Алгебраны оқыту әдістемесі бойынша ғылыми жұмыс

Тақырыбы: «Математиканы оқыту методикасы»

Жамбыл облысы Тараз қаласы 59 мектептің математика пәні мұғалімі Кушакбаева Урингул Калиевна

Тараз қаласы әкімдігінің білім бөлімінің №59 орта мектебі [email protected]

Математиканы оқыту әдістемесі мұғалімдерді оқыту мен тәрбиелеудің жалпы теориясын математиканың көмегімен жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Мектепте математиканы оқытудағы басты мәселе ол мұғалімнің шеберлігі. Шеберліктің алғашқы табалдырығы-математиканы оқыту әдістемесін меңгеруден басталады.

Негізгі бөлім:

1. Математиканы оқытудың мақсаттары мен мазмұны

2. Логикалық әдістер мен түрлі есептер жинағы.

1. Математиканы оқытудың мақсаттары мен мазмұны

1.1.Математиканы оқытудың мақсаттары.

1.2. Математиканы оқыту мазмұнының компоненттері.

1.3.Дамыту тенденцияы.

1.1.Жеке тұлғаны тәрбиелеудің қажеттілігі мен қазіргі кезеңдегі математикалық білімінің рөлі мектепте математиканы оқытудың мақсатын анықтайды. Математиканы оқыту мақсатын анықтаудың әдіснамалық негізгі демократиялық қоғамның жан -жақты дамыған белсенділігін қалыптастыру, білімнің дүниеге ғылыми көзқарас пен практика ның арасындағы байланыс жайындағы ілім болып табылады. Қазіргі таңда жалпы білім беретін орта мектепке қойылатын жалпы талаптар:мектеп оқушылар бойына Отанға сүйіспеншілік,үлкендерді,ата-аналар мен мұғалімдерді сыйлау сезімін дарытуға, жеткіншек ұрпақты оқу мен еңбектің сапасы үшін,өздерінің мінез-құлқы үшін жоғары жауапкершілік рухында тәрбиелеуге,оқушылардың өзін-өзі басқаруын дамытуға дағдыландыру. Математиканы оқытудың негізгі мақсаттары:білім беру,тәрбиелеу, тәжірибелік, дамытушылық болып табылады.

Математиканы оқытудың білім беру мақсаты:

а) барлық оқушылар математикалық білімнің барлық жүйесін терең және саналы меңгеруін қамтамасыз ету;

ә) оқушыларды бізді қоршаған ақиқат болмысты танып білудің математикалық әдістерін игеруге жәрдемдесу;

б) математикалық тілді меңгеруге уйрету;

2. Математиканы оқытудың тәрбиелік мақсаты:

а) оқушылардың математикалық ойлауын дамыту, математикалық мәдениетке тәрбиелеу және оқушылардың математикаға деген тиянақтылығын қамтамсыз ету;

ә) математиканы оқыту үрдісінде оқушыларды саналы тәптірке, белсенділікке, бастаған ісін аяғына дейін жеткізе білуге, жауапкершілікке т.б. тәрбиелеу;

б) оқушыларды математика ғылымына, математик ғалымдарға сүйіспеншіліктерін тәрбиелеу;

3. Математиканы оқытудың тәжірибелік мақсаты:

а) оқушылардың алған білімдерін практикада қолдана білуге,практикалық(қоршаған ортаға байланысты) есептерді шығаруға;

ә) математиканы физикаға, химияға, информатика т.б. жаратылыстану пәндерінде қолдана білуге үйрету;

б) оқушылардың өз бетінше білім алуына көмектесу(оқулықтар және ғылыми әдебиеттер мен жұмыс)

4.Математикалық оқытудың дамытушылық мақсаты:

а) оқушылардың математикада логикалық қабілетін дамыту;

ә) математикаға ықыласын, өз бетімен нәтижелі ойлау интелектісін дамыту;

б) математикалық есте сақтау және ізденушілік, шығармашылық қабілеттерін дамыту;

в) сандық және кеңістік қатынастар сферасында логикалық ойлау қабілетін дамыту;

Бала қандай да бір іс-әрекетті өз бетімен орындай алмайды және ол әрекетті әуелі ересектер жәрдемімен орындайды. Содан соң барып өз бетінше орындай алады, өзекті даму деңгейіне көшеді.

