Ағылшын тілі жаттығуларының жинағы көрнекілік ретінде

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ

МИНИСТРЛІГІ

ҚАРАҒАНДЫ МЕМЛЕКЕТТІК МЕДИЦИНА УНИВЕРСИТЕТІ

А.О. САРЫБАЕВА, Р.С.КЕНЖЕБЕКОВА

АҒЫЛШЫН ТІЛІ БОЙЫНША ЖАТТЫҒУЛАР

ЖИНАҒЫ

Оқу – әдістемелік құрал

Қарағанды 2012

ӘОЖ 811.111

КБЖ 81.2 Англ

С 22

Пікір жазғандар:

Какжанова Ф. А – Е.А. Букетов атындағы ҚарМУ, ағылшын тілі теориясы кафедрасының қауымдастырылған профессоры, ф.ғ.к. Айкенова Р. А - Қарағанды мемлекеттік медицина университеті, орыс тілі кафедрасының меңгерушісі, п.ғ.д., профессор м.а. Елубаева К. И – Қарағанды мемлекеттік медицина университеті, шет тілдер кафедрасының аға оқытушысы.

С 22 Ағылшын тілі бойынша жаттығулар жинағы – Оқу-әдістемелік құрал.

Сарыбаева А.О, Кенжебекова Р.С. – Қарағанды. – 2012ж. – 132 б.

ISBN 978 - 601 - 202 - 126 - 4

ӘОЖ 811.111

КБЖ 81.2 Англ

Оқу - әдістемелік құрал медицина жоғары оқу орнының студенттеріне арналады. Оқу құралында ұсынылып отырған тақырыптар, оқу бағдарламасында кӛрсетілген грамматикалық тақырыптарды толығымен қамтиды.

ҚММУ Әдістемелік кеңесінде талқыланып, мақұлданды. Хаттама № 7 8.02.2012ж.

ҚММУ Ғылыми кеңесінде талқыланды және шығаруға ұсынылды. Хаттама № 7 22.02.2012ж.

ISBN 978 - 601 - 202 - 126 - 4

© Сарыбаева А.О, Кенжебекова Р.С. 2012

Алғы сӛз

«Ағылшын тілі бойынша жаттығулар жинағы» атты оқу - әдістемелік құралын авторлар еліміздің тәуелсіздігінің жиырма жылдығына арнайды. «Тіл - ӛлшеусіз қазына, ӛрісі кең әлем» демекші, шет тілдерін меңгеру қазіргі заманның талабы болып отыр, соның ішінде ағылшын тілінің қоғамдағы рӛлі ӛте маңызды. Еліміздегі үш тілділікті дамыту жаңа мәселе. Сол себептен осы тілдерді жеткілікті дәрежеде меңгеру үшін оларды оқытудың тиімді әдістерін іздестіреміз. Білім саласында үштілділікке қоғамдық құбылыс ретінде қараймыз. Қазіргі таңдағы жаһандану үдерісі кезінде еліміздің ӛзіндік ерекшеліктерін сақтай отырып, кӛп тілді мемлекет болуымыз аса биік мақсаттардың бірі. Тіл – халықтың жаны, ділі, рухы, елдік қасиеті, ұлттық болмысы болып табылады. Ӛзге тілдерді меңгеру ӛз тіліңде еркін сӛйлеп, оны құрметтеп, бағалаудан басталуы тиіс. Халық үшін ӛзге тілде сӛйлеу қауіпті емес, ӛзге тілде ойлау қауіпті дегендей, аталмыш оқу құралының студенттерге шет тілін меңгеруде септігін тигізеріне шын ниеттен сеніп, оны оқушы қауымға ықыласпен ұсынып отырмыз. Оқу - әдістемелік құрал шет тілі пәнінің типтік бағдарламасы негізінде құрастырылған. Ұсынылып отырған оқу - әдістемелік құрал ағылшын тілінен медициналық жоғар

The Noun/ Зат есім

Plural Nouns Зат есімнің кӛпше тҥрінің жасалуы/Кӛптік жалғау

1. Most nouns add –s in the plural. book – books/кітап - кітаптар student – students/студент - студенттер

2. If the noun ends in –s, -sh, or –ch, -ss, -x, -o add –es. bus – buses/автобус - автобустар church – churches/шіркеу - шіркеулер watch – watches/сағат - сағаттар brush – brushes/щетка - щеткалар kiss - kisses box – boxes/қорап - қораптар tomato – tomatoes/қызанақ - қызанақтар

3. If the noun ends in a consonant +y, the y changes to –ies. country – countries/ел - елдер party – parties/партия - партиялар But if the noun ends in a vowel +y, the y does not change. boy – boys/ер бала – ер балалар day – days/күн - күндер

4. Some nouns are irregular. child – children/бала - балалар person – people/адам - адамдар woman – women/әйел - әйелдер man – men/ер адам – ер адамдар

of – қосымшасы ілік септіктің мағынасын білдіреді

мысалы: a book of the student – студенттің кітабы

Зат есім тәуелдік септікте кімнің? кімдікі? деген сұрақтарға жауап береді.

Тәуелдік септік жалғауы арқылы жасалады:

-`s (жекеше түрде)

- ` (кӛпше түрде) girl`s name – қыздың аты girls` names – қыздардың аттары

Noun suffixes/Зат есімнің жҧрнақтары 1. –er, -or – жұрнақтары етістікке жалғанады: to buy – buyer/сату – сатып алушы to sell – seller/сату – сатушы 2. – ist, - ism – орыс тіліндегі –ист жұрнағына сәйкес келеді, адамның ғылыми немесе саяси бағытқа қатысы барын білдіреді: extremist/экстремист physicist/физик 3. –ee – іс-әрекет бағытталған кісіге қатысын білдіреді: to address – addressee/мекен-жай – хатты алушы to consign(жүкті жіберу) – consignee (жүкті алушы адам) 4. –ian – бұл жұрнақ ұлтты білдіреді: Hungary – Hungarian/Венгрия – венгр 5. –age – бұл жұрнақ етістіктен зат есім тудырады: to leak – leakage/ағу – ағыс to pass – passage/ӛту - ӛтетін жер 6. – ance, - ence бұл жұрнақтар әдетте сын есімнен зат есім тудырады: resistant – resistance/тұрақты – тұрақтылық, берік – беріктілік 7. – dom – зат есім мен сын есімнен зат есім тудырады: free – freedom/еркін – еркіндік 8. – hood – зат есімге жалғанып, жаңа зат есім тудырады: brother – brotherhood/аға – ағайындық,бауырластық child – childhood/бала – балалық шақ 9. –ion (-ation,-tion,-sion,-ssion) етістіктерден зат есім тудырады. Кейде сӛздің жазылуы мен айтылуы ӛзгереді: to collect – collection/жинау – коллекция, жинақ to dictate – dict