«Жыраулардың сөзі мақсатсыз айтылмайды. Не айтса да,көптің мұңы, көптің мұңы, көптің жайы туралы айтылады»,- деп Мұхтар Әуезов айтқандай, жыраулар поэзиясы- философиялық поэзия. Жыраулар поэзиясы- өнеге ойтолғау.

Жыраулар поэзиясы туралы сұрақтарға жауап берсек...

жұп. «Арғымаққа міндім деп,

Артқы топтан адаспа.

Күнінде өзім болдым деп,

Кең пейілге таласпа.»Қай жыраудың туындысы?

жұп. «Салп-салпыншақ анау үш өзен,

Салуалы менің ордам қонған жер,

...Жабысы мен тайы тең

Жары мен сайы тең.»Қай жыраудың туындысы?

жұп. Елінің қорғаны болған батырларды жырына арқау еткен жырау

кім?

жұп. «Әмірің қатты Есім хан,

Бүлік салып бұйырдың.