Дәнекерлеу аппараттарындағы асинхронды қозғалтқыштар

Сабақтың тақырыбы: «Дәнекерлеу аппараттарындағы Асинхронды қозғалтқыштардың құрылысы».

Жоспары

І. Ұйымдастыру кезеңі (3 мин.)

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру (12мин.)

Асинхронды қозғалтқыш туралы жалпы түсінік

Жоспар:

Қозғалтқыш дегеніміз не?

Асинхронды қозғалтқышты ойлап тапқан кім?

Асинхронды қозғалтқыш халық арасында неге кеңінен қолданылады ?

Асинхронды қозғалтқыштың паспортындағы жазбаны оқыңыз 4АН160М4У3?

ІІІ. Жаңа сабақ (15 мин.)

Асинхронды қозғалтқыштардың құрылысы.

Қысқа тұйықталған роторлы асинхронды қозғалтқыш

Фазалық роторлы асинхронды қозғалтқыш

Асинхронды қозғалтқыштың ақаулары

ІV. Бекіту (8 мин.)

Асинхронды қозғалтқыштың құрылысын атаңыз?

Асинхронды қозғалтқыштың жылжымайтын бөлігі?

Асинхронды қозғалтқыштың қозғалмалы бөлігі?

Статор қанша ормадан тұрады және қалай орналастырылады?

V. Бағалау (5 мин.)

VІ. Үйге тапсырма ( 2 мин.)

Асинхронды қозғалтқыштың қолданылуы .

VІІ. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.

Сабақтың мақсаты:

1) Білімділік: Студенттердің оқу қабілеттерін және білімдерін тереңдете отырып, асинхронды қозғалтқышпен таныстыру, меңгерту.

2) Дамытушылығы: Студенттерге асинхронды қозғалтқыштың құрылысын түсіндіріп, ойлау қабілетін жетілдіру, алған білімдерін тәжірибеде қолдана білуге дағдыландыру.

3) Тәрбиелік: Студенттерге асинхронды қозғалтқышпен жұмыс істеуге үйретіп ұқыптылыққа, сабырлылыққа тәрбиелеу.

Сабақ көрнекілігі: интерактивті тақта, слайд асинхронды қозғалтқыштың құрылысы.

Сабақ түрі: Дәстүрлі сабақ.

Сабақ әдісі: баяндау, түсіндіру, сын тұрғысынан ойлау.

Сабақтың басқа пәндермен байланысы: Физика,химия,ауылшаруашылығын электрмен жабдықтау, электр машиналар мен аппараттар.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі.

1.Студенттермен сәлемдесу, түгелдеу.

2.Студенттердің назарын сабаққа аудару.

3.Аудитория тазалығына назар аудару.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.

ІІІ. Жаңа сабақ.

Асинхронды қозғалтқыштың құрылысы

Статордың өзекшесі (10-сурет) қалындығы 0,35 немесе 0,5 мм болат тіліктерден (пластиналардан) жиналады. Тіліктерді штамптау арқылы алады, олардың ішкі жағында ойықтар (паздар) жасалынған. Құйынды токтан болатын шығынды азайту үшін тіліктерді лакпен немесе тотықтырылған қабықшақпен оқшауламайды, одан әрі жеке дестеге жинайды да қозғалтқыштың станинасының 3 табанының ішінде бекітеді. Станинаның екі жақ бүйіріне қалқандар бекітіледі. Қалқан ішінде ротор білігіне тірек болатын подшипниктер орналасады. Станинаны фундаментке орналастырады.

Статорды бойлай орналасқан, ойықтардан құралған науашаларына (паздарына) оның орамасының өткізгіштері 2 салынады. Орама өткізгіштерін үш фазалы жүйе құратын етіп жалғайды. Машинаның қалқаншасында 4 алты қысқыштар болады, оларға әр фазаның басы мен соңы жалғанады. Статор орамасы үш фазалы қозғалтқышты екі түрлі желілік кернеуге қосуға мүмкіндік береді. Мысалы, қозғалтқыш кернеуі 380 және 220В желіден жұмыс істей алады. Машинаның қалқаншасында қозғалтқыш арналған желінің екі кернеуі де, яғни 220/197В немесе 380/220В көрсетіледі.

10-сурет. Асинхрондьг қозғалткыш статордыц кұрылысы

10.1.-сурет. Статор орамасын үш бұрыштап (а) және жұлдызша (б) қосу кезінде

кыскыштарды косу

Қалқаншада көрстелген төмен кернеулер үшін статор орамасы үшбұрыштап ал жоғарғы кернеу үшін – жұлдызшы қосылады.

Статор орамасын үшбұрыштап қосу үшін машина қалқаншасында жоғары қатарда орналасқан қысқыштарды төмендегілермен ұстатқыш арқылы қосады(10.1.-сурет), ал ірбір бірге қосылған қысқыштарды үш фазалы желінің желілк өткізгіштеріне қосады. Жұлдызша қосу үшін қалқаншадағы төменгі үш қысқыштарды ортақ нүктеге ұстатқыш арқылы қосылады, ал жоғарғы қатардағы қысқыштарды үш фазалы жүйенің желілік өткізгіштеріне қосады (10.1.б -сурет).

Ротор өзекшесін 1 (10.1.а -сурет) қалңдығы 0,5 мм болат тіліктерден жиналады. Тіліктерді құйынды ток шығынын азайту үшін лакпен немесе тотыққан қабыршақпен оқшауламайды. Тіліктерді ойықты етіп штамптайды, оларды дестелеп жинайды да, машинаның білігіне бекітеді. Дестелерден науашаларды бойлай орналасқан цилиндр құралады, оның ішіне ротор орамасының өткізгіштерін 2 салады. Орама түріне байланысты асинхронды машиналар фазалық және қысқа тұйықталған роторлы болып екіге бөлінеді. Ротордың қысқа тұйықталған орамасы тиын дөңгелегі тәрізді етіп жасалынады (10.1.б –сурет). Ротор науашыларына шомбал стерженьдер салып оның екі жақ ұштарын мыстан жасаған сақинамен қосады ( 10.1. а-сурет).Қысқа тұйықталған ораманы көбінесе алюминиден жасайды. Алюминийді ыстық күінде ротор науашасына қысымен құяды. Мұндай орам әр үақытты қысқа тұйықталынған және оған кедергі қосу мүмкін емес. Ротордың фазалық орамасы статордың орамасындай етіп жасалынды, яғни өткізгіштер бір-бірімен үш фазалы жүйе жасайтындай етіп жалғанады . Үш фазаның орамалары жұлдызша қосылады. Орама бастары ротор білігінде бекітілген үш түйіспелік мыс сақинасына қосылған. Сақиналар бір-бірінен және білктен оқшауламаланған және ротормен байл

1 – алдынғы айгөлектің қалпағы

2 – валдың соңы

3 – айгөлектің нығыздауы

4- айгөлектер

5 – ротордың желдеткішің қанаты

6 – қысқа тұйықталған сақина

7 – болт

8 – станина