Бәйтерек – өмір ағашы тақырыбына 1-сынып сабақ жоспары

Сабақ тақырыбы:

Өмір ағашы – Бәйтерек

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің есімі:

СЫНЫП: 1-сынып

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Оқу мақсаты:

Барлық оқушылар:оқушылар Бәйтерек туралы аңызбен танысy;

Оқушылардың басым бөлігі:.аңыздың мазмұнын айтуды үйренy;

Кейбір оқушылар:Бәйтерек монументін сипаттауға дағдыланy.

Тірек сөздер:

монумент – монумент – monument; археолог – археолог – archeologist.

Ресурстар:

Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың портреті, «Сәуегейлік ағашы» суреті, «Бәйтерекке саяхат» фильмі, «Ботаға көмектес» ойынына арналған үлестірме парақшалар, «Бәйтерек» пазлдары.

Сабақтың мақсаты:

1.3.1.2 көне заманның танымал тарихи ескерткіштері/жәдігерлері туралы әңгімелеу

Сабаққа байланысты деректі материалдар

Сабаққа қатысты ескертпелер

Бәйтерек туралы түркі аңызы не жөнінде сыр шертеді?

Ерте заманда бүкіл әлем үшке бөлінген деген наным болған. Аспан әлемінде құдайлар, Ортаңғы әлемде адамдар, ал Төменгі әлемде зұлым күштер өмір сүрген деседі. Барлық үш әлемнің арасын Бәйтерек байланыстырған екен. Ағаштың тамырлары жын-перілер әлемінде, ұшар басы Темірқазық жұлдызына дейін жететін құдайлар әлемінде орналасыпты. Бәйтеректің ұшар басында Самұрық құс ұя салып, қасиетті алтын жұмыртқа салады екен. Егер кенеттен әлемді түнек басса, құс жұмыртқаны тағы да салып, қайтадан әлемді тіршілік жайлайды. Ағаштың етегінен әртүрлі өзендер бастау алған екен.

Астана – Бәйтерек монументі. «Бәйтерек»монументі орналасуы мен құрылысы жағынан ертедегі көшпенділердің өмір туралы түсінігін

білдіреді. Олардың әңгімесі бойынша өткен мен бүгіннің арасында өзен ағып жатады екен. Ал өзен жағасында зәулім биік Бәйтерек ағашы өсіп тұрады. Оның тамыры жерді ұстап тұрса, ұшар басы көкті тірейді екен.

Монумент Қазақстанның елордасы Астанада тұрғызылған. Ол Мемлекет басшысы Н.Ә.Назарбаевтың бастамасы бойынша салынды.

Монумент Қазақстанның негізгі көрікті және бетке ұстар ғимаратына айналды. Бәйтерек өз тарихи тамырын сақтаған және болашаққа ұмтылған қазақ халқының нышаны болып табылады. Монумент жобасының авторы – әйгілі ағылшын сәулеткері Норман Фостер. Ғимараттың биіктігі 97 метрді құрайды. Бұл сан елорданы Алматыдан Астанаға ауыстырған уақытты (1997 жыл) білдіреді. Алтын түстес шардың диаметрі 22 метр. Төменгі деңгейі төрт жарым метрге дейін тереңге бойлаған. Ол жерде дәмхана, аквариумдар және суретші Ерболат Төлепбайдың жұмыстары қойылған «Байтерек» шағын-галереясы бар. Ол жерден лифт арқылы жоғарғы бөлік – шарға көтерілуге болады. Онда панорама (жоғарыдан қарағандағы жазықтықтың көрінісі) залы мен бар (жеңіл тамақтанатын шағын мейрамхана) орналасқан.

Сабақты «Бәйтерек туралы аңыздан» бастаңыз. Ол үшін «Сәуегейлік ағашы» стратегиясын қолданыңыз. Бұл тәсіл өз болжамын дәлелдеп, негіздей алуға көмектеседі. «Ағаштың діңі» – бұл тақырып, «жапырақтары» – болжамдар, «сабақтары» – дәлел. Қабілеті жоғары оқушылар аңызда не туралы айтылатыны жөнінде өз болжамдарын жасай алады.

Алдын ала тапсырма берілген оқушылар Бәйтерек туралы түркі аңызын әңгімелесін. «Аңызшылар» Самұрық құс және Айдаһар туралы аңызды айтып береді. Олардың болжамдары аңызбен сәйкес келетініне назар аударыңыз.

Оқушылармен бірге аңыз кейіпкерлерін талқылаңыз. Олар кімді мейірімді, ал кімді зұлым кейіпкер деп санайтынын және неліктен олай ойлайтынын айтсын. Оқушылардан Астанадағы монумент неліктен Бәйтерек деп аталатынын сұраңыз. Тақырыпты бекіту үшін «Аңыз кейіпкерлері» тапсырмасын орындатыңыз. Оқушылар «Бәйтерек туралы аңыз» кейіпкерлері Самұрық құс пен Айдаһардың суреттерін бояйды. Суреттердің астына осы кейіпкерлерге сай сөздер жазады. (Самұрық – жақсылық, жарық, күн; Айдаһар

– жамандық, түнек, түн және т.б.).

Аңыз. Оқушылар мәтінді оқып шыққаннан кейінаңыз туралы айтып берулерін сұраңыз. Оқушылар Астанадағы монумент неліктен Бәйтерек деп аталатыны туралы өз бетімен болжам жасай алуы тиіс.

Салыстыр. Оқушылардан фольклорлық өмірағашы мен Астанадағы монумент суреттерін салыстыруды ұсыныңыз. Олар жұпта әр суретке 1-2 сұрақ дайындап, бір-біріне сұрақтар қояды.