Бала тәрбиесі баршамызға ортақ тақырыбындағы семинар

Бала тәрбиесі - бәрімізге ортақ

Халқымыздың сан ғасырдан бергі даналығына құлақ

ассақ, «Адамның бақыты — балада» деген екен. Кез келген

адам өзі өмір бойы қуып жете алмайтын бақыт деген

құдыретті сөздің өлшемі өмірінің жалғасы ұрпағымен

келетініне мән бермеуі де мүмкін. Біреу бақытын байлықтан

тапқысы келсе, екінші біреуі даңқ пен атақтан, мансап пен

қызметтен іздестіреді. Мұның бәрі түсінген адамға қолдың

кірі сияқты нәрсе. Адамға нағыз бақытты — тәрбиелі ұрпағы

ғана сыйлай алады. «Адам ұрпағымен мың жасайды» деген

сөз тегін айтылмаса керек. Олай болса адам өмірінің мәні —

өз ұрпағы.

Шыр етіп сәби дүниеге келген сәттен бастап ата-ана

алдында нәзік те қиын, қыр-сыры мол үлкен қоғамдық міндет

тұрады. Ол — бала тәрбиесі. Бала тәрбиесінде алғашқы ұстаз

— ата-ана. Бала үшін үй ішінен, ата-анадан артық тәрбиеші

жоқ. Адамгершілік, бауырмалдық, татулық, қайырымдылық,

әдептілік, инабаттылық сияқты қасиеттер — жанұяда тәрбие

балаға сөзбен, теориямен дамымайды, үлкендердің үлгісімен

сіңеді. «Әкеге қарап ұл өсер, шешеге қарап қыз өсер» дейді

халық даналығы. Бала кішкентай кезінен-ақ әр нәрсеге

әуестеніп үлкендерге көмектескісі келеді. Бұған кейбір әке-

шеше «жұмысымды бөгейсің, істеп жатқан ісімді бүлдіресің»

деп ұрысып жіберуі мүмкін. Бұл қате түсінік. Керісінше, өзің

жұмыс істеп жүргенде баланың қолынан келетін ісіне жағдай

туғызып, оның үйренуіне көмектескен орынды. Тіпті балаға

берген тапсырмаңыздың аяғына дейін орындаулына

төзімділікпен бақылау керектігін де ұмытпаған жөн. Осылай

баланың бірте-бірте еңбекке деген болашағына жол

ашылады. Әрі істеген ісін ұқыпты да тындырымды

орындауына бағыт бересіз. Баланың жақсы ісін мадақтап,

терісін оң етіп түсіндіріп отырса, ол да ересектерді сыйлап,

кез келген тапсырмасын орындауға қарсылық білдірмейді.

Орынсыз ұрысу,зеку, сұрақтарына дөрекі, келте жауап беру

немесе әділ талап қоя алмау ата-ананың беделін түсіреді.

Сәби дүниеге шыр етіп келгеннен бастап оны

ұқыптылыққа, тазалыққа һәм имандылық пен ибалылыққа

баулысақ келешектің келісті боларына күмән тудырмасақ та

болады. Жақсы әке-шеше өз баласына жат қылықтардан

аулақ жүріп, жағымсыз әрекеттерге бой алдырмауды

үйретеді.

Бұл – баланың мектепке дейінгі іс-әрекеті.

Мектеп партасына отырғаннан кейін оның екінші кезеңі

басталып өмірге деген түйсігі өзгеріске ұшырайды.

Бұл кезеңде ата-ананың жауапкершілігі ешқандай

төмендемейді. Қайта бұрынғыдан да арта түседі. Осы тұста

баланың жан дүниесіне әсер ететін, білім, тәрбие беретін,

мектептің есігі айқара ашылып, ұстаздардың қамқорлығына

бөленеді. Бұл да өмірінде шешуші роль атқарады.

әже

ата

іні

сіңілі

әпке

аға

ана

әке

отбас

ы

Қазіргі заманда ұлттық мектептің ірге тасы қалана

бастаған кезде ата-аналарда мектеппен байланысын нығайта

түсуі абзал. Мектеп өмірі, оқушы тұлғасын әлеуметтендіру

проблемасы әріптестік педагогиканы талап етеді. Педагогика

саласында ең басты процесс - тәрбие. Өйткені тәрбие мен

білім беру етене, егіз ұғымдар десек артық айтқандық емес.

Бала тәрбиесі игілікті іс деп саналады. Себебі оның берері

де, сұрауы да, жемісі де мол тәрбие саласының ең өзектісі

болып есептеледі. Осындайда «Шебер ұстаздан – тәрбиелі

шәкірттер» деп айтылатын қазақтың өте орынды мақалы

есімізге түседі. Бала – табиғатынан өте құмарпаз, әуесқой

және тынымсыз айнала зерттеушісі. Әр бала еркелеткенді,

жылы сөйлегенді ұнатады.

Тәрбие – тек адам баласына ғана тән. Адам жеке

тұлғасының қалыптасуына, саналы тіршілік кешуіне, еңбек

етуіне, оның бойындағы барлық жақсы қасиеттерді жан-

жақты жетілдіруіне, адам өміріне қажетті ұзақ та күрделі

процесс – тәрбиеге тікелей байланысты. Мектеп пен ата-ана,

оқу

оқушы

сынып

достар

білім

Мұғалім

мектеп

қоғам бірлескен кезде ғана тәрбие процесі өз жемісін

нәтижелі бере бастайды.

Өнерге жаны құштар ұрпақтың жүректері жұмсақ,

қайырымды болып өсіп, елдің ынтымағы мен ғарыштап

дамуына , тамаша таланттарымен өнердің бағын ашып,

шәкіртеріміз Қазақстанды бүкіл әлемге танытатына сенеміз .

Қосымша білім беру – білім алушылардың білім алу

үдерісінде сұраныстарын жан-жақты қанағаттандыру

мақсатында жүзеге асырылатын тәрбие және оқу үдерісі

Қосымша білім беруді ұйымдастыру тұлғаның жеке дамуына,

кәсіби шеберлігін анықтауына, балалардың шығармашылық

еңбекке бейімделуіне, олардың қабілеттерін көрсете білуіне,

қоғамдық өмірге бейімделуіне, азаматтық өзіндік санасын

қалыптастыруына барлық жағдайды жасайды.

Қазіргі заманғы тәрбиеші – ол саясаттың, нарықтық

педагогикаға үстемдік етуіне жол бермеу үшін тәрбиенің

жаңа әлеуметтік-экономикалық шартын педагогикалық

негізде ойлай білуге, нарықтық қатынастың келу салдарын,

жаңа үрдістерді педагоги-калық мақсат ұстанымында

Татулық

әдеп

сыйласты

қ

жауапкерші

лік Мәдениет

достық

білім

адамгерші

лік

Тәрбие

Отбасы

және мектеп