Экономикалық тәуелділіктің себептері 11-сыныпқа арналған

Қазақстандағы қазба байлықты өңдеудің жоқтығы – экономикалық тәуелділіктің басты себебі

Қазақстан – қазба байлыққа бай ел. Мұнай, газ, уран, мыс, алтын, көмір және басқа да пайдалы қазбалар еліміздің әр аймағында молынан кездеседі. Алайда, ел экономикасы үшін аса маңызды бұл ресурстарды тиімді пайдалану мәселесі әлі күнге дейін шешімін толық тапқан жоқ. Ең өзекті проблема – Қазақстанда шикізатты терең өңдейтін зауыттардың, жоғары технологиялы өндірістердің жеткіліксіздігі. Бұл елімізді өз байлығын өзі өңдей алмайтын жағдайға әкеліп отыр.

Қазіргі таңда Қазақстан табиғи байлығын шикізат түрінде шет мемлекеттерге экспорттайды. Бұл елдер оны өңдеп, дайын өнімге айналдырып, Қазақстанға қайтадан әлдеқайда жоғары бағада сатады. Осы үдерісте Қазақстан шикізатты бергені үшін табыс тапқанымен, ең негізгі қосылған құннан айырылып отыр. Бұл – экономикалық тәуелсіздікті әлсіретіп, мемлекетті технологиялық тұрғыда артта қалдырып жатыр.

Тағы бір өзекті мәселе – жұмыс орындарының шетке кетуі. Егер елімізде өңдеуші зауыттар болса, мыңдаған адам тұрақты жұмыспен қамтылып, әлеуметтік жағдай да жақсарар еді. Сонымен қатар, отандық ғылым мен өндіріс саласы дамып, жастар шетел асып, басқа мемлекетке жұмыс істеуге ұмтылмас еді. Технологиялық база мен өндіріс болмаған соң, шетелдік өнімге тәуелділік артып, теңгенің әлсіреуіне, инфляцияның өсуіне себеп болады.

Бұл мәселеден шығудың жалғыз жолы – ішкі өңдеу инфрақұрылымын дамыту. Қазақстан үкіметі шикізатты экспорттамай, ел ішінде өңдеуді басым бағыт ретінде қолға алуы тиіс. Заманауи зауыттар салу, шетелдік инвесторларды нақты талаппен тарту, отандық мамандарды дайындау – елдің ұзақ мерзімді экономикалық тұрақтылығы мен тәуелсіздігіне апарар жол. Өз байлығымызды өзіміз өңдеп, өз еліміздің қажетіне жарататын уақыт келді.