Асыл қазына тақырыбындағы тәрбие сағаты 9-сынып

Жүргізуші: Қайырлы күн,құрметті қонақтар! -Ұлттық салт-дәстүрді насихаттау,ұрпақ жадында қайта жаңғырту мақсатында ұйымдастырып отырған «асыл қазына»атты интеллектуалдық ойынымызға қош келіпсіздер! Олай болса: -ұлтымыздың ұлылығын ұлықтаушы топтарымыз өздерін таныстырып өтсін. 1-топ: Біз тобымызды «Аманат» деп атадық.Себебі ғасырдан ғасырға, ұрпақтан ұрпаққа қаймағы бұзылмай келе жатқан салт-дәстүрімізді бабаларымыз бізге аманат етіп қалдырған.Аманатқа қиянат жасамай, келер ұрпаққа жеткізу біздің басты парызымыз. 2-топ: Ал біз тобымызға «Шаңырақ» деп ат қойдық.Өйткені шаңырақ-қазақ ұғымындағы қасиетті дүние.Егеменді еліміздің шаңырағы биік болған жағдайда ғана салт- дәстүріміз жаңғыра бермек. Жүргізуші: Сайысты кім бірінші болып бастайтынын анықтау үшін асық йіреміз.Кімнің асығы алшысынан түссе, ойынды сол бастайды.Ол үшін әр топтың жетекшілері асықтың түсін таңдаңыздар. Асық йіреді. Жүргізуші:Қазақ халқы салт-дәстүрге бай, тілге шешен, тапқыр халық.Олар өздерінің дәстүрлерінедеген құрметті тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні мақал-мәтелге сыйғызған.Ойнымыздың алғашқы кезеңі «Сөз мәйегі» бөлімін бастаймыз. Ән-әуен ойнайды.Тақтада тақырып шығады. 1-бөлім: «Сөз мәйегі» бөлімі. Жүргізу

Жүргізуші:Бұл бөлімде арнайы дайыендалған қала тұрғындарының сұрақтары бар.Бірінші сұрақ бірінші болып бастайтын топқа арналады.Ал сұрақтарға құлақ тірейік. Теледидардан сұрақ қойылады. 1-сұрақ. Ерулік дегеніміз не? Жауабы:Ерулік(салт) Ауыл ортасында жаңа үй көшіп келсе, қоныстанса, сол ауылдың адамдары жаңа үйге «ерулік» деп ас пісіріп, табақ тартады.Бұл- жаңа адамдарды бөтенсіретпей өз ортасына тартудың, сыйласудың үлкен белгісі.Мұның әлеуметтік, қоғамдық мәні де бар. Мысалы жаңа көшіп келген үйде отын, су болмайды.Оны әкелуге біраз уақыт керек. Міне, кең ойлап, тереңойлайтын қазақ салты мұны да ұмытпаған. 2-сұрақ.Тәбәрік дегеніміз не? Жауабы: Тәбәрік (дәстүр) Біреу ойын-тойда бәйге, жүлде алса немесе құдалық салт- дәстүрде кәде болса, одан жанындағыларға үлес беруі керек.Мұндайда жұрт одан «тәбәрік бер» деп сұрап алады.Олжалы адам әдет бойынша тәбәрік беруге міндетті, бермеуі ұят, сараңдық, дәстүр сыйламағандық деп есептеледі. 3-сұрақ. Өлі сыбаға дегенді қалай тісінесіз? Жауабы: Өлі сыбаға(дәстүр) Ұмытылып бара жатқан дәстүрдің бірі.Мұны көбінесе балықшы ауыл қолданады.Бас көтеретін азаматы жоқ қарттарға, асыраушысы дүниеден өткен жетім-жесірлерге балықшылар үлес береді. Бұған е

Жүргізуші: Бұл бөлімде екі топ бір-біріне көрініс арқылы сұрақ қояды. Топ мүшелерінің бейнелеп көрсеткетн салт- дәстүр көріністерін келесі топ қалай аталатындығын, оның мән-мағынасын түсіндіруі қажет. 1-топтың көрінісі. Жауабы: Бұл-баутағар деп аталады.Қақпандағы олжаны немесе аңнан келе жатқан аңшы байлаған олжаны, яғни аңды алған адам аңшыға алғыс ретіндеақша немесе бір зат ұсынуы керек. «Баутағар» бермеген адамның малы шығынғаұшырайды деген сенім болған. 2-топтың көрінісі. Сұрақ: Бұл бейнеленген көріністегі салт қалай аталады, мәні неде? Жауабы: Қыздан туған бала «жиен » деп аталады. Халық дәстүрі бойынша жиен нағашыларынан қалаған затын алуға тиіс.Мұны «жиенқұрық» деп атайды.Халақ жиенді ренжітпей «жиен назасы жаман» деп еркелетіп ұстаған. Жүргізуші: «Өткеніңді ұмытсаң-өшкеніңнің белгісі, Өткеніңді еске алсаң-өскеніңнің белгісі» Ән-әуен ойнайды. Тақтада тақырып шығады. 4-бөлім: «Ескірмейтін естелік» бөлімі. Жүргізуші:І.(«Қыз Жібек» киносынан отқа табыну дәстүрі.) Жауабы: От –халық зердесінде қасиетті ұғым.Келін түскенде, жас отау шаңырағы көтерілгенде жасалатын жақсы ырысдардың бірі-отпен аластау, отқа табыну.Бұл «от ана», «отың өшпесін», «ошақтан от кетпесін» деген ұғымдармен