Бастауыш сынып оқушыларының зейінін дамыту жаттығулары

Мазмұны

Зейіннің нәтижелігі мен тұрақтылығын анықтау әдістемесі;

Зейіннің бөлінуі мен ауысуын анықтау әдістемесі;

Зейіннің аумағын анықтау әдістемесі;

Зейіннің өнімділігін анықтау әдістемесі;

Зейіннің ауысуы мен тұрақтылығын ақыл-ой әрекетінде зерттеу.

№1 Зейіннің нәтижелігі мен тұрақтылығын анықтау әдістемесі

Оқушы зейінінің нәтижелігі мен тұрақтылығын анықтау үшін Ландольт сақиналары алынады, себебі бұл - әр түрлі жастағы балалардың зейінінің даму деңгейін анықтауға мүмкіндік беретін әмбебап құрал. Оларды мұқият қарап, белгілі бір бағытта орналасқандарын тауып, сызу керектігі түсіндіріледі. Жұмыс уақыты 5 минут.

Зейіннің нәтижелілігі мен тұрақтылығы төмендегі формула бойынша есептеледі:

0,5N - 2,8n

S = .

t

Формуладағы S – зейіннің нәтижелігі мен тұрақтылығының көрсеткіші, N – баланың сызған сақиналарының саны, n – қателер, бөлімнің асты жұмсалған уақыт. Алынған нәтижелер бойынша оқушының тапсырманы орындау графигі.

t

Зейіннің нәтижелігі мен тұрақтылығының көрсеткіштері 10 ұпайлық жүйеге келтіріледі:

S – тің мәні 1,25 ұпайдан жоғары болса – 10 ұпай;

S – тің мәні 1,00 ұпайдан 1,25 ұпай аралығында болса 8-9 ұпай;

S – тің мәні 0,75 ұпайдан 1,00 ұпай аралығында болса 6-7 ұпай;

S – тің мәні 0,50 ұпайдан 0,75 ұпай аралығында болса 5-4 ұпай;

S – тің мәні 0,25 мен 0,50 ұпай аралығында болса 2-3 ұпай;

S – тің мәні 0 мен 0,25 ұпай аралығында 0-1 ұпай.

Бұл сызбада зейіннің нәтижелілігі және бала зейінін психологиялық тұрғыдан зерттеу барысында алынған қисық сызықтар берілген. Қисық сызықтардың мәні төмендегідей:

1 .-.-.-.-.-.-.-.- үлгісіндегі қисық сызық зейіннің өте жоғары нәтижелілігі мен тұрақтылығын бейнелейді.

2 ..................... – үлгісіндегі қисық сызық нәтижелілігі төмен, бірақ тұрақтылығы жоғары зейінді бейнелейді.

3 - - - - - - - - - үлгісіндегі қисық сызық зейіннің нәтижелілігі мен тұрақтылығының орта деңгейін көрсетеді.

4. - үлгісіндегі қисық сызық нәтижелілігі орта, бірақ тұрақтылығы төмен зейінді бейнелейді.

5. -/-/-/-/-/-/-/-/ - үлгісіндегі қисық сызық нәтижелілігі орта, бірақ тұрақтылығы өте төмен деңгейді білдіреді.

№2 Зейіннің бөлінуі мен ауысуын анықтау әдістемесі

(Пьерон-Рузер тестінің бланкісі бойынша)

Ұқсасын тауып, сызу. Әр түрлі пішіндер салынған матрица ұсынылады. Матрицадан оқушы ұқсас пішіндерді тауып сызу қажет. Тапсырманы орындауға 3-5 минут уақыт беріледі.

Зейіннің бөлінуі мен ауысуын анықтау үшін суреттегі геометриялық пішіндерге, яғни шаршы, үшбұрыш, дөңгелек, ромбтардың әрқайсысына суреттің жоғарғы жағында үлгіде көрсетілген тиісті белгілерді қойып шығу керек. Жұмыс уақыты 2 минут.

Зейіннің бөлінуі мен ауысуын төмендегі формула бойынша анықтайды:

0,5N - 2,8n

S = .

S – зейіннің бөлінуі мен ауысуын көрсеткіші, N – 2 минутта тиісті белгілермен белгіленген геометриялық пішіндер саны, n – тапсырманы орындау барысында жіберген қателер саны.

S – тің мәні 1,00 ұпайдан жоғары болса 10 ұпай.

S – тің мәні 0,75 ұпайдан 1,00 ұпай аралығында болса 8-9 ұпай.

S – тің мәні 0,50 ұпайдан 0,75 ұпай аралығында болса 6-7 ұпай.

S – тің мәні 0,25 мен 0,50 ұпай аралығында болса 4-5 ұпай.

S – тің мәні 0 мен 0,25 ұпай аралығында 0-3 ұпай.

№3 Зейіннің аумағын анықтау әдістемесі

Заттың формасы бойынша ұқсас геометриялық пішінді тап. Суреттегі заттардың пішініне қарап отырып, қандай геометриялық пішінге ұқсайтынын айту керек. Мысалы: сағат - дөңгелек, ...

«Нүктелерді есіңде сақта және белгіле» әдістемесі негізінде бастауыш сынып оқушыларының зейіннің аумағын анықтауға болады.

Суретте 8 шаршы алдын-ала қиылып дайындалады да, суретте көрсетілгендей етіп, ретімен жиналады.

Бұдан соң карточкалар үстінен астына қарай орналасу ретімен әрқайсысын 2 сек. көрсетіліп, әрбір көрсетуден соң көргенін бос шаршыға 15 сек ішінде бейнелеп беру сұралады.

Зейіннің аумағын анықтау әдістемесіндегі нүктелерді орналастыруға арналған бос тор көздер

Зейіннің аумағы туралы қорытынды:

10 ұпай(+6нүкте) - зейін аумағы өте жоғары;

8-9 ұпай(+5нүкте) - зейін аумағы жоғары;

4-7 ұпай(+4нүкте) - зейін аумағы орта;

2-3 ұпай(3нүкте) - зейін аумағы төмен;

0-1 ұпай (-2нүкте) - зейін аумағы өте төмен немесе жеткіліксіз.