Әлеуметтік педагогтің отбасымен жұмыс формалары

Әлеуметтік педагогтың жұмыс көлемі өте ауқымды.

Оның клиенттері тек оқушы ғана емес, олардың ата-аналары,

отбасы болып табылады. Жұмыстың мақсаты- баланың

тұлғалық дамуы үшін (физикалық, әлеуметтік, рухани-

адамгершілік, интелектаулдық)оған жағымды жағдай жасау,

кешенді әлеуметтік-психологиялық көмек көрсету, сондай-ақ

баланы өзі өмір сүретін ортадағы келеңсіз жағдайлардан

қорғау. Әлеуметтік педагог бала мен ересектер арасында,

бала мен оның айналасымен арасында дәнекер болады,

сонымен бірге тәлімгердің рөлін атқарады.

Ол жанұяның әлеуметттік диагностикасын жасайды,

жанұяға көмек көрсету бағдарламасын құрастырады, бала

тәрбиесі мәселелері жөнінде ата-аналармен ағарту

жұмыстарын жүргізеді.

Әлеуметтік педагог өзінен қашан көмек сұрайды деп

күтіп отырмайды. Ол әртүрлі түрдегі (әлеуметтік, физикалық,

психикалық) жағымсыз жағдайлардың, проблемалардың

алдын-алу, уақтысында анықтау және себептерін жоюға

ұмтылуы керек.

Әлеуметтік педагогтың жанұямен қызметіне әлеуметтік-

педагогикалық көмектің үш негізгі бағыты кіреді: білімділік,

психологиялық және дәнекерлік.

Әлеуметтік-педагогикалық көмек

Білім беру Психологиялық Дәнекерлік

Оқыту Қолдау Ұйымдастыр

у

Тәрбиелеу Түзету Үйлестіру

Ақпараттандыру

Білім беруге әлеуметтік педагог қызметінің екі бағыты кіреді:

оқыту мен тәрбиеге көмек.

Оқытуға көмек ата-аналардың педагогикалық

мәдениетін қалыптастыру мен отбасылық проблемаларды

болдырмауға бағытталған.

Тәрбиелеуге көмек бірінші кезекте ата-аналарға кеңес

беру жолымен, сондай-ақ отбасының әлеуетін нығайтуға және

оны мүмкіндігінше толық қолдану мақсатында жанұяға өз

уақытысында көмек беру міндеттерін шешуге арналған

арнайы тәрбиелік ситуация құру арқылы баламен жүргізіледі.

Психологиялық көмек әлеуметтік-психологиялық қолдау

мен түзетуден тұрады.

Қолдау қысқа уақыттағы кризис кезінде отбасында жайлы

микроклимат құруға бағытталған.

Тұлғааралық қарым-қатынасты түзету негізінде жанұяда

балаға оның жүйке-психикалық және физикалық жай-күйінің

бұзылуына әкеп соқтыратын психикалық зорлық жасалатын

жағдайда жүргізіледі.Мұндай зорлық түрлеріне қорқыту,

баланы қорлау, ар-ұяты мен абыройын аяқ-асты ету,

сенімсіздік жатады.

Дәнекерлік көмекке ұйымдастыру, үйлестіру және

ақпараттандыру кіреді.

Ұйымдастыру жұмысына көмек қайрымдылық

аукциондарын, киілген киімдерді сату-көрмелерін, жанұялық

мерекелерді, конкурстарды, үй шаруашылығын жүргізуге

арналған курстарды, «танысу клубтарын», жазғы демалысты

және т.б. іс-шараларды ұйымдастыруға бағытталған.

Үйлестіруге көмек нақты баланың жағдайы мен отбасының

проблемаларын біріге шешетін әртүрлі қызметтер мен

ведомстваларды белсендіруге бағытталған.

Ақпараттандыруға көмек жанұяны әлеуметтік қорғау

мәселелері бойынша мағлұматтармен қамтамасыз етуге

бағытталған.Ол кеңес беру түрінде жүргізіледі.Отбасылық-

некелік, тұрғын үй, еңбек, азаматтық, зейнетақылық

заңнамаларға, бала, әйел, мүгедектер құқығы, сондай-ақ

отбасылық ішкі проблемаларға қатысты мәселелер болуы

мүмкін.

Әлеуметтік педагог жанүямен жұмыста үш рөлді атқарады:

Ақылшы(советник)- бала тәрбиесі бойынша педагогикалық

кеңес береді,баланың дамуы туралы әңгімелейді, жанұядағы

бала мен ата-ананың өзара әсерінің мүмкіндігі мен

маңыздылығы туралы жанұяға мәлімет беріп отырады.

Кеңес беруші(консультант)- отбасылық заңнамалар,

отбасындағы тұлғааралық өзара қарым-қатынас мәселелері

бойынша кеңес береді, нақты жанұяға бағытталған тәрбие

әдістері туралы мәлімет береді, ата-аналарға отбасында

баланың қалыпты дамуы мен тәрбиесіне қажетті жағдайлар

жасау тәсілдерін түсіндіреді.

Қорғаушы(защитник) - ата-аналардың толық тұлғалық

азғындауына (нашақорлық, маскүнемдік, балаларға

қатыгездік) және осыған байланысты тұрмыстық жағдайдың

дұрыс болмауы,балаға көңіл бөлмеушілік, ата-ананың балаға

адами қарым-қатынас жасай алмау жағдайларына

кездескенде бала құқығын қорғайды.

Әлеуметтік –педагогикалық көмек формалары.

Әлеуметтік педагогтың жанұямен жұмысының бір

формасы- әлеуметтік патронаж. Ол отбасындағы әртүрлі

проблемалық жағдайларды уақытылы анықтау мен оған

кешіктірмей көмек көрсетуге және отбасымен қарым-қатынас

орнатуға мүмкіндік беретін, диагностикалық, бақылаушылық,

бейімдеу-оңалтушылық мақсатпен баланың үйіне барады.

Патронаж жанұяны табиғи жағдайда бақылауға

мүмкіндік береді. Бірақ патронажды жүргізу үшін бір қатар

этикалық ұстанымдарды сақтауға тура келеді. Олар:

жанұяның өзіндік ұстанымдарын сыйлау, көмекті ерікті түрде

қабылдауы, құпиялылық сақтау, сондықтан алдын-ала

отбасына сапарыңыз және оның мақсаты туралы хабардар

етуге мүмкіндік табу керек.

Патронаж төмендегідей мақсатпен жүргізіледі:

диагностикалық: өмір сүру жағдайымен танысу, қатер

факторларының мүмкіндігін( медициналық, әлеуметтік,

тұрмыстық) зерделеу, пайда болған проблемалық

ситуацияларды зерттеу;

бақылаушылық: жанұя мен бала жағдайын бағалау,

проблемалардың серпінділігі (егер жанұямен кездесу

қайталанатын болса), ата-аналарға ұсынылған

тапсырмалардың орындалуы, оңалту іс-шараларын жүргізу

барысын сараптау және т.б.

бейімдеу-оңалтушылық: нақты білімділік, дәнекерлік,

психологиялық көмек көрсету.

Әлеуметтік педагогтың жанұямен жұмысында

патронажбен қатар маңызды орын алатын жұмыс формасының

бірі- консультациялық әңгімелесу. Жұмыста консультациялық

әңгімелесудің көп тараған түрлерін қолдануға болады:

эмоциональдық еліктіру, иландыру, көзін жеткізу, мини

тренингтер және т.б.