Әдебиет сабағында функционалдық сауаттылықты қалыптастыру

Малгажинова Фаруза

Тарбағатай ауданы,Ақжар ауылы

КММ «М.Әуезов атындағы орта мектебі»

Қазақ тілі мен әдебиеті мұғалімі

Әдебиет сабағында оқушылардың функционалдық сауаттылығын

қалыптастыру негіздері.

Білім беру мазмұнын жаңарту шеңберінде мектеп оқушыларының оқу сауаттылығын дамыту білім берудің басым мақсаттарының бірі ретінде айқындалып отыр. Оқу сауаттылығы кеңінен алғанда, тұлғаның мектепте алған білімі, білігі мен дағдысын адамзат қызметінің әртүрлі саласында, сонымен бірге тұлғааралық қатынастар мен әлеуметтік байланыстарда кездесетін тіршілік міндеттерін жан-жақты шеше білу қабілеті ретінде түсіндіріледі. Оқу сауаттылығы – оқушылардың мәтін мазмұнын түсіне білу және оларға ой жүгірте білу, мәтін мазмұнын өз мақсаттарына жету үшін пайдалана білу, қоғам өмірінде белсенділік таныту мақсатында білімдері мен мүмкіндіктерін дамыту қабілеттері. Оқу жылдамдығы мен мәтінді дәлме-дәл түсіну бағаланбайды, мәтінге арналған рефлексия мен ұғым, өмірлік мақсаттарды жүзеге асыруға арналған оқығанын пайдалану бағаланады. Бүгінгі күні оқу сауаттылығын дамытуда оқытудың сындарлы тәсілінің маңызы өте зор болып отыр. Орта білім беру жүйесінде әлемдік ойлауын дамыту олардың алған білімдері мен жаңа немесе сыныптағы түрлі дерек көздерінен,мұғалімнен,оқулықтан және достарынан алған білімдерімен астастырыла жүзеге асады деген тұжырымға негізделеді. Жоғары деңгейге қол жеткізген анағұрлым танымал

болып табылады.Ынтымақтастық оқу-бұл оқыту мен оқу тәсілі,аталған тәсіл проблемаларды шешу,тапсырмаларды орындау немесе әлдебір өнім жасау үшін оқушылар тобының бірлесіп жұмыс істеуін білдіреді.Бірлескен жұмыста оқушылар ақпаратты өздері игеріп,бұрынғы алған білімдерімен байланыстыра алады.Топтағы оқушылар топтың әр мүшесінің көзқарасымен танысудан пайда алады.Оқудың ынтымақтастық ортасында оқушылар әлеуметтік және эмоционалдық тұрғыдан да дами түседі.,өйткені олар түрлі көзқарасты тыңдап,өз идеяларын айтуға және қорғауға мәжбүр болады.Қазақ тілі сабағында мәтінмен жұмыста оқушылар тек мәтіннің мазмұнын біліп қана қоймай, сондай-ақ олар бірігіп, мәтіннен қажетті ақпараттарды табу, мәтіннен ең қажетті ақпаратты табу,мәтіндегі ақпаратты жіктеу,терең мазмұнды ақпаратты табу, мәтіннен ой түю сынды тапсырмаларды орындайды. Мәтін бойынша өздерінің пікірлерін қосады. Автордың ойымен өзінің ойын салыстырады. Сабағымда қолданылатын әдістерге тоқтала кетсем, «екі түрлі түсініктеме күнделігі» оқушылар мәтінді оқу барысында олар бөліктің оң жағына әсер еткен тұстар,үзінділерді жазады. Сол жағына әсер еткен үзінділер жайлы пікір жазады. Әр оқушы мәтінмен танысып, күнделікті толтырып біткен соң

Сұрақтар: Қандай әсер алдыңдар?

Толғау не туралы? Неге зарлы? Көз алдыңызға не елестеді?

2 Жинақтау

«Минуттық шешім» Оқушылар сабақ кезіндегі аса маңызды тармақтарды пайдалы тұстарын