Алаш туы астында эссе шығармасы 10-сыныпқа

Алаштың туы астында,

Күн сөнгенше сөнбейміз!

Қиянат кетпес тоқтаусыз,

Әділ сөз қалмас құптаусыз.

Күндердің күні болғанда,

Міржақып кетпес жоқтаусыз.

(Файзолла Сатыбалдыұлы)

Жоспар

І.Кіріспе

Өткеніміз - бүгінге, бүгінгіміз – болашаққа негіз

ІІ. Негізгі бөлім

А) Алтынның сынығы...

Ә) Еңбек пен ерлік зая кеткен жоқ

ІІІ. Қорытынды

Алаш тұлғаларының зердесі мен өнегесімен келген аманат.

Биыл Тәуелсіз Қазақстанның өмірге келуіне негіз болған Алашорда үкіметінің құрылғанына 100 жыл. Олар туралы естеліктерді оқысақ, тек адам кейпі ғана емес, заман суреті де көз алдымызға келеді. Олардың азапты өмірі, кейінгі ұрпақтарының көбіне-көп қайғылы, әр қилы тағдырлары жаныңызды сыздатпай қоймайды.

“Кеңес үкіметінің қас жауы”, алашордалықтар қолынан шыққан естелік кітаптар - қаншама тырысса да, тамырымызды біржола құрта алмаған зұлмат заманнан өтіп, бізге жеткен үлкен мұра, олжа екені рас.

Алып тұлғасы, ізгі болмысы жағынан Алаш зиялыларын бөліп жарудың да қажеті жоқ. Дегенмен де, Алаш көсемі - Әлихан Бөкейханов өз алдына бір төбе.

Ахмет Байтұрсынұлы - ұлт ұстазы, мемлекет және қоғам қайраткері, реформатор-ғалым.

Міржақып Дулатұлы - қазақтың алғашқы романшысы, кәсіби журналистикасының негізін салушы ақын, идеолог, күрескер. Осылай тізбектеп айта берсең, ұзын сонар таусыла қоймайды...

“Қолда барда алтынның қадірі жоқ”дегендей, “көненің көзін көргендердің қатары сиреп барады-ау” деген ой келсе болды, өткеніміз көмескіленгендей біртүрлі беймаза күй кешетініміз бар. Өткеніміз - бүгінге, бүгінгіміз - болашаққа негіз болса ғана, ұлттық болмысымыздан ажырамасымыз анық.

Алаш зиялыларының: ”Қазақ жоғын іздеуші халық”,-деп елдің қамы үшін жұмыс жасап, жанын қиғанын ескерсек, олар жөніндегі ғылыми-зерттеу

жұмыстарын әлі де болса жандандыру керектігі байқалады. Көбінің ұрпағы сол бір қиын кезде жойылып кетті, ”періштесі” қағып аман қалғандары “алтынның сынығы, асылдың тұяғы” екендігін қазақ халқына мойындата білді. Солардың бірі - Гүлнар Міржақыпқызы Дулатова. 1992 жылы 57 жыл бойы жат жерде жатқан әкесінің мүрдесін өзінің есімімен аталатын кеңшарға, қазіргі Қостанай облысы, Бидайық ауылына әкеліп, мәңгілікке жер қойнауына тапсырды. Алаш қызы Алаш ғалымдарының ғылыми еңбектерін қашан, қалай, қай жерде шыққанын анықтады. Олардың ғұмырнамалық деректері жөнінде де көптеген мәлімет жинап, нақтылады. Олар туралы естеліктер жазу арқылы Алаш азаматтарының өзара құрмет-сыйластығы айрықша назар аударарлық екендігін, әр қилы мінез бар, бірақ ұлттық мұрат биік әрі ортақ болғандығы жайлы өмірден алынған мысалдар арқылы оқырманға шынайы жеткізді.

Гүлнар апа - өте мықты адам. Ол Алаш зиялылары, әке-шешесі және тағы басқалары туралы естеліктерге толы төрт кітап жазды. Міржақып Дулатовтың бес томдық шығармаларын шығарды. Жасының келгеніне қарамастан, ер адамдай өте көп шаруа бітірді. Бүкіл репрессиямен кеткендердің ішінен жалғыз ғана Отанына сүйегі оралған М.Дулатов болды.

Гүлнар апа Ресей Президенті Б.Ельцинге, Қазақстан Президенті Н.Ә.Назарбаевқа хат жазып рұқсат алып, бәрін заңдастырып мазарын, мұражайын салғызып, Торғайда ескерткіш тұрғызды. Әкесінің Карелиядағы сүйегін әкелерде мәйіттің әкесі екендігіне көз жеткізу үшін үйінде сақтаулы тұрған әкесінің тіс протезін жақ сүйекке салу арқылы анықтаған. Гүлнар апа естеліктер жазып, суреттерін беріп, жариялап, марқұм Алаш зиялыларының көбін тірілтіп, аттарын халыққа қайтарды. Ол тек әкесінің ғана қызы емес, Алаш серкелерінің жоғын жоқтаушысы... Ахмет Байтұрсынұлының маңдайына бітпеген, Мағжан Жұмабаевтың жастай кеткен, Әлихан Бөкейхановтың көктей қиылған балаларының қайтып келіп әңгіме айта алмасы анық. Ал Гүлнар Дулатова қанша қиыншылық көрсе де, өмірге өкпелемей, сабырмен, ақылмен, тектілікпен…