Бала тілін дамыту деңгейін көтеру туралы баяндама

Бала тілін дамыту денгейін көтеру мәселелері.

«Ана тілің арың бұл, ұятың боп тұр бетте өзге тілдің бәрін біл, өз тілінді құрметте»

Қадыр Мырзалиев.

Тіл – табиғаттың үлкен сыйы. Тіл арқылы адамзат тілдесудің үлкен мүмкіндіктеріне қол жеткізеді, қарым – қатынасын біріктіреді, күшейтеді және көзғарастарды қалыптастырады, дүниенің қыр – сырын танып білуге жол ашады. Сондықтан тілдің дамуына, әсіресе мектеп жасына дейінгі бала тілінің дұрыс қалыптасуына ерте бастан ерекше мән берген жөн. Әртүрлі тілдік кешігулер бала тілінің даму кемістіктері оның іс әрекетін және мінез құлқына әсер етеді. Тіл ақауы бар балалар өз тіл кемістіктерін сезініп, ұялшақ, момын болып келеді және құрбылырымен тез қарым – қатынасқа түсе алмайды. Арнайы мамандардың тексеру нәтижесі бойынша бұл жастағы балалардың көпшілігінде әртүрлі тіл ақаулары бары тіркелген. Кәзіргі кезде үш жастағы балабақшаға сөйлемей келген тәрбиешіні таң қалдырмайды. Тілді зерттеу нәтижесі бойынша, жалпы мектепке дейінгі жастағы балалардың көпшілігі кәсіби дәрежесі жоғары және арнайы білікті мамандардың, тіәрбиешінің көмегін қажет етеді. Мұнда тіл ақауының төмен жағдайдағы деңгейі, баланың мектепке барған кезінде өте айқын көрінеді. Мұндай жағдайда тіл мәселесі туындап, баланың толық білім алуына үкен кедергі келтіреді. Әрине бала тілінің дамуын мектепке дейінгі мекеменің педагогтары

Қазіргі таңдағы балалның тілін дамытуға үлкен көмек көрсету және оның алдын алу шараларын ұйымдастыру керек. Ең алдымен міндетті түрде бала тілінің даму деңгейінің неліктен төмен екендігіне көз жеткізу керек.бала тілінің дұрыс дамымай қалыптасуна үш мәселе туындайды. 1 – ші баланың денсаулық жағдайы, 2 – ші педагогикалық жағдай, 3 – ші әлеуметтік жағдай. Бұл жағдайлар бір бірімен өте тығыз байланысты.

Баланың денсаулық жағдайы. Қазіргі таңдағы жас өскелең ұрпақтың денсаулық жағдайының әлсіздігі айқындалған. Егер баланың тілін дамыту жағынан қарасақ, біз жас ағзаның барлық жүйесін қарастырмаймыз. Ең алдымен бас миының дамуын зерттейміз. Бас миы тіл жүиесінін орталық мүшесі. Қазақстан невропатологтарының зерттеуі бойынша, қазіргі таңдағы туылған балалардың 70 бас миының зақымдалуына шалдыққаның көрсетеді. Мұндай кедергілер баланың дамуы мен білім алуына қиындықтар туғызатыны көпшілікке мәлім. Осындай балаларды топқа қабылдау алдында педагог мамандармен міндетті түрде әр баланың анасымен кеңескен жөн. Оларды жүктілік кезеңі және баланың алғашқы күннен бастап дамуын немесе бала енцефалопатия ауруына шалдыққан, немесе шалдықпағанын көрсетеді. Мұндай ауруға шалдыққан балалар өз құрбылырынан ерекшеленбейді, бірақ олар жеке күтім және жеке әдіспен білім алуды…