БЖБ География 7 сынып

3 -ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР

«Физикалық география» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

Тақырып

Биосфераның құрамын, құрылымын, шекаралары мен қасиеттері.иҚазақстанның топырақ түрлері. Топырақтың экологиялық проблемалары

Оқу мақсаты

7.3.4.1 биосфераның құрамын, құрылымын, шекаралары мен қасиеттерін анықтайды

7.3.4.3 Қазақстанда топырақ түрлерінің таралуын анықтайды;

7.3.4.4 жергілікті компонентті қосымша қамту негізінде

топырақ ресурстарына баға береді;

7.3.4.5 топырақтардың экологиялық проблемаларын жіктеп, шешу жолдарын ұсынады;

Бағалау критерийі

Білім алушы

биосфераның құрамын, құрылымын, шекаралары мен қасиеттерін көрсетеді;

Қазақстанда топырақ түрлерінің таралуын көрсетеді;

Жергілікті компонентті қосымша қамту негізінде топырақ ресурстарын сипаттайды;

Топырақтардың экологиялық проблемаларын жіктеп, шешу жолдарына баға береді;

Ойлау дағдыларының деңгейі

Қолдану

Жоғары деңгей дағдылары

Орындау уақыты

20 минут

Тапсырма

1.Берілген сурет бойынша тапсырманы орындаңыз

Санмен берілген қабаттарды

анықтаңыз

b. Биосферадағы ағзалардың тығыз

орналасқан қабатының абсолюттік

биіктігі

2. Қазақстанда топырақ түрлерінің таралуын анықтаңыз

https://www.google.com

а. Картаға қара топырақты зонаны түсіріңіз

b. Қара топырақтың басты ерекшелігін жазыңыз

с. Ақтөбе облысының оңтүстігінде таралған топырақ түрін сипаттаңыз

3. Мәтінмен жұмыс.

Топырақ жамылғысын қорғау және оны тиімді пайдалану топырақта оған тән емес физикалық, химиялық немесе биологиялық агенттердін болуын немесе ол агенттердің қажетті орташа жылдық деңгейден асып түсуін топырақ, ластануы дейді. Топырақ ластануының мынадай түрлері бар: минералды техногенді қалдықтармен ластану; улы органикалық және бейорганикалык, қосылыстармен ластану; радиоактивті заттармен ластану. Топырақтың ластануы қоршаған ортаға қауіпті, өйткені улы заттар қоректік тізбек арқылы топырақтан өсімдікке, өсімдіктен жануарға, жануардан адам организміне түседі. Қалыпты табиғи жағдайда топырақта болып жатқан процестердің бәрі тепе-теңдікте болып, онда өздігінен тазару процестері жүріп жатады. Адамның шаруашылық қызметінің дамуы барысында топырақ құрамының өзгеруі, тіпті бұзылуы жүріп жатыр. Қазіргі таңда планетадағы әрбір адамға бір гектарға жетер-жетпес айдалатын егістік жерден келеді. Осы аз көлемнің өзі адам тіршілігі арқасында одан да бетер азаюда. Құнарлы жерлердің үлкен бөлігі тау-кен жұмыстары, өнеркәсіп орындары мен қалалар салу әсерінен жарамсыз болып жатыр. Ормандарды кесу, табиғи өсімдіктер жамылғысын бұзу, агротехникалық талаптарды сақтамай жерді қайта-қайта жырту топырақ