1.2 Орта мектептің математика курсының мазмұны осы заманғы орта мектеп бағдарламасының негізі:

1. Сандар жүйесі;

2. Шамалар;

3. Теңдеулер мен теңсіздіктер;

4. Математикалық өрнектерді теңбе – тең түрлендіру.

5. Координаталар әдісі;

6. Функциялар;

7. Геометриялық фигуралар және олардың қасиеттері. Геометриялық шамаларды өлшеу. Геометриялық түрлендірулер.

8 Векторлар;

9 Математикалық анализ бастамалары;

Бұл тарауларды үйрену математиканы оқыудың арнайы әдістемесінде толық қарастырылады. Мысалы. «сандар жүйесі» бөлімі оқытудың барлық курстарында үйретіледі.Математиканы оқытудағы тақырыптардың мазмұны кеңейіп,баяндалу тереңдігі көбейеді.

Математиканы оқыту мазмұнының негізгі компаненттерін оқушыларға саналы да, сапалы меңгерту мәселесі математика мұғалімдерінің математикалық білімдерінің тереңдігіне, әдістемелік шеберлігіне, шығармашылық қабілеттеріне тікелей байланысты.

VII-IX сыныптардағы алгебраның негізгі курсыда қысқаша көбейту және де басқа формулалар қарастырылып,бүтін және бөлшек өрнектерді теңбе-тең түрлендірулер, теңдеулер мен олардың жүйесі және де бірінші,екінші дәрежелі теңсіздік қарастырылған жөн. Ал геометрияның негізгі курсында жазықтықтағы фигуралардың әр түрлі қасиеттерін оқып білу ең негізгі мәселе болып табылады. Бұл сыныптардағы геометриялық материалдарды оқып білу және есептерді шығару барысында оқушылардың логикалық ой қорыту дәрежесінің дамуына аса назар аудару керек.

1.3 Матемтиканың ғылыми теориялық ізденістерімен бірге тәжрибелік қолданыстарының да ауқымының кең екені белгілі.Математиканың басқа ғылымдар секілді жоғары қарқынмен даму үстінде.

Матемтиканы оқытудың мазмұны мынадай себептермен өзгеруі мүмкін:

1. Математикалық ғылымының үздіксіз дамуы,математиканың ішінде жаңа пәндердің пайда болуы,оқу материалының мазмұнын жаңарту қажеттіліг;

2. Қоғам даму үрдісінде оқушылардың жалпы даму тенденциясы балалардың шығармашылық мүмкіндіктерін анықтау нәтижесінде оқу материалының мазмұнын ертерек оқу қажеттігі;

3. Педагогика ғылымдарының дамуы, математика әдістемесінің дамуы, озат жетістіктерін енгізу сабақ беруді жеңілдету

Математика әдістемесінің алдына қойылатын ең күрделі мәселе- мазмұнды іріктеу, сұрыптау мәселесі, математикалық мұра ішінен қазіргі талабына сай, оқушылардың ой-өрісіне, күш-қабілетіне лайық келетіндерінтаңдай білу пробемасы.

Практикалық сабақ

Математиканы оқытудың әдістері

1-тапсырма. Мұғалім мен оқушылардың қызметінің арасындағы айырмашылық тұрғысынан оқыту әдістерін сараптау болады және сабақ беру әдісіне жіктеледі.Әрбір оқып үйрену әдісінде сабақ беру әдісі сәйкес болуы қажет және т.б.

