Диалог тақырыбы бойынша баяндамаға арналған материал

Диалог әдісін қолдану арқылы оқушылардың тіл байлықтары мен сыни тұрғыдан ойлау қабілеттерін дамыту

Мен, ІІІ деңгей бойынша сертификатталған Оралхан Бөкей атындағы №44 мектеп – лицейінің бастауыш сынып мұғалімі: Тусупбекова Жанбота Тусупбековнамын. Менің тақырыбым: «Диалог әдісін қолдану арқылы оқушылардың тіл байлықтары мен сыни тұрғыдан ойлау қабілеттерін дамыту».

Менің әрбір сабақта алдыма қойған мақсатым: Диалог әдісін қолдану арқылы оқушылардың тіл байлықтары мен сыни тұрғыдан ойлау қабілеттерін дамыта отырып, өз ойын толық жеткізе білуге үйрету. Диалог оқушы мен оқушы арасында немесе мұғалім мен оқушылар арасында жүргізілетін процесс. Диалогты көбінде алған білімді тексеру және ойлауға жетелеу кездерінде іске асырылады. Диалог арқыры оқушылар жан-жақты ойланып, өз пікірін айтуға тырысады.

Сөздік қоры дамыған оқушы өзін кез-келген ортада еркін сезінеді, өз ойындағысын еркін айта алады. Белгілі ағылшын реформаторы Майкл Барбер: «Бала сегіз жаста кітапты қалай оқыса, оның келешектегі отыз бес жастағы табысы қалай болатыны туралы айта аламын» деген екен. Осы мақсаттарды жүзеге асыруда диалогтік оқыту модулін барлық сабақтарымда пайдаланамын. Барнс білім берудің мұғалімді селсоқ тыңдағанда ғана емес, вербальды құралдары қолдану нәтижесінде, яғни сөйлесу, талдау және дәлелдеу барысында жүзеге асатынын көрсетті деп жазған.

Диалог барысында оқушылыр келісілген нәтижеге жету үшін күш жігерін жұмсайтын және Мерсер сипаттағандай, білімді бірлесіп алуда немесе «пікір алмасу» барысында тең құқылы серіктестер болып табылады. Пікір алмасу оқушылармен диалог құру арқылы іске асады, дегенмен оны оқушылар бірлескен зерттеу барысында да анықтай алады. Диалог кезіндегі негізгі ұстанымдар:

Ойландыратын сұрақтарды ұйымдастыра білу;

Окушының ойлануына мүмкіндік беру;

Сұрақты қайта бағыттай білу;

Оқушылар қысқа, дәлеледемесіз жауап бергізбеу;

Балаларды сыни тұрғыдан ойланып жауап беруге дағдыландыру;

Тіл байлығын молайту.

Оқушының ойлануына уақыт беру;

Бір данышпан адам сұрақ белгісін идеялар ілінетін ілмекпен, қармақпен салыстырыпты. Біз ол ілмекті (қармақты) тастап қойып, біршама уақыт күтеміз, бәлкім бір нәрсе ілінер деген ұстанымда болуымыз керек.

Қазіргі практикамда оқушылардың өткен сабақтағы алған білімдерін басшылыққа алып, топтастырылған ұғым қалыптасуына жағдай жасаудамын. Оқушылар қызығушылықпен ғана емес, бар ынтамен іс-әрекет жасауға талпынады. Қазір сабақтарымда оқушылар оқып, көргендері бойынша топта диалог құрады. Топта қабілетті оқушылардың ұйымдастыруымен бір бірімен әңгімелеседі. Нәтиже жаман емес. Сыныптағы А деңгейлі оқушылар мен В, С деңгейлі оқушылар арасында еркін қарым – қатынас байқалуда. Мысалы: С деңгейлі оқушыларда бұрын бос отыру, тек көшіріп, айтқанды ғана істеп отырса, қазіргі уақытта жұпта, топта жұмыс істеу кезеңдерінде бұл оқушылар бойында…