Баланың балабақшаға бейімделуі туралы кеңес

Тренинг тақырыбы: “ КЕЛ, ТАНЫСАЙЫҚ ! ”

Мақсаты: Психологиялық тренинг ережелерімен танысу, қатысушылар арасында жақсы қарым-қатынас орнату, достық пен сыйластыққа баулу.

Қолданылатын құралдар:

Үлестірме қағаздар;

Арқан немесе жіп;

Ағаштың суреті;

Жеміс – жидектердің суреті;

Қағаздан қиылған жүректер;

І. Ұйымдастыру кезеңі /Кіріспе бөлім/

Тренингтің қатысушыларын шеңбер жасап тұрғызу;

Қатысушылар қол ұстасып 1 минут алақандар арқылы жылы ипульстер жібереді;

ІІ. Негізгі кезең

1 – ойын: “Адам есімі және қасиеттері”

Оқушылар шеңберде тұрып бір-біріне доп лақтыру арқылы өздерінің есімін атап және сол есімінің бірінші әріпіне сәкес өзінің бойындағы жақсы қасиетін айтады.

Мысалы:

-- Жанерке – жайлы;

-- Заңғар – зерек;

-- Гүлжаз – гүлдей көңілді;

-- Дильназ – достыққа берік;

-- Таңнұры – тапқыр;

2 – ойын: “Кәне, ары қарай танысайық !”

Бұл ойында қатысушыларға жеке – жеке үлестірме қағаздар таратылады. Берілген үлестірме қағаздағы тапсырманы жылдам орындап беру керек.

Өзін-өзі мақтау;

Өзіне-өзі сын айту;

Өзін-өзі өсімдікке теңестіру;

Өзін-өзі көлікке теңестіру;

Өзін-өзі тағамға теңестіру;

Өзін-өзі сусынға теңестіру;

Ең әдемі қатысушы туралы пікірін айту;

Ең пысық қатысушы туралы пікірін айту;

3 – ойын: “Сиқырлы шеңбер”

Ортаға арқаннан шеңбер жасалып, қатысушылар орындарына отырады. Жүргізуші психолог қатысушыларға көбірек кездесетін заттарды немесе қасиеттерді айтады. Кімге сол аталған заттардың және қасиеттердің қатысы болса жылдам ортадағы шеңберге тұра қалады.

Енді осы шеңберде тұрған қатысушыларға берілген сөздерді іс – қимылмен көрсету ұсынылады.

Кімнің сағаты бар ?

Кімнің сақинасы бар ?

Кім шалбар киген ?

Көлікті қалай жүргіземіз ?

Жел тұрғанда талдар қалай қимылдайды ?

Суда балықтар қалай жүзеді ?

4 – ойын: “Жылы тілектер”

Әр қатысушыға қағаздан қиылған “жүректер” беріледі. Сол жүректерге бір-бір жылы тілектер жазып, интерактивті тақтаның ортасындағы салынған үлкен жүрекке сол жазған тілектерін жазады.

ІІІ. Қорытынды кезең. Тренингті аяқтау жұмысы.

Қатысушыларды шеңберге жинап, естелікке сол “жүректерді” қалдырып, жалпы алғыс айтылады.

БАЛАНЫҢ БАЛАБАҚШАҒА БЕЙІМДЕЛУІ

Баланың әлеуметтенуі қашан қайда басталады? Әрине бірінші отбасында және балабақшаға келгенде. Балабақшада таныс емес үлкен адамдармен, балалармен танысады,мінез құлық ережелері мен нормаларын меңгереді. Жаңа жағдайға бала қалай үйренеді? Өкінішке орай балабақшаға бейімделу көбінесе қиын және ауыр өтеді. Бала тамақ ішпейді, ұйықтамайды,балалармен және үлкен адамдармен араласудан бас тартады да, қоршаған ортаға деген қызығушылығы төмендейді, ойыншықтарды ойынға қатыстырмайды. Баланың балабақшаға қиын бейімделу себептері:

— Басқа адамдармен бұрын қалып көрмегендіктен,

— Дәретке өзі отырып үйренбегендіктен.

— Кейбір тағамдарды жеу дағдысы жоқ, мысалы қызылша, орамжапырақ, қатты тамақты шайнап үйренбеген (картоп, нан).

— Балабақшаға келген алғашқы күндері бала 2 сағатқа қалу керек. Көбінесе ата-аналар жұмыс тәртібін айтып, баланы күні бойы балабақшада қалдырады. Осының нәтижесінде күрделі және созылмалы мәселелер пайда болады.

— Балаңызбен үйде сөйлесесіз бе, оны мақтайсыз ба, оны жақсы көретіңіз туралы айттыңыз ба? Ата-аналардың балаға эмоцияналдық әсері көбінесе жағдайды қиындатады. Әр отбасында бейімделудің үш түрі бар. -жеңіл түрі- баланың мінез- құлығы 10-15 күнде қалпына келеді -орташа ауырлық бейімделу- 1 айдың ішінде; -ауыр бейімделу- 2 айдан 6 айға дейін өтеді. Қобалжулары қатты ата-аналардың балалары да балабақшаға қиын бейімделеді, өткені ата-анасының қобалжуын көріп, баланың қорқынышы ұлғая бастайды. Осы кезде ата-аналар балаға көмек беруі керек. Ертеңгілік қоштасуды жеңілдету тәсілдері: -Баламен тез қоштасып үйреніңіз. Қоштасуды созбаңыз. Бала сіздің қобалжығаныңызды көріп, тыныштануы ұзаққа созылады. -Балаңыз сізге сенсін десеңіз, балабақшаға әкеліп, көрінбей қашып кетпеңіз. -Балаңызға ұнайтын қоштасу рәсімін ойлап табыңыз және соны қатал ұстаныңыз. Балабақшаға барғаны үшін жаңа ойыншық сатып алып, балаңызды алдарқатпаңыз. -Балаға анық түсінік беру керек. Бір рет болсын баланың дегенін істесеңіз әрі қарай баланы көндіру өте қиынға түседі.

Балабақшаға дайындық

Балабақшаға берерден шамамен бір ай бұрын сәбиіңізді балабақшамен таныстырыңыз. Жай ғана балабақша аумағында серуендеуге барыңыздар, сонда ол балабақша ғимаратының әсемдігіне тамсанып, ол жаққа тағы да баруға ынтасы оянады.

Балабақша – баланың «жаңа өмірге» деген алғашқы қадамы, себебі енді анасы тәулігіне 24 сағат бойы қасында болмайды және мұнда оны күткен өзі құралпылас балалардан, бала күтушілер мен тәрбиешілерден тұратын үлкен жаңа ұжым бар. Балабақшаға бейімделу кезеңі әр балада әр алуан сипатта өтеді. Қалай болғанда да, ата-анасынан 6-8 сағатқа ажыраудың өзі балаға ғана қиын емес, оның анасы үшін де күйзелісті жағдай.

Тәрбиешілер қаншалықты қамқор болса да, олардың ешқайсысы ана махаббаты мен оның айрықша ықыласына бөлендіре алмайды, себебі тәрбиешілер «екінші ата-ана» әрі орта есеппен 15-25 балаға ортақ. Кез келген ана мұны жақсы түсінеді, әйтсе де баланы өмір бойы жаныңда ұстау мүмкін емес, өйткені ол өмірдің жаңа сатыларымен танысып, жаңа дағдылар, өмірлік тәжірибе жинақтауы тиіс.