Дарындылар додасы зияткерлік сайысының жоспары

Үйірме: "Дебат"

Сайыстың мақсаты:

білімділік: оқушылардың үйірмеден алған білім-білік дағдыларын байқау, білімдерін сынау; пәнге деген қызығушылықтарын арттыру; оқушылардың дүниетанымын кеңейту, сөздік қорын молайту; жан-жақты болуға үйрету;

дамытушылық: оқушыларды өз бетінше ізденуге тәрбиелеу; жұрт алдында еркін сөйлеуге баулу; шапшаң ойлау қабілеттерін дамыту.

тәрбиелік: туған тілімізді құрметтеуге шақыру; бірін-бірі тыңдай білуге үйрету; мәдениеттілікке баулу.

Сайыстың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі

Мұғалім: Армысыздар, құрметті ұстаздар, оқушылар! Үйірме оқушыларының арасында өткелі тұрған "Дарындылар додасы" атты зияткерлік сайысымызға қош келдіңіздер! Тұңғыш президентіміз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев "XXI ғасыр қазақ халқының жұлдызы жанатын ғасыр болатынына сенемін"- деп қадап айтқан болатын. Болашақта еліміздің бақ жұлдызын жағатын, ел тізгінін қолға алар ұл-қыздарымыз бүгін міне сіздердің алдарыңызда сайысып, өз білімдерін сынамақшы. Ендеше іске сәт дейік!

Сайыскерлер:

Мұғалім: Сайыскерлерімізбен таныс болдық, енді сайысымызға көшейік. Додамыз 5 кезеңнен тұрады.

І кезең - «Бәйге»

ІІ кезең - «Тіл-өнер»

ІІІ кезең - «Ғажайып алаң»

IV кезең - «Сөзмерген»

V кезең - "Жорға"

Әр сайыстың шартымен ойын барысында таныстыратын боламыз. Ал әзірге І кезең "Бәйгенің" шарттарын түсіндіріп өтейін. Сайыскерлердің барлығына ортақ 15 сұрақ оқылады. Жауап берген оқушыға ұпай беріліп отырады, соңында көп ұпай жинаған оқушы жеңімпаз атанады. Әр сұрақ 1 ұпаймен есептеледі. Сұрақ бір рет қана оқылады, сондықтан мұқият тыңдаңдар!

Сайыскерлеріміз дайын болса, бастайық!

І кезең - "Бәйге"

"Бәйге" кезеңінің сұрақтары

1. Cөз таптарын зерттейтін тіл білімінің саласы қалай аталады?1. лексика 2. фонетика

3. морфология4. синтаксис

2. “Адамдық борышың” атты өлеңнің авторы кім?1. Абай2. Шәкәрім3. Мағжан4. Сұлтанмахмұт

3. Қазақ тілінде қанша сөз табы бар?1. 72. 83. 94. 10

4. Еламан, тентек Шодыр, Курнос Иван, Мөңке қай шығарманың кейіпкерлері?

1. Ә. Нұрпейісов “Балықшылар”2. Б. Момышұлы “Жауынгердің тұлғасы”3. Ғ. Мүсірепов “Жапон балладасы”4. Ш. Мұртаза “Тұтқын бала”

5. Көзге көрінбегенмен, адамның ойлауы арқылы танылатын құбылыс, ұғым атаулары:1. деректі зат есім2. қатыстық зат есім3. сапалық зат есім

4. дерексіз зат есім6. “Алтын күннен бағасыз бір белгі боп,Нұрлы жұлдыз бабам тілі сен қалдың...” Үзінді кімнің қай өлеңінен алынған?1. М. Жұмабаев “Қазақ тілі”2. І. Жансүгіров “Анам тілі”3. М. Мақатаев “Үш бақытым”4. С. Торайғыров “Мен - қазақ”

7. Қазақ тілінде сан есімнің қанша мағыналық түрі бар?1. 72. 63. 54. 4

8. М. Мақатаевтың “Анау – аспан, мынау - бақ” өлеңінде қай мезгіл суреттеледі?1. жаз2. көктем3. қыс4. күз

9. “Орынбасар” сөздер деп қай сөз табына қатысты айтылады?1. үстеу2. етістік3. есімдік4. шылау

10. Ш. Мұртазаның “Тұтқын бала” шығармасындағы басты кейіпкер кім?1. Қожаберген2. Тұрар Рысқұлов3. Қайрат Рысқұлбеков4. Еламан

11. Қимылдың, іс-әрекеттің орындаушыға қатынасын білдіретін етістіктің ерекше категориясы:1. етіс2. тұйық етістік3. есімше4. көсемше

12. Алғашында “Өзім туралы повесть” деп аталған Б.Соқпақбаевтың әйгілі шығармасы:1. “Менің атым - Қожа”2. “Балалық шаққа саяхат”3. “Бұлақ”4. “Дала жұлдызы”

13. “Әкел” сөзі күрделі сөздің қай түріне жатады?:1. қысқарған сөз2. тіркескен сөз3. кіріккен сөз4. қос сөз

14. Ғ. Мүсіреповтің “Жапон балладасында” ненің әңгімесі жоқ?1. Көздің әңгімесі2. Арқаның әңгімесі3. Тастың әңгімесі

4. Қолдың әңгімесі

15. “Қанмен жазылған кітаптың” авторы, жауынгер жазушы кім?1. Ә. Сәрсенбаев2. Б. Бұлқышев3. Б. Момышұлы4. Қ. Аманжолов

Мұғалім: Осымен І кезең аяқталды. ІІ кезеңге көшейік. Ескерте кететін жайт: бұл кезеңнен кейін ұпайы аз 1 сайыскермен қоштасуымызға тура келеді. Екінші кезең "Тіл-өнер" деп аталады. Бұл кезеңде сендерге мақал-мәтелдер оқылады. Олардың ішінде бір сөз түсіріліп айтылады. Сол сөзді тауып, орысша баламасын айту керексіңдер. Сөзді тапқан болсаңдар - 5 ұпай, аудармасы үшін - тағы 5 ұпай аласыңдар. Ойын шарты түсінікті болса, бастайық!

ІІ кезең - "Тіл-өнер"

1. ... тас жарады,

Тас жармаса, бас жарады (Тіл - язык)

2. Айтылған ... атылған оқпен тең (Сөз - слово)

3. ... көтермегенді тіл көтереді (Піл - тіл)

4. ... қолы ортақ,

Шешеннің сөзі ортақ (Шебердің - мастер)

5. ...жұрттың тілін біл,

... түрлі ілім біл (Жеті -семь)

6. Ине ... сынады,

Шешен сөзінен сынады (Көзінен - глаза)

7. ... кеспек болса да, тіл кеспек жоқ (Бас - голова)

8. Су атасы – бұлақ,

Сөз атасы - ... (Құлақ - ухо)

9. Сөз ... өтеді,

Таяқ еттен өтеді (Сүйектен - кость)

10. ... ауыз сөздің тобықтай түйіні бар (Тоқсан - девяносто)

Мұғалім: Сонымен бұл кезеңіміз де аяқталды. "Өзге тілдің бәрін біл, өз тіліңді құрметте "-деп осы кезде толық айтуға болатын сияқты. Осы жерде ұпай саны аз 1 оқушымен қоштасамыз. Ойындағы бәйгеден жеңілсең де,…