Бейінді оқыту жеке тұлғаны дамыту құралы ретінде

Тақырыбы: «Бейінді оқыту - жеке тұлғаны дамыту құралы» .

Жоспары:

I. Кіріспе бөлімі

Мұғалім үшін оқыту мен тәрбиелеудің тұлғалық - бағдарлық мәселелері.

II. Негізгі бөлім

а) Бейінді оқыту – оқушының жеке тұлғасын дамыту құралы.

ә) Бейінді оқыту үрдісінде жеке тұлғаға бағытталған жаңа технологияларды пайдалану

III. Қорытынды бөлім

Мұғалім үшін оқыту мен тәрбиелеудің тұлғалық бағдарлық мәселелері, оқушы деңгейіндегі ғылыми жобаларды жасақтап, оны жүзеге асыру әдістері, оқушының жеке тұлғасын дамытуға бағытталған жаңа инновациялық технологияларды талдау тәсілдері- оқытудың негізгі бөлімдері ретінде қарастырылады.

Мұғалім ақпараттанушы емес, оқушының жеке тұлғалық және интеллектуалды дамуын жобалаушы. 12 жылдыќ жалпы білім беруге көшу мұғалімнен жоғары құзырлылықты, ұйымдастырушылық қабілеттілікті, оқушыларды қазіргі қоғамның түбегейлі өзгерістеріне лайық бейімдеу, олардың зерттеушілік дағдыларын дамыту бағыттарын талап етеді.

Елбасымыздың жолдауында «Білім беру реформасы – Қазақстанның бәсекеге нақтылы қабілеттілігін қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін аса маңызды құрамдардың бірі. Бізге экономикалық және қоғамдық жаңару қажеттіліктеріне сай келетін осы заманғы білім беру жүйесі қажет»,- деп айқын атап көрсетті.

Еліміздің мәртебесінің биік болуы үшін қоғам мүшелерінің, келешек ел болашағы – жас ұрпақтың бейімділігі мен іскерлігіне тікелей байланысты болмақ. Ендеше саналы, салауатты, ұғымды, халқымыздың барлық дәстүріне де, әлем мәдениетіне де қанық, ел тізгінін берік ұстай алатын ұрпақ тәрбиелеу бізге сеніп тапсырылып отыр. Қазіргі заманғы білім беруге қойылатын басты талап – оның сапасын арттыру.

Орта білім берудің мақсаты – жедел дамып келе жатќан әлем жағдайында алынған терең білімнің кәсіби дағдыларының негізінде, өз бағытын еркін анықтайтын, өз мүмкіндіктерін іске асыра алатын, өзін - өзі дамыта алатын және өз еркімен дұрыс, адамгершілікті – жауапты дербес шешім қабылдайтын жеке тұлға қалыптастыру.

Бәсекеге қабілетті білім беру кеңістігін құру бағытында жүргізіліп жатқан қазақстандық білім беру реформасы бағыттарының біріне жалпы орта білім берудің жоғары сатысына бағдарлы оқытудың енгізілуі жататыны белгілі. Қазақстанның жалпы білім беретін мектептерінің жоғарғы сыныптарына бағдарлы оқыту екі бағыт - қоғамдық – гуманитарлық және жаратылыстану - математикалық бағыттар бойынша енгізілді. Бағдарлаудың міндеті – мектептегі әрбір оқушы өзін табуы үшін, қандай қызмет саласына өзінің бейім екенін түсіну үшін оларға жағдай туғызу болып табылады. Мұндай талдауды жасаған оқушы, әрине, сәйкес орта арнайы немесе жоғары оқу орнына түсе алатын дайындық деңгейі болатынын біледі. Сондықтан бағдарлы оқытудың енгізілуіне сәйкес қойылып отырған тағы да бір мақсат орта жалпы білім беру деңгейінің орта және жоғары кәсіби білім беру ұйымдарымен сабақтастығын қамтамасыз ету.

Оқушылардың кәсіптік бағдарларын қалыптастыру жан - жақты зерттелген десек те, қоғамның жасаруы, нарықтық экономиканың өмірге дендеп енуі, жаңа реформалар мен саяси жүйенің өзгеруі оқушыға кәсіптік бағдар беруде жаңаша көзқарас тұрғысынан қарауды талап етеді.

Өз кәсібін дұрыс таңдай білген оқушы әр уақытта шығармашылықпен, жауапкершілікпен қарап, қабілеті мен бейімділігі белгілі кәсіп саласына қалыптасқанда ғана сапалы маман болатын белгілі жайт.

«Білім беру жүйесінің басты міндеті – ұлттық және жалпы адамзаттық құндылықтар, ғылым мен практика жетістіктері негізінде жеке адамды қалыптастыруға, дамытуға және кәсіби шыңдауға бағытталған білім беру үшін ќажетті жағдайлар жасау.»-деп Қ. Р. «Білім туралы заңы» 8 – бабында көрсетілген.

Адам өміріндегі жауапты кезеңдердің бірі - мамандық таңдау кезеңі болып табылады. Мамандықты дұрыс таңдау адамның кейінгі өміріне айтарлықтай ықпал етеді. Дұрыс таңдалмаған мамандық адамның жеке басына ғана емес, тұтас қоғамға кері әсерін тигізеді.