2-тапсырма. Оқып-үйрену әдістері ғылыми және оқу әдістер болып бөлінеді. Ғылыми әдістеріне:бақылау және тәжірибе,салыстыру мен аналогия,индукция мен дедукция және т.б. жатады. Салыстыру мен аналогия әдісіне сипаттама беріңіздер.

3-тапсырма. Оқу әдістері математика педагогикасында математиканы оқыту үшін арнайы жасалған әдістерболып табылады. Оқу әдістеріне жататындар: эвристикалық әдіс, модельдер арқылы үйрету әдісі,бағадраламалық оқыту әдісі және т.б. «Сүйір және доғал бұрыштар»(5-сынып), «Жай және құрама сандар» (6сынып) тақырыптарын оқытқанда осы әдістердің қайсысын қолданасыз?

4-тапсырма. Мектеп математика курсында бақылау мен тәжірибені қолдануға мысал келтіріңіз.

5-тапсырма. Мектепте математиканы оқытуда жалпылау мен тарату, абстракциялау мен нақтылау сияқты ғылыми оқыту әдістерін қолданады. Осы әдістерді қолдану ретінде мысалдар келтіріңіздер.

6-тапсырма. Оқыту түрі-бұл оқыту процесін ұйымдастырудың тәсілі. Сабақ тақырыбын өз қалауыңызша алыңыздар.

2. Логикалық әдістер мен түрлі есептер жинағы.

Математикалық ребустар

АБ + А = ББВ

Б3 * 1 А = А 31

9 А : 1 А = А

А Б * А = Б Б Б

А Б В Г

+ А Б В Г

В Г Д А Г

АВ + А = ССС

2 2 2 2 2 = 7 қандай таңбалар қою арқылы 7-ні шығарып алуға болады?

1 2 3 4 5 сандарына таңба және жакша кою аркылы осы сандардың мәні 1-ге тең етіп шығар.

Екі санның қосындысы 583. Біреуі 0ден аяқталады. Егер нөлді сызып тастасақ,екінші сан шығады. Осы сандарды тап?

2-ге,3-ке,4-ке бөлгенде әр уақытта 1-ге тең қалдық қалатын және 5 – ке қалдықсыз бөлінетін ең кіші натурал санды тап.

Сандардың біреуінен баскасы белгілі бір ережеге сәйкес жазылған. Ережеге сай емес кандай сан? 1,2,5,10,13,26,29,48

Екі таңбалы санға сондай санды тиркеп жазса, әуелгі сан қалай өзгереді?

1,3,7 және 2 цифрларын қолданып 3000-нан артық болатын барлық төрттаңбалы сандарды құрастыр. Олар нешеу?

Цифрлары әртүрлі болатын екі кіші төрттаңбалы санды тап.

60 санының неше бөлгіші бар?

Қандай төрт санды қосқанда және көбейткенде нәтижесінде 1 ғана сан шығады?

Екі таңбалы санды тап. Бірлігі сол санның 7 есе кем болу керек.

1 4 2 8 5 7 сандарды қай санға көбейтсе мәндері біркелкі сандардан шығатын сан шығады? (0-ден баска)

Мына сандардың көбейтіндісі қандай цифрмен аякталады? 13*14*15*16*17

USA

+ USSR

PEACE

Тапқырлықты талап ететін логикалық есептер

Күшіктер мен үйрек балапандарының 42 аяғы мен 12 басы бар. Қанша үйрек балапаны және қанша күшік бар?

Үш дүкенде 5500 кг кант бар. Екінші дүкенде біріншіге қарағанда 3 есе артық, үшіншіде біріншіге қарағанда 500 кг артық. Әр дүкенде неше кг қант бар?

3) Қарт шал базарға жұмыртқа сатуға барды . Көршісі шалдан : -Неше жұмыртға әкелдің деп сұрады? .Сонда шал төмендегідей жауап берді . Себетте бірнеше жұмыртқа бар.Егер екі…