Бірінші сыныпқа арналған бастауыш тәрбие сағаты

Сабақтың тақырыбы: Ы.Алтынсарин. Мақта қыз бен мысық

Сабақтың мақсаты: Оқушыларға Ұлы ақын – Ы.Алтынсариннің өмірбаянымен, өскен ортасымен таныстыру. Жас ұрпақты Ыбырай шығармашылығын танып өсуге тәрбиелеу.

Білімділік: оқушылардың танымдық қабілетін жетілдіре отырып, ертегі мазмұнын толық білу; өз ойын тұжырымдап жеткізуге үйрету. Дамытушылық: ауызекі сөйлеу дағдысын қалыптастыру, қызығушылығын ояту, ойын еркін жеткізуге баулу. Тәрбиелік: жаман қасиеттерден жирендіру, ақты қастерлеуге тәрбиелеу.Сабақтың түрі:жаңа сабақСабақтың әдіс-тәсілі:топтастыру, сұрақ-жауап, мәнерлеп оқу, аудару, іздендіру.Пәнаралық байланыс: қазақ тілі, орыс тілі, орыс әдебиетіСабақтың көрнекілігі: суреттер, кесте, Ы.Алтынсариннің портреті Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі.Оқушылардың құрал-жабдықтарын түгелдеп, сабаққа әзірліктерін байқау.

-назарларын сабаққа аудару

-психологиялық дайындық ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.

Жаңа сабақ.

I.Кіріспе Ы.Алтынсарин және оның “Мақта қыз бен мысық ” таныстыру.

-Ыбырай кім? Ыбырай қай жылы туды? Қазақстанның қай өңірінде дүниеге келді? Ыбырайдың балалық шығы туралы не білеміз? Ыбырайдың қандай шығармалары бар? Ыбырай әңгімелерінің тәрбиелік мәні? Ыбырайдың қай өлеңін жатқа айта аласыңдар?

Оқушылардың жауаптарын толықтырамын. Ыбырай Алтынсарин (шын аты — Ибраһим, 1841—1889) — қазақтың аса көрнекті ағартушы-педагогы, жазушы, этнограф, фольклоршы.Туып-өскен жері — Қостанай облысының Қостанай ауданы, Арқарағай ауылы. Осы өңірде, Тобыл өзенінің жағасынан топырақ бұйырған.

«Деректер сөйлейді» тапсырмасы.

1841 – Ыбырайдың туған жылы. Қостанай обл. Затобол ауданында туды. 1850 – Орынборда ашылған қазақ-орыс мектебіне түседі.1857- Мектепті үздік бітіріп шыққан жылы1859- Орынбордағы шекаралық комиссияға тілмаш болып орналасқан жылы.1860 – Орал сыртындағы қазақтарға арналып 4 сыныптық бастауыш мектеп ашу туралы шыққанда (Тройцк, Торғай, Ырғыз, Қазалы) өзі сұранып, Торғай мектебіне мұғалім болады. Торғай қаласында бірден мектеп ашу мүмкін болмай, іс көпке созылады, жиналған балаларды өз үйінде оқытқан жылы.1864 – Мектептің қаңтар айында ашылған жылы14 - Сол мектепке қабылданған бала саны.1876 – Петербург, Қазан қалаларына барған жылы1876 – Н.Н.Ильминскийге жазған хатында «Татар тілінде жазылған кітаптардан құтылу үшін, қазақ тілінде оқуға арналған бастауыш кітабымды кеше ғана бастадым,» - деп жазған жылы1889 – қайтыс болған жылы.1876 – «Қазақ хрестоматиясын» жазуға кіріскен жылы1879 – Орынборда хрестоматияның басылған жылы

Ы. Алтынсарин – балалар әдебиетінің атасы. Бүкіл өмірін қазақ балаларын оқытуға арнаған. Сол мақсатпен алғаш рет балаларға арнап мектеп ашып, оқулық жазған. Ағартушы оқулықты жазудағы мақсатын хрестоматияның алғы сөзінде: «Бұл кітапты құрастырғанда мен, біріншіден, осы біздің ана тілімізде тұңғыш рет шыққалы отырған жалғыз кітаптың орыс-қазақ мектептерінде тәрбиеленіп жүрген қазақ балаларына оқу кітабы бола алу жағын, сонымен қабат, жалпы халықтың оқуына жарайтын кітап бола алу жағын көздедім...» деп тұжырымдаған. Өйткені хрестоматияға Ыбырай өзінің педагогтық мақсатына лайықтай жазған тәрбиелік мәні жоғары көптеген шағын әңгімелерін, өлеңдері мен ауыз әдебиеті үлгілерін, сондай – ақ, орыс педагогтері мен айтулы орыс қаламгерлерінен аударған шығармаларды енгізген болатын. Бұл шығармалардың тақырыптық – идеялық мазмұнынан біз…