Баланың тілін дамытуда ата-ананың орны 1 сынып

Логопед маманның кеңесі: Баланың тілін дамытудағы ата-ананың орны

Бала ана жатырында пайда болғаннан бастап және дүние есігін ашқан кезде де даму үстінде болады. Сондықтан ата-ана бала дүниеге келгеннен бастап оның ұсақ моторикасын және сойлеу тілін дамыту барысындағы процестерге аса көңіл бөлген жөн. Айта кететін болсақ, Бір жастағы баланың ұсақ моторикасы төмендегідей даму керек. 3-4 дөңгелектен тұратын пирамиданы кигізіп үйрету; 3-4 кубиктен тұратын пирамидадан мұнара тұрғызу; алыс жатырған ойыншықтарды ұмтылып алу; қою тамақты қасықпен жоғары котеріп ауызына апарып ішуге дағдыландыру; банкінің немесе баклажканың қақпағын ашу және тағу; матрешкаларды ашып, жинау.

ал, сөйлеуді түсінуі мен сөздік қоры төмендегідей белгілерді қамту керек. Өзінің дене мүшелерін көрсете білуге үйрету. Екі қолымен алақанын шапалақтау. Суретке көз тақтатып қарау. Нұсқаулық бойынша іс-әрекетті жасауға үйрету. (Көзінді жұм, қолынды бер). Кем дегенде жиырма сөзден білу керек. «Бер», «ал» деген сөздерді түсіне білу керек. Екі жастағы баланың ұсақ моторикасы төмендегідей даму керек: моншақтарды тізбектеу; 3-4 пішіннен бір затты құрастыру; екі қолымнен 5-6 кубиктен мұнара тұрғызу; оң және сол қолымен ұсақ заттарды коробкага салу; қарындашпен шимайлау; кітаптың бетін парақтай білу.

Сөздік қоры. 2-3 сөзден сөйлем құрау керек; гүл, жөп, ағашты айырып көрсете білу керек; дымқыл (сулы, ылғал), құрғақты ажырата білу керек; киімдерді, аяқ киімдерді, ойыншықтарды ажырата білу керек; сенің атын кім?-деген сұраққа жауап беру керек; айналасындағы таныс адамдардың есімін білу керек. Үш жастағы баланың ұсақ моторикасы төмендегідей даму керек: қосу мен дөңгелекті көшіріп салу; адамның денесін сала білу; ермексаздан дөңгелектер салу; бас бармағын басқа саусақтармен қосу; қоян, ешкі, сақина жасай білу; крушкамен су немесе шай іше білу; өзінің ілгектерін тағу.

Сөздік қоры. Айналасындағы заттардың аттарын білу. Жеміс-жидектердің және көкөністердің аттарын атау. Өзі пайдаланып жүрген ыдыс-аяқтың аттарын атау. Киім-кешектердің аттарын және бөлшектерін атай білу. Жабайы және үй жануарларын ажырата білу. Заттарды бір сөзбен атау. Түстерді ажырата білу (қызыл, сары, жасыл, ақ). Үлкен және кішкентай көлемді заттарды білу. Төрт жастағы баланың ұсақ…