Еңбек қорғау талаптары бойынша қауіпсіздік материалы

Пән: Еңбек қорғау

Тақырып: Еңбек қорғаудың талаптары

Оқыту мен тәрбиелеудің мақсаттары:

Білімділігі: Студенттердің сипаттамалары, түрлері, қолданылуы, оларға әсер ететін факторлар туралы, қолданылу жағдайлары туралы түсініктер беру.

Дамытушылығы: Пәнаралық байланысты жүзеге асыра отырып, студенттердің шығармашылық қабілетін дамыту, жеке тұлғаны ізденімпаздыққа ынталандырып, мамандыққа дұрыс бағдар беру, өз бетінше жұмыс істеу қабілетін арттыру.

Тәрбиелігі: Алған білімдерінің практикалық маңызын білуге үйрету, зерттеушілік жұмысқа баулу, ұқыптылыққа тәрбиелеу.

Пәнаралық байланыс: физика, электротехника

Сабақтың көрнекілігі (ТОҚ, сызба тіректер т.с.с.): интерактивті тақта

Сабақ түрі: дәріс

Сабақтың әдіс – тәсілдері: баяндау, сұрақ – жауап

Сабақ барысы:

І. Ұйымдастыру бөлімі (2 мин).

1. Аудитория дайындығы

2. Психологиялық дайындық.

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау (15 мин)

Ауызша (сұрақ-жауап әдісімен)

Сұрақтар

Еңбек қауіпсіздігінің стандарттар жүйесі

Жауабы: Еңбек қорғаудың нормалық (мөлшерлік) құжаттарының бірі - еңбек қауіпсіздігінің стандарттары. Еңбек қауіпсіздігінің стандарттар жүйесі:

- еңбек қауіпсіздігінің талаптарын белгілейді;

- Зиянды және қауіпті факторлардың мөлшерлері мен талаптарын белгілейді;

- жабдықтарға, технологиялық үдерістерге, жұмысшылардың қорғану құралдарына қойылатын талаптарды белгілейді;

- ғимараттар мен құрылыстардың қауіпсіздігіне қойылатын талаптарды белгілейді

2. Стандарттардың мемлекеттік жүйесі қанша санатқа бөлінген?

Жауабы: Стандарттардың мемлекеттік жүйесі төрт санатқа бөлінген: мемлекеттік (МЕМСТ), салалық (ССТ), аймақтық (АСТ), кәсіпорындық (КСТ)

3. Еңбек қауіпсіздігінің стандарттар жүйесінің құрылымы, мазмұны қандай құжаттар бойынша орындалуы тиіс?

Жауабы: Еңбек қауіпсіздігінің стандарттар жүйесінің құрылымы, мазмұны МЕМСТ 1,5-68 және МЕМСТ 12.0.001-82 бойынша орындалуы тиіс.

Ал еңбектің басқа стандарттары МЕМСТ 1.26-77 және арнайы әдістемелік нұсқауларға сай құрылған (стандарттар мен техникалық жағдайлардың жобаларын кәсіподақ ұйымдарымен келістіру тәртібі РД50- ІІІ -86).

4. Бұл құжаттарға сәйкес барлық стандарттар мен техникалық талаптардың қандай бөлімі болуы тиіс?

Жауабы: Бұл құжаттарға сәйкес барлық стандарттар мен техникалық талаптардың «қауіпсіздік талаптары» деген бөлімі болуы тиіс.

5. Кіші кәсіпорындарда, акционерлік қоғамдарда, жауапкершілігі шектеулі серіктестіктерде, басқа да ауылшаруашылығы мекемелерінде еңбек қауіпсіздігінің стандарттар жүйесін енгізуді әкімшілік кімге тапсырады?

Жауабы:Кіші кәсіпорындарда, акционерлік қоғамдарда, жауапкершілігі шектеулі серіктестіктерде, басқа да ауылшаруашылығы мекемелерінде еңбек қауіпсіздігінің стандарттар жүйесін енгізуді әкімшілік белгілі бір жауапты адамға тапсырады. Ол осы жұмыс бойынша жоспар құрып, мекеме басшысына бекіттіреді. Жоспарда фермалардың, цехтардың, бөлімшелердің санитарлық-техникалық жағдайын паспорттау , еңбек қорғаудың құралдарыньщ тізімі және оларды әркез жарамды етіп ұстау мәселелері қаралады. Сондай-ақ, стандарттарды енгізу мерзімі және қолдануға үйрету мәселелері енеді. Стандарттарды енгізу жұмыстарына мекеме басшысы мен бас инженер жалпы басшылық жасап отырады.

ІІІ. ЖАҢА САБАҚТЫ ТҮСІНДІРУ (