Бастауыш сыныпқа арналған жаңылтпаштар жинағы

Жаңылтпаш — қазақ ауыз әдебиетінің шағын жанры. Жаңылпаш ойын-сауыққа жиналған жұртты күлдіру; жас ұрпақтың тілін ұстартып, әр түрлі сөзді шапшаң айтуға үйрету мақсатымен пайда болған. Жаңылпаштың сөздері адамды жаңылдыратындай қиын, көбінесе, ұяң және қатаң дауыссыз дыбыстардан құралады, қара сөз немесе өлең түрінде болады. Жаңылпаш ойын-сауықтарда ән білмейтін, жатқа тақпақ айта алмайтын жастарға жаза ретінде де қолданылған. Мұндай ұятты жағдайға қалмас үшін әр жас жігіт пен қыз ән-жыр үйренуге талпынған. Қазіргі кезде Жаңылпаш жаңа мазмұнға ие болып, түрі мен мазмұны жағынан молыға түсті. Жас ұрпақты достыққа, бірлікке, адамгершілікке, ізгі қасиеттерге тәрбиелеудің маңызды құралына айналды.

Зерттеу барысында 5-6 жастағы әрбір 100 баланың 65-інің тілінде ақау бар екені анықталса, мамандар бақылауындағы бір топ оқушының 20%-ы мәнерлеп сөйлей алмаған. Бұл кемшілік баланың сабақ үлгеріміне, шет тілін меңгеруіне кедергі келтіреді. Әдетте, бүлдіршіндер арасында «р» және «л» дыбыстарын айта алмайтындары көбірек кездеседі. Дер кезінде қолға алмаса, бұл проблемадан құтылу қиын. Осы кезде балаға жаңылтпаш көп көмектеседі. Отбасында балаңызбен бірге отырып, 10-15 минут жаңылтпаш айтып жаттықсаңыз жетіп жатыр.

Құрастырушы және жинақтаған: "EVEREST"

Ою ою ойым бар-ды, Ойналмастан ойын қалды. Орындалмай ойымдағы Ойылмады ою-дағы. Орашолақ, олақпын ба, Оя алмадым оюларды?

Асан бақша жақтан. Ақ сабақ асқабақ әкелді, Басқа жақтан. Басқарақ асқабақ әкелді.

#жаңылтпаштар

сұр інген сүрінген бе сүрінген сұр інген бе

бұлаң бұлаң еткен бұл аң бұлаң десем екен қылаң

доп теп дөптеп

Біреуі көрікті кісі, Біреуі бөрікті кісі. Көрікті кісі – зорықты, Бөрікті кісі – қорықты.

#жаңылтпаштар

Тоқпақ жаттап, Айтсақ жақсы-ақ. Жатка тақпақ Жатта тақ-тақ

Қондық жаңа қонысқа, Қалың екен жоңышқа. Қоныстағы жоңышқа, Оралады қонышқа!

Кермеде тұр қырық кір қыстырғыш, Қырық кір қыстырғышқа Қырық қыз келіп, кір қыстырды.

#жаңылтпаштар