Кәсіби бағдар - бейіналды дайындық компоненттері сияқты оқушылардың болашақ бағытымен оқу орындарын таңдау мәселесін шешуге көмек бере отырып, кәсіби және мәдени дайындығын арттыру болып табылады. Кәсіптік бағыттылықты қалыптастырудың адами алғы шарттары жоғары сыныптарда туындайды, танымдық қызығушылық дамиды, жеке мәнді мақсат қою талабы, кәсіби мүдде пайда болады.

Қазақстан Республикасының орта білім жүйесінде бағдарлы оқытуды енгізудің мақсаты – жалпы білім беретін мектептің жоғары сыныптарында қызығушылықтарын, икемділігі мен қабілеттерін қалыптастыруға және үйлестіруге келіп саяды, сонымен қатар ол – оқыту процесінің тұлғалық бағдарын, жеке тұлғаның қасиеттерін жан - жақты дамытады.

Жаңа бағдарлы оқытудың барысында алдымызда тұрған келелі міндеттерді шешу дұрыс, оқушылардың өз бетімен жұмыс істеуіне, ойлауына мүмкіндік жасау, практикалық білімнің маңыздылығын ашатын әр түрлі интерактивті және топтық жұмыс түрлерін ұйымдастыру, оқыту әдістерін өзгерту, жоғарғы сыныптарда пайдаланатын оқу бағдарламаларын бейімді түрде дамыту.

Бағдарлы оқыту жалпы оқыту процесінің құрылымын, мазмұны мен ұйымдастырылуын өзгерту арқылы оқушылардың қызығушылығын неғұрлым толық ескеруге, олардың қабілетін дамытуға, жоғары сынып оқушыларына өздерінің кәсіби қызығушылығы мен оқуын жалғастыруға қатысты ұстанған бағыт - бағдарына сәйкес білім беру үшін жағдай туғызуға мүмкіндік беретін саралау мен даралау құралы болып табылады.

«Бағдарлы оқыту» мен «кәсіптік білім беру» ұйымдарын шатастыруға болмайды. Бағдарлы оқыту – бұл жалпы білім беретін мектептің жоғарғы буынында оқытуды даралауға, оқушыны әлеуметтендіруге, сонымен бірге мектептің жоғарғы сатысы мен орта және жоғары кәсіби білім берудегі сабақтастықты жүзеге асыруға бағытталған арнайы дайындау жүйесі. Ал кәсіптік білім беру деп жеке тұлғаның, қоғамның, мемлекеттің мүддесі үшін, нәтижесінде азамат сәйкес құжатпен куәландырылған нақты кәсіби мамандық алатын оқыту мен тәрбиелеудің мақсатты процесін түсінеді.

Бағдарлы оқытуды енгізудің міндеті бағдарлардың икемді жүйесін жасауға және мектептің жоғары сатысын бастауыш, орта және жоғары кәсіптік білім беретін мекемелермен үйлестіруге келіп саяды. Сонымен бірге бағдарлы оқыту жеке тұлғаға бағыттала отырып, мынадай міндеттерді де шешуді қамтамасыз етуі қажет:

* жалпы орта білім бағдарламасының жеке пәндерін тереңдете оқыту;

* білім мазмұнын саралауға және әр оқушының жеке білімдік траекториясын құруға жағдай жасау;

* жалпы орта және кәсіби білім арасындағы сабақтастықты, бағдарлы сынып оқушыларын жоғары оқу орнында білімін жалғастыруға дайындауды қамтамасыз ету.

Бағдарлы сыныптар оқушылардың сұранысы мен олардың нақты мүмкіндіктері, ата - аналар мен таңдалып алынған бағдар пәндерін оқытатын мұғалімдердің пікірлері, әдістемелік бірлестік ұсыныстары, болжау мәліметтері, тестілеу нәтижелері ескеріле отырып құрылады. Ол оқушыларға негізгі назарды болашақ кәсіби білімнің таңдалып алынған бағдарының негізін құрайтын пәндерді оқуға аударуға мүмкіндік береді.

Бір бағдарлы білім беретін мекеме таңдалып алынған бір ғана бағдарды, мысалы, жаратылыстану - математикалық немесе қоғамдық - гуманитарлық бағдарды жүзеге асырады. Әр бағдардың ішінде білім салалары бойынша бір немесе бірнеше мамандану бағыттары болуы мүмкін, мысалы, технология, жаратылыстану - математикалық бағдарда: химия - биологиялық, биология - географиялық, физика - математикалық, математика - информатикалық және т. б.

Жаңа технологиялар бойынша саралау формалары

Сыртқы саралау, Ішкі саралау қызығушылықтары бойынша оқыту

Оқушыларды пәндер бойынша даярлау: - оқушыларды даярлаудың міндетті деңгейі;- оқушыларды даярлаудың мүмкін деңгейі.

Қабілеттері бойынша оқыту

Жобаланған кәсіптер бойынша оқыту