Достық тақырыбындағы эссе 5 сыныпқа арналған

«Қазақ тілі» (оқыту қазақ тілінде) пәнінен тоқсандық жиынтық бағалаудың спецификациясы

5-сынып

Мазмұны

Тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың мақсаты3

Тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың мазмұнын анықтайтын құжаттар3

Күтілетін нәтижелер3

Ойлау дағдыларының деңгейі4

Жиынтық бағалауды өткізу ережесі5

Модерация және балл қою5

1-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУ СПЕЦИФИКАЦИЯСЫ6

2-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУ СПЕЦИФИКАЦИЯСЫ13

3-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУ СПЕЦИФИКАЦИЯСЫ21

4-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУ СПЕЦИФИКАЦИЯСЫ29

Тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың мақсаты

Тоқсандық жиынтық бағалау оқу бағдарламасы мен оқу жоспарының мазмұнына сәйкес, оқушылардың тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларды анықтауға бағытталған.

Тоқсандық жиынтық бағалау оқу жоспарындағы тоқсан ішінде меңгеруге тиісті оқу мақсаттарына жету деңгейін тексереді.

Тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың мазмұнын анықтайтын құжаттар

«Қазақ тілі» (бірінші тіл) пәні бойынша (Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) негізгі орта білім беру бағдарламасы (5- сынып)

Күтілетін нәтижелер Тыңдалым және айтылым:

білім алушы қарым-қатынастың әлеуметтік-тұрмыстық, әлеуметтік-мәдени, оқу- кәсіптік салалардағы мәтіндерін түсінеді; сөйлесу тәртібінің, бағалаудың ашық және жабық түрде берілген нысандарын таниды; әртүрлі өмірлік жағдаяттарда ауызша тілдік қарым- қатынасты жүзеге асырады; тілдік қарым-қатынастың әртүрлі мақсаттары мен тактикаларын іске асыру үшін түрлі тілдік құралдарды пайдалана отырып, әңгімеге бастамашы бола алады және диалогті қолдайды; проблемалық сипаттағы ақпаратты жинақтай отырып, монолог құрастырады; өз пікірін қорғайды және дәлелдейді; өз пікірін білдіре отырып, әңгіме нысанасына қатысты сөйлеушінің көзқарасын бағалайды; тақырыбы/басы/соңы бойынша мәтін мазмұнын болжайды; өз сөздерін ресімдеу кезінде грамматикалық, стилистикалық нормаларды сақтайды.

Оқылым:

білім алушы әртүрлі типтегі, жанрлар мен стильдердегі мәтіндерден негізгі және егжей- тегжейлі ақпаратты (мәтіндік, сандық, графикалық) түсінеді және өзінше түсіндіреді; мәтіннің астарлы мағынасын түсінеді; зерттеп, шолып, таңдап, белгілеп оқуды, арнайы ақпарат алу үшін оқуды, талдамалық оқуды, белгілі бір мақсатпен оқуды қоса алғанда, оқу стратегияларын пайдаланады; әртүрлі дереккөздерден қажетті ақпараттарды алады, оларды талдайды және жинақтайды; қарым-қатынастың әлеуметтік-тұрмыстық, әлеуметтік-мәдени және оқу-танымдық аяларына қатысты мәтіндердің құрылымдық, лингвистикалық және стилистикалық ерекшеліктерін салыстырады; дәлелдер мен фактілерді ажырата отырып, ақпараттың өзектілігі мен құндылығы тұрғысынан мәтінді бағалайды.

Жазылым:

білім алушы естіген және оқыған ақпараттарын жинақтай отырып, әртүрлі типтегі, жанрдағы және стильдегі мәтіндерді жазады; ақпаратты ұсынудың әртүрлі нысандарын пайдалана отырып, мәтін құрастырады (оның ішінде, баспа); ұсынылған ақпаратты талдау және бағалау қабілетін көрсете отырып, өзінің проблемалық сипаттағы мәтінін (мақала, эссе, хат және т.б.) жазады; әртүрлі типтегі, жанрдағы және стильдегі мәтіндердің құрылымдық- композициялық, тілдік ерекшеліктерін салыстырады; анықтамалық материалды пайдалана отырып мәтіндерді түзетеді және редакциялайды; белгілі бір тақырып бойынша қарапайым, күрделі және жан-жақты жоспар жасайды; орфографиялық, грамматикалық және стилистикалық нормаларды сақтайды.

Ойлау дағдыларының деңгейі

Дағдылар тобы

Ойлау дағдыларының деңгейі

Сипаттама

Сұрақтар түрі

Тыңдалым мен айтылым

Білу және түсіну Қолдану

Жоғары деңгей дағдылары

тақырыптық мәтіндерді түсінеді;

сөйлесу ерекшеліктерін таниды;

ауызша тілдік қарым-қатынасты жүзеге асырады;

тілдік құралдарды пайдаланады;

әңгімеге, диалогке қатысады;

ақпаратты жинақтайды;

монолог құрастырады, өз пікірін қорғайды және дәлелдейді;

сөйлеушінің көзқарасын бағалайды;

мәтін мазмұнына болжау жасайды;

грамматикалық, стилистикалық нормаларды сақтайды.

Ауызша толық жауапты қажет ететін сұрақтар

Оқылым және әдеби тіл нормалары

Білу және түсіну

Қолдану

Жоғары деңгей дағдылары

мәтіннің типін, жанры мен стилін түсінеді;

мәтіндерден ақпаратты (мәтіндік, сандық, графикалық) анықтайды;

мәтіннің астарлы мағынасын түсінеді;

зерттеп, шолып, таңдап, белгілеп, арнайы ақпарат алу үшін оқуды біледі;

оқу стратегияларын пайдаланады;

әртүрлі дереккөздерден қажетті ақпараттарды алады, оларды талдайды және жинақтайды;

әлеуметтік-тұрмыстық, әлеуметтік-мәдени және оқу-танымдық мәтіндердің құрылымдық, лингвистикалық және стилистикалық ерекшеліктерін салыстырады;

дәлелдер мен фактілерді ажыратады;

ақпараттың өзектілігі мен құндылығы тұрғысынан мәтінді бағалайды.

Жазбаша толық жауапты қажет ететін сұрақтар

Жазылым және әдеби тіл нормалары

Білу және түсіну Қолдану

Жоғары деңгей дағдылары

ақпараттарды жинақтайды;

-әртүрлі типтегі, жанрдағы және стильдегі мәтіндерді жазады;

ақпаратты пайдалана отырып, мәтін құрастырады;

ақпаратты талдау және бағалау қабілетін көрсетеді;

проблемалық сипаттағы мәтінді (мақала, эссе, хат және т.б.) жазады;

әртүрлі типтегі, жанрдағы және стильдегі мәтіндердің құрылымдық-композициялық, тілдік ерекшеліктерін салыстырады;

анықтамалық материалды пайдаланады;

мәтіндерді түзетеді және редакциялайды; - белгілі бір тақырып бойынша қарапайым, күрделі және жан-жақты жоспар жасайды; - орфографиялық, грамматикалық және стилистикалық нормаларды сақтайды.

Жазбаша толық жауапты қажет ететін сұрақтар

Жиынтық бағалауды өткізу ережесі

Тоқсан бойынша жиынтық бағалау кезінде кабинетіңіздегі көмек ретінде қолдануға мүмкін болатын кез келген көрнекі құралдарды (диаграммалар, кестелер, постерлер, плакаттар немесе карталарды) жауып қойған дұрыс.

Тоқсан бойынша жиынтық бағалау басталмас бұрын алғашқы бетінде жазылған нұсқау оқылып, білім алушыларға жұмыстың орындалу ұзақтығы хабарланады. Білім алушыларға жұмыс барысында бір-бірімен сөйлесулеріне болмайтындығы ескертіледі. Нұсқаулықпен таныстырып болғаннан кейін білім алушыларға тоқсан бойынша жиынтық бағалау басталғанға дейін түсінбеген сұрақтарын қоюға болатындығы туралы айтылады.

Білім алушылардың жұмысты өздігінен орындап жатқандығына, жұмысты орындау барысында көмек беретін қосымша ресурстарды, мысалы: сөздіктер немесе калькуляторлар (спецификацияда рұқсат берілген жағдайлардан басқа уақытта) пайдалануларына мүмкіндіктерінің жоқ екендігіне көз жеткізген дұрыс. Оларға жұмыс уақытында бір-біріне көмектесулеріне, көшіріп алуларына және сөйлесулеріне болмайтындығы ескертіледі.

Білім алушыларға дұрыс емес жауапты өшіргішпен өшірудің орнына, қарындашпен сызып қою ұсынылады.

Жұмыс барысында нұсқаулыққа немесе жұмыстың ұзақтығына қатысты білім алушылар тарапынан қойылған сұрақтарға жауап беруге болады. Жекелеген білім алушыларға көмек беруге негізделген кез келген ақпаратты оқуға, айтуға, өзгертіп айтуға немесе көрсетуге тыйым салынады.

Тоқсандық жиынтық бағалаудың аяқталуына 5 минут уақыт қалғандығын үнемі хабарлап отыру қажет.

Тоқсандық жиынтық бағалау аяқталғаннан кейін білім алушылардан жұмыстарын тоқтатып, қалам/қарындаштарын партаның үстіне қоюларын өтіну керек.

Модерация және балл қою

Барлық мұғалімдер балл қою кестесінің бірдей нұсқасын қолданады. Модерация үдерісінде бірыңғай балл қою кестесінен ауытқушылықты болдырмау үшін жұмыс үлгілерін балл қою кестесіне сәйкес тексеру қажет.

1-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУ СПЕЦИФИКАЦИЯСЫ

Бөлім

Тақырып

Оқу мақсаттары

*Тапсырма түрлері

Балл

Тыңдалым және айтылым

Мәдениет: тіл және қарым- қатынас

Киіну. Сән.Талғам

Отбасылық дәстүрлер мен мерекелер

Т/А2.Әлеуметтік-тұрмыстық, әлеуметтік-мәдени, тақырыптарға байланысты диалог, монологтердегі (ән мәтіні,

хабарлама, жарнама, хабарландыру) көтерілген мәселені түсіндіру

Толық жауапты қажет ететін сұрақтар

Оқылым және әдеби тіл нормалары

О3. Хат, хабарлама, жарнама, нұсқаулық, хабарландырудың құрылымы мен ресімделуі арқылы жанрлық ерекшеліктерін ажырату

ӘТН 1. Қазақ тілінің дыбыстар жүйесін, үндестік заңын, емлелік ерекшеліктерін ескере отырып, орфографиялық нормаға сай жазу

Көп таңдауы бар сұрақтар

Жазылым және əдеби тіл нормалары

Ж5. Оқылым және тыңдалым материалдары бойынша негізгі ақпараттарды сақтай отырып, жинақы мәтін жазу

ӘТН4.1. Жұрнақ арқылы жасалған туынды сөздерді және күрделі сөздерді ауызша және жазбаша тілдесім барысында қолдану

Толық жауапты қажет ететін сұрақтар

Ұзақтығы: 40 минут (уақыт оқылым мен жазылым жұмысына арналған. Тыңдалым мен айтылым сабақтан тыс, қосымша уақытта өткізіледі)

Оқылым – 15 минут Жазылым – 25 минут Балл саны: 30 Тапсырмалар түрлері

Көп таңдауы бар сұрақтар

Толық жауапты қажет ететін сұрақтар

Жиынтық бағалаудың құрылымы

Тоқсандық жиынтық бағалаудың нұсқасы 3 компоненттен тұрады: біріншісі - тыңдалым, айтылым, екіншісі - оқылым, үшіншісі - жазылым және әдеби тіл нормаларын тексеруге арналған.

Тоқсандық жиынтық бағалау тапсырмаларының сипаттамасы

*Тапсырма

Қамтылатын мақсаттар

Тапсырмалар түрлері

*Тапсырмалар сипаттамасы

*Орындау уақыты, мин

Балл

Т/А2.Әлеуметтік-тұрмыстық,

Толық жауапты

Тапсырма жұппен орындалады.

Тыңдалым мен

әлеуметтік-мәдени,

қажет ететін

Оқушыларға 60-80 сөзден тұратын

айтылым сабақтан

тақырыптарға байланысты

сұрақтар

тақырыпқа қатысты мәтіндер беріледі,

тыс, қосымша

диалог, монологтердегі (ән

оқушы жеке отырып оқиды (немесе аудио

уақытта өткізіледі (әр

мәтіні, хабарлама, жарнама,

арқылы тыңдатуға болады).

білім алушыға 3-5

хабарландыру) көтерілген

Оқушылар мәтінді тыңдау барысында

минут беріледі)

мәселені түсіндіру

тақырыпқа қатысты көтерілген мәселені

мазмұндауда айтуы қажет. Тыңдаушы

жұбы мәтін мазмұны бойынша сұрақтар

қояды. Дәл осылай екінші оқушы

тапсырманы қайталайды. Бағалау екі

оқушыға жеке- жеке қойылады. Тапсырма

оқушының тыңдаған мәтінін лексикалық

бірліктерді көркемдік ерекшелігіне сай

қолдануын бағалайды.

О3. Хат, хабарлама, жарнама,

Көп таңдауы

Мәтінді оқып, мазмұны негізінде берілген

нұсқаулық, хабарландырудың

бар сұрақтар

сұрақтарға жауап береді және мәтінге

құрылымы мен ресімделуі

қатысты өз пікірін, көзқарасын 2-3

арқылы жанрлық ерекшеліктерін

сөйлеммен жазады.

ажырату

Жұмысындажанрлық,стильдік

ӘТН 1. Қазақ тілінің дыбыстар

ерекшеліктердіескеруі,көркемдегіш

жүйесін, үндестік заңын, емлелік

құралдардыорындықолдануы,

ерекшеліктерін ескере отырып,

орфографиялықнормағасайжазуы

орфографиялық нормаға сай

бағаланады.

жазу

Ж5. Оқылым және тыңдалым

материалдары бойынша негізгі

Жазбаша толық

жауапты қажет

Білім алушылар ұсынылған екі

тақырыптың бірін таңдап, 120-150 сөзден

ақпараттарды сақтай отырып, жинақы мәтін жазу

ӘТН4.1. Жұрнақ арқылы жасалған туынды сөздерді және күрделі сөздерді ауызша және жазбаша тілдесім барысында қолдану

ететін сұрақтар

тұратын жазба жұмысын (жинақ мәтін) орындайды.

Жазба жұмысында жұрнақ арқылы жасалған туынды сөздерді, күрделі сөздердіорындықолдануы, орфографиялық нормаға сай жазуы бағаланады.

Барлығы

40 минут

Тапсырмалар және балл қою кестеcі үлгісі

«Қазақ тілі » пәнінен 1-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары

Тапсырма

Мәтінді оқып шығып, көтерілген басты мәселені анықтаңыз. Өз көзқарасыңызды жан- жақты тұжырымдап, мысалдар арқылы дамытып, дәлелдеңіз.

Өз жұбыңызды мұқият тыңдауға тырысыңыз. Оның мәтіні бойынша маңызды деп санайтын екі сұрақ қойыңыз. Оның мәтінінің басты идеясын анықтауға белсенді қатысыңыз, пікіріңізді білдіріңіз.

1-мәтін

Ағылшын тілінің мамандық үшін маңызы

Өзге тілді үйрену, оны жетік меңгеру — бұл ең алдымен халықаралық қатынастар кезінде айрықша рөл атқаратыны баршамызға аян. Елбасымыз Н.Ә.Назарбаев: «Әрбір Қазақстандық үш тілді жетік меңгеруі керек. 2020 жылға дейін ағылшын тілін білетін тұрғындар саны біршама көбеюі керек» — деп айтқан еді. Тіл үйренудің ешқандай зияны жоқ, керісінше пайдасы ұшан-теңіз. Туған тіліңді білуге тиісті емессің, міндеттісің дер едім. Ал басқа мемлекеттің алдында өз еліңнің дәрежесінің биік екенін мойындату үшін жеті тілді жетік меңгеру артық етпейді.

2-мәтін

Көп тіл білгеннің пайдасы

(el. kz сайтынан)

Қазақ тілін мемлекеттік тіл ретінде қастерлейміз, біле жүреміз. Орыс тілін қатынас тілі ретінде қолданамыз, есте сақтаймыз. Ағылшын тілін әлемдік аренаға ену үшін енгіземіз, үйренеміз. Қазақстанда тілдердің үштұғырлығы жобасы жүзеге асырыла бастады. Осы жоба аясында қазақ, орыс және ағылшын тілдерін үйренуге жағдайлар жасалуда. Сонымен бірге, осы ретте халықтың біраз бөлігі еліміздің мемлекеттік тілі – қазақ тілі екендігін білу шарт. Көптілділік — заман талабы. Бір халықтың мәдениетін басқаларымен салыстыру арқылы ғана, әлем суретін әр алуан әрі тұтас көруге мүмкіндік беретін ұлттық мәдениеттің барлық ерекшеліктерін және құндылықтарын сезінуге болады.

(egemen.kz сайтынан)

Балл қою кестесі

Тыңдалым және айтылым

Балл

Грамматика мен лексиканы дұрыс

қолдануы

Сұрақты түсіну мен толық жауап беру

қабілеті

Грамматикалық және лексикалық құрылымдардың қолдану аяларын өте жақсы түсінеді.

Сөз саптауы дұрыс, анда-санда мардымсыз қателер жібереді.