Басқару стильдері туралы жалпы түсінік

Басқару стильдері.

Қазіргі таңда қандай салада болмасын ұжымның жетістікке жетуі тек қызметкерлерге ғана емес, сонымен қатар басшыға да тікелей байланысты екендігі белгілі. Алайда, басқару жайында әңгіме болғанда оның стильдері жұмыстың қарқынына қаншалықты әсер ететіндігі туралы айтыла бермейді. Ұжымды толықтай танып-білу және оны тиісті деңгейде басқару аз уақыттың ішінде жүзеге асады деген ойдан аулақ болған дұрыс. Ең алдымен басқарудың қалай жүзеге асатындығын түсінген абзал. Бұл мақсат жолында ізденіске көп күш жұмсайтыныңыз белгілі. Бірақ осы білімдерді игеру үшін білікті мамандарға жүгінетін болсаңыз жетістікке жетуіңіз жылдамдай түседі. Арнайы курстар, тренингтер, психологтың кеңесі және т.б. өзін-өзі дамыту жолдары бәсекеге қабілетіңізді арттырып басшылық қызметті сауатты атқаруыңызға көмегін береді.

Бүгінде бұл тақырыптың өзекті болғандығы соншалық, тіпті университет қабырғасында «Басқару психологиясы» пәні оқу бағдарламасына енгізіліп магистранттарға міндетті пән ретінде оқытылуда. Мәселен, Қазақстанның ең үздік жоғары оқу орны болып табылатын Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті болашақ басқарушылық қабілеттері қалыптасқан мамандарды дайындауды тиімді жүзеге асырып келеді деп айтуға болады.

Сонымен, басшылық қызмет атқарып жүрген болсаңыз немесе алдағы уақытта жоспарыңызда болса біле жүргеніңіз дұрыс. Басқару стилі – басқару қызметтерін атқару кезінде басшылардың ұжымға ықпал етуі. Басқару теориясының жалпы тарихында көптеген менеджерлер мен экономистер басқару стильдерін әртүрлі белгілер мен тұжырымдамалар бойынша жіктеуге тырысты.

1930 жылдары алғаш рет «басқару стилі» ұғымын неміс психологы Курт Левин қарастырған болатын. Ол, адамдар ұжымды басқаруда авторитарлық, демократиялық немесе либералдық стильдердің бірін ұстанатындығын тәжірибе жүзінде дәлелдеді.

Басшының жұмыс принципі шешім қабылдау кезінде өкілеттіктерді бөліп беру болып табылады, ал алынған нәтижелерді бақылау функциялары өзіне қалдырады. Бұл стиль ұжымға деген жоғары сенімді білдіреді және дамуға жағдай жасап мақсаттарға жетуге ынталандыруға үлкен мүмкіндіктер беруімен ерекшеленеді.

Жоғарыда айтылғандар басшыға іс жүргізу үшін қандай да бір стильді ұстануы керек дегенді білдірмейді. Ең алдымен жұмыс орнындағы жағдайға назар аудару қажет. Егер ұжымдағы әрбір қызметкер өз міндетін білсе, берілген тапсырмаларды уақытылы, әрі сапалы орындай алса, қызметкерлер шығармашылық қабілеттерін ортаға салып өз идеяларын ұсына алатындай…