Алтын қақпа сынып жетекшілеріне арналған материал

«Алтын қақпа» зияткерлік ойыны

Мұғалім: Қазақ халқының көнеден келе жатқан салт – дәстүрлері, ырымдары, әдет-ғұрпы біздің асыл қазынамыз. Қазақ«қазақ» деген атын осы кезге дейін қазақи салт – дәстүрлерімен, ырымдарымен, той – мереке, тағы басқа да жөн-жоралғыларымен талай елді таң қалдырып келеді. Ата- бабамыздың қалдырған асыл мұрасын қадірлеп, жоғалғанды жаңғыртып, қайта жаңартып келесі ұрпаққа жеткізу біздің өз қолымызда.

Жылдар-жылдар тарихтың мол бекеті

Сән әкелген жақсылықтар көп тегі

Көңіліңді шат сезімге баурайды

Халқымыздың бүгіні мен ертеңі – деп бүгінгі салт-дәстүрімізге арналған «Алтын қақпа» интелектуалдық сайысымызды бастаймыз.

Алдымен бүгінгі сайысымызға қатысқалы тұрған топтарымызбен таныстырып өтсем.

1-топ «Тапқырлар» тобы 9 класс оқушылары

2-топ «Самғау тобы» тобы 10 «Б»класс оқушылары

3-топ «Жүйріктер» тобы 11 «Б» класс оқушылары

Сабақтың мақсаты: оқушылардың салт-дәстүр бойынша білім қабілеттерін тексеру, тапқырлықты дамыту, қабілетті және дарынды балаларды қолдау, ұйымшылдыққа, жеңімпаз, озық болуға тәрбиелеу.Сабақтың түрі: жарысСабақтың әдісі: сұрақ-жауапСабақтың барысы:Ойын үш қақпадан тұрады:І. Тас қақпа – 1.«Тәрбиенің тамыры салтымызда» (салт-дәстүр туралы сұрақтар)

ІІ. Күміс қақпа – «Сөздің түбін сөз табар» (тұрақты сөз тіркестерінің баламасын табу)

ІІІ. Алтын қақпа - 2 бөлімі:«Ескірмейтін есті сөз» (ырым-тыйым сөздер)

1 бөлімі:Қазақтың халқының салт-дәстүрлерінің бірін көрсету

ІҮ. Алтын сандық – Қазақтың ұлттық тағамдарын ата. Және біреуінің жасалу жолын айтып бер. Үш қақпаны да ашқан топ Алтын сандықтағы сұраққа жауап береді.Әр қақпаға жету үшін тапсырма беріледі.

І. «Тәрбиенің тамыры салтымызда»Қазақта «Алты жыл аш болсаң да, атаңның салтын ұмыт па» деген мақал бар. Алғашқы қақпамыздың сұрағы ата-баба дәстүрі мен салты, жөн-жоралғысы туралы.«Тас қақпа» сұрақтары

1.«Босаға майлау» деген не? Жастар шаңырақ құрғанында немесе біреу жаңа үй алғанында жақын туған-туыстары келіп жаңа үйдің босағасына май жағу салтын жасайды. Ол осы үй берекелі, майдай жұғымды, көптің үйі болсын деген ниеттен туған. Босағасын майлаған адамға шаңырақ иелері кәде береді.

2.Қазан шегелеу. Жақын туыс, әзіл-қалжыңы жарасқан адамдардың үйіне екі-үш адам бірге барып: «Осы үйдің қазанын шегелей келдік» дейді. Бұл олардың түстеніп, ет жеуге келгендігі. Үй иесі оған әзілмен жауап қайтарып: «Жақсы болды, қазан шегелейтін адам таба алмай отыр едік» деп қонақжайлық танытады, әйелі ет асып қонақасы береді.

3. «Бастаңғы» деген не? (үйдің үлкендері жол жүріп кеткенде ауыл жастары сол үйге жиналып «Жолаушылардың жолдары жеңіл болсын» деген ниетпен бас қосып ойын-сауық құрады)4. «Ерулік» деген не? (басқа жерден көшіп келген көршілерге сол жерде бұрыннан тұратындар ерулік береді, қонаққа шақырады.)5. «Енші» деген не? (Үйіндегі балалары ер жетіп жеке үй болғанда ата-анасы оған дүние-мүлік, мал беріп, отау тігіп жеке шығарады. Бұны енші деп атайды.)