Дұрыс тамақтануды қадағалауға арналған материал

"ДҰРЫС ТАМАҚТАНУ-ДЕНСАУЛЫҚ КЕПІЛІ" суреттер салу

Уақыты: 14.10.2016 жыл

Мақсаты: аз қамтылған отбасы балаларының тиімді және үйлесімді тамақтануын қалыптастыру. Салаутты өмір салтын ұстануға ұйымдастыру.

Барысы:

Оқушылар тамақтануға байланысты өз ойларынан туындаған суреттерін салып тапсыру. Осы суреттерді сала отырып оқушы өзінің тамақ ішу тәртібін, тамақтану мәдениетін, пайдалы тағамдар қатарын толықтырады.

Ескерту: сурет салу кезінде керексіз сызықтар, бояудың сыртқа шығарылып кетуі, тақырыптан ауытқушылық секілді қателіктерге жол бермеу керек.

Уақыты: 16.09.2016 жыл

Дұрыс тамақтану ережелері:

· тамақты үстелдің басында отырып қабылдау керек. Егер тамаққа зейін салмаған жағдайда, адам тойғанын білмей қалып, артығымен тамақтанады.

· тамақты асықпай, мұқият шайнап, тамақтану режимін сақтап жеу керек. тамақты жиі және аз мөлшерде, күніне бес рет қабылдаған жөн.

· тамақтанған соң дереу шай ішуге болмайды. Себебі шайдың құрамында темірді ыдырататын заттар болады. Шайдың орына шырын ішкен жөн.

· таңертеңгі асты мұқият қабылдау. Егер организм 10-12 сағат тамақ қабылдамаса, онда организмдегі қант азайып кетеді. Ертеңгі асты ішпесе, түсте артығымен қабылдайсыз, нәтижесінде асқазанға ауыртпалық түсіресіз.

Дұрыс тамақтанудың негізгі шарттары:

1. Тағамның құрамында негізгі қоректік заттар (белок, көмірсу, май) болуы тиіс.

2.Тамақ рационында (дәрумендер, тағамдық талшықтар) болуы тиіс.

3.Тамақ нәрлілігінің адамның жасына, мамандығына, денсаулық күйіне, табиғи-климаттық жағдайларына сәйкестігі.

4.Тәулік бойы тамақтану тәртібін, мөлшерін сақтау.

5.Тағамдар санитарлық-гигиена талаптарына сәйкес болуы керек.

Бекіту• Адамдар күніне неше рет тамақтану қажет?• Дастархан басында қалай отыруымыз керек?• Тамақты қалай жеу керек?

Уақыты: 14.11.2016 жыл

Тақырыбы: «Жеміс-жидектің пайдасы»

Мақсаты: Оқушылардың жақсы денсаулығының, жан – жақты дамуының кепілдігі - тиімді және үйлесімді тамақтану болып саналатынын, «Салауатты өмір салтының» анықтамасын ата – аналармен, мектеп дәрігерімен, аспазшылармен бірлесе отырып тұжырымдау.

Барысы:

Алма мен алма шырыны адамның тісіне айтарлықтай зиянын тигізеді. Мұндай күтпеген жаңалықты Лондон корольдік колледжінің Стоматология институтының ортопедтері ашты. The Daily Mail-дың хабарлауынша, мамандар алманың адамның тісіне зияны газдалған сусындарға қарағанда, төрт есе жоғары екенін анықтаған. Адам алма жеп отырғанда жемістің қышқылы тістердің сапасын бұзып үлгереді екен. Бұл жайт 18 бен 30 жас аралығындағы 1000-нан астам адам қатысқан зерттеу барысында белгілі болды. Алманы сүйіп жейтін еріктілер арасында тіс дентинінің бұзылу қаупі 3,7 есе жоғары болып шықты. Зерттеу нәтижесінде, маринадталған пияз бен грейпфруттың, керісінше, тіске зияны жоқ екені анықталды.

Жеміс-жидектің, оның ішінде алманың денсаулыққа пайдасы мол. Ал оның қандай қасиеттері бар екендігін білесіңдер ме? Алманың құрамында А,С, В1, В2, Р, Е дәрумендері бар. А дәруменi - ағзаның өсуіне, дамуына әсер етіп, түрлі ауруларға қарсы тұруға көмектеседі. Қараңғыда көруді жақсартады. А дәрумені шаштың, тырнақтың өсуіне әсер етеді. Ол жетіспегенде тері құрғап, жарылып, түсі күңгірттенеді. В1 дәруменi - организмде дұрыс зат алмасуы үшін аса қажет. Бұл дәрумен жетіспегенде шаршағандық сезіліп, ас қорыту жүйесі бұзылады. Ағза В1-ге зәру болған жағдайда жүйке жүйесі ауруға шалдығуы мүмкін. В2 дәруменi - басқа да дәрумендер сияқты организмнің бірқалыпты өсуіне қажет. Жарақаттардың тез жазылуына мүмкіндік береді. Көздің жақсы көру қабілетін арттырады. Бұл дәрумен жетіспеген жағдайда ерін құрғап, ұшық шығады. Денеге түскен жарақат баяу жазылады. С дәруменi - ағзаның жұқпалы ауруларға қарсы тұра алу әрекетін арттырады. Сүйекке және тіске беріктік қасиет береді. С дәруменi жетіспегенде ағза тез шаршайды, сілемейлі қабықшалар қабынады, қызылиек қанталайды. С дәруменi ағзаға қыс пен көктем айларында көбірек қажет. Р дәруменi - жіңішке қан тамырларының беріктігін арттырып, қызметін қалыпқа к

Лимон. Катарактаның қалыптасу қаупін азай-тады, кіші қан тамырлардың қабырғаларын қа-тайтады. Анемияны және ревматизмді емдеуге жәрдемдеседі. Құрамында С дәрумені 100 грамда 48 мг.

Мандарин. Теріні тазартады. Микробтарды жойып, асқазанды жұқпалы аурулардан сақтайды. Құрамында С дәрумені 100 грамда – 50 мг.

Грейпфрут. Науқастанып тұрғаннан кейін және ауыр ой жұмыстары кезінде күш-қуатты қалпына келтіреді. Бауырды тазалап, рак ісіктерінің алдын алады. Құрамында С дәрумені 100 грамда 60 мг.

Бәрімізге белгілі қант пен әртүрлі тәттілердің құрамында адам ағзасына зиянды заттар мен артық калориялар болады. Білген адамға қант пен тәттілердің орнын табиғи жемістермен алмастыруға болады.

Егер біле білсеңіз, ең тәтті әрі пайдалысы – кептірілген жемістер. Оның ішінде өзгелеріне қарағанда құрамында дәрумендері мол болатыны кепкен өрік. Оның құрамында калий бар. Ал, калий жүрек қағысын тұрақтандырады, жүйке ауруларын емдей алады. Сонымен қатар, қара өрік пен алмұрт, інжір мен құрма адам ағзасының зат алмасуын реттейді. Адамға сергектік сыйлайды. Бұлшық еттердің қозғалысы мен мидың жақсы жұмыс жасауын қамтамасыз етеді. Бұл жемістердің 100 граммының адам ағзасына тәулік ішінде қажетті дәрумендерінің жиынтығы бар.

Қызыл бұрыш. Ол адам-ның ғұмыр жасын ұзарта алады. Бұл ғалымдар ашқан жаңалық. Қызыл бұрыш линидтік алмасуды қалпына келтіріп, дұрыстайды, артериялық қысымды төмендетеді, ішек жолдарының микрофлорасын сауықтырады, жастың ұлғаюына байланысты болатын өзгерістерді тежейді.Қара қарақат (смородина). Қуыққа тас жиналып несеп жолдары зақымданса, оның 100 грамм жапырағына 60 грамм қой бүлдіргені- нің (земляника) жапырағын, 40 грамм жөке гүлін, 30 грамм коровяк гүлін қосып бір стақан суда сақылдатып қайнатады. Суытады, сүзеді. Сонан соң күніне тамақтан соң 2-3 реттен ішіп тұрады.Пияз. Оның ащы дәмі құрамындағы эфир майынан. Құрамында С дәрумені мен каротин көп. Көктемнің көкөніс шыға қоймаған кезеңінде адамға пияз ерекше пайдалы. Біріншіден, тәнге С витаминінің күндік қажетін қанағаттандыруға көмектеседі, екіншіден, ауру жұқтырмайтын (бактерицидтік) және қырқұлаққа қарсы заттарға бай.Сарымсақ. Құрамында В1 тобының дәрумендері, С дәрумендері (жуашығында 10 мг пайыз, сабағында 55 мг пайыз) және Д дәрумені, иод, май, тағы да басқа заттар бар. Сарымсақтың құрамында ауру тудыратын микробтардың көптеген түр-лерін жоятын ерекше бактерицидтік (фитонцидтер) заттар болғандықтан, ол медицинада да қолд

Уақыты: 08.12.2016 жыл

Тақырыбы: «Дұрыс тамақтана білеміз бе?»

Мақсаты: Оқушылар арасында дұрыс тамқтану туралы түсінік қалыптастыру, әдептілікке, дастархан басында отыру тәртіптілігіне үйрету.Жоспар:1.«Дұрыс тамақтану» дегеніміз не?2.«Ас – адамның арқауы» (оқушыларға арналған сауалнама)Жоспар:1. Адам ағзасы және қоршаған орта2. Адамның дұрыс тамақтануыАдам ағзасы қоршаған ортаның физикалық, химиялық, биологиялық факторларыныңәсерін сезінеді. Қазіргі уақыттақоршаған ортаның техногендік сипаттағы өнімдермен ғаламдық ластануы байқалуда. Сондай - ақ адамдардың дұрыстамақтанбауы, дәрі - дәрмектерді көп пайдалануы, тұрмыста санитарлық – гигиеналық талаптардың сақталмамауы түрлі аурулардың дамуының негізгі себептері болып табылады. Осыған орай «Дұрыс тамақтану мәдениеті және тамақтану гигиенасы» атты дәріс – сабақ өткіземіз.Қымбатты оқушылар!Сіздің дененіз сау және сұлу болып өсуін үшін, ағзаңызға көп нәрлі заттар қажет. Ағзаның қалыпты өсуіне нәруыздар, майлар, көмірсулар, дәрумендер мен микроэлементтер қажет. Қазіргі кездегі оқушыға күніне тамақтану төрт ретпен кем болмауы керек: ертеңгі ас, түскі ас, сәскелік ас және кешкі аста міндетті түрде ыстық тамақ болу қажет. Сіздің ішетін тағам құрамында сүт, сүзбе, құрт, ірімшік, айран, кальций мен нәруы

Уақыты: 14.01.2017 жыл.

Тақырыбы: «Дәрумендер пайдасы»Мақсаты:1. Білімділік: дәрумендердің пайдасы туралы білімдерін сабақта көрсете алу, тақырып бойынша қазақ тілінде тілдесе алуға үйрету.2. Дамытушылық: сөздерді тәуелдей, жіктей, септей алу, сұрақ қойып, оған жауап бере алу дағдыларын арттыру.3. Тәрбиелік: дәрумендердің пайдасын білуге, алған білімдерін практикада қолдана алуға баулу.Күтілетін нәтиже: дәрумендердің пайдасы туралы сөздерін дәлелді жеткізе алады, постер құрып, оны қорғай алады, саяхат сабағы негізінде берілген тапсырмаларды жүйелі орындай алады: тәуелдік, жіктік жалғаулары, жұмбақталған сөйлемдердің шешуін таба алады.Топпен жұмыс ынтымақтастыққа, бір тапсырманы жұмылып істеуге, бір – бірінен үйренуге дағдыландырады, бірін - бірі тәрбиелейді, бәсекелестік пайда болады., өтілген тақырыптар бойынша нәтиже шығара алады.Қолданылатын көрнекі құралдар: интерактивті тақта, слайд, таймер, саяхат желісімен тақтасы, ол тақтадағы тапсырмалы қалташалар, «Шаттық шеңбері» тренингіне арналған жабдық, «Ыстық орындық»Барысы:І Ұйымдастыру кезеңі.1. Сыныппен сәлемдесу.2. Тіл дамыту кезеңі.Барлық дәруемендер денсаулыққа пайдалы. Ендеше бүгінгі сабағымыз ерекше сабақ. Біз сендермен саяхат жасаймыз. Саяхат жаса

Уақыты: 10.02.2017 жыл.

Тәрбие сағаты.Сабақтың тақырыбы: Адам әдептілігімен әдемі.Сабақтың мақсаты: Әдептілік туралы ұғым қалыптастыру, қоғамдық ортада өзін - өзі ұстай білуі, ізеттілікке, мәдениеттілікке, үлкенді сыйлауға, кішіге үлгі бола білуге, жаман әдеттерден аулақ болуға тәрбиелеу.Көрнекілігі: мақал - мәтелдер, күн бейнесі, бұлттар, суреттер, интерактивті тақта.Барысы:Психологиялық дайындық.Мұғалім: Әдептілік, ар - ұят,Адамдықтың белгісі - дегендей әдепті болу сөзінің мағынасы өте кең. Олай дейтініміз, адамның жасаған әрбір іс - қимылы, жүріс - тұрысын, сөйлеу мәнерін, өзін - өзі ұстауы, оның әдептілігі мен мәдениеттілігі жайлы сыр шертіп тұрады.Сендер мектепке алғаш келгеннен бастап оқушылар ережесімен таныстыңдар және орындайсыңдар. Кейде сол ережелерді біле тұра әдепсіздік, тәртіпсіздік жасайтындарың кездесіп қалады.- Сондай тәртіпсіздікті болдырмау үшін біз қандай болуымыз керек?Ақнұр: Әдептілік дегенің әрқашанда керегің,Әсемпаздық дегенің, әуре - сарсаң әлегің.Енді мен сендердің әдептілік жайлы ойларыңды тыңдағым келіп тұр. Әдептілік сөзінің баламасын табыңдаршы? (топтастыру)Демек, адам бойындағы жақсы мен жаман қасиеттер болады екен. Міне осындағы ақылдылықты, адалдықты, қарапайымдылықты, ина

«Тамақты шын көңілмен сүйсініп ішу керек»И. П. Павлов

«Үйлесімді тамақтану – денсаулықтың кепілі»

Тәрбие сағатының мақсаты:

Оқушылардың жақсы денсаулығының, жан - жақты дамуының кепілдігі - тиімді және үйлесімді тамақтану болып саналатынын, «Салауатты өмір салтының» анықтамасын ата – аналармен, мектеп дәрігерімен, аспазшылармен бірлесе отырып тұжырымдау;

Міндеттері:

Оқушылардың дұрыс тамақтануының негізгі принциптерін;

- Тамақтану сауаттылығының бес негізін;

- Тамақтану тәртібін, тамақтану мәдениетін;

- «Салауатты өмір» салтына қатысты негіздеулерді тұжырымдау, ортақ ой түю. Қолданылатын көрнекіліктер:

- Ақпараттық мәліметтер слайдтар арқылы;

- Кеңестер слайдтар арқылы;

- Оқушылардың жазған эсселері;

- түрлі тағамдар бұрышы;

Тәрбие сағатының барысы:

1 - бөлім: конверт

А). Бой жазу: Жұмбақ

Мұғалім: - Балалар, сендерге Данышпан атай жұмбақ жіберіпті. Егер сол жұмбақтың шешуін тапсаңдар, өмірдегі басты байлықтың не екенін түсінесіңдер және бүгінгі тәрбие сағатымыз да сол жұмбақтың жауабымен аталады.

Оны күткен адамдар,

Ұзақ өмір сүреді.

Қадірін білген жарандар,

Байлық осы деседі. (денсаулық)

2. Шаттық шеңберін құру:

- Шаттық шеңберін құрайық.

- Бір – бірімізге жақсы тілек тілейік!

1. Салауатты өмір салтын қолдайық!

2. Өзімді өзім жақтаймын,

3. Ата – ана ел үмітін ақтайық.

4. Денсаулықты сақтаймын.

5. Өмірдегі басты байлық дейтұғын,

6. Жүректен жылы соншама,

7. Бірінші байлық – денсаулықты сақтайық.

8. Тілейміз саулық баршаға.

9. Денсаулық – ол күлуің,

10. Басты байлық – денсаулық

11. Болсаң да әлі қаршадай.

12. Құру үшін сен сауық.

13. Көңіл күйің жадырай, Бабам айтқан даналық,

14. Ойнау үшін шаршамай. Керек жақсы денсаулық.

15. Жұлдыз: Денсаулық – ол жүруің,

Оқу үшін мектепте.

Ешбір жерің ауырмай,

Дұрыс тамақтану үшін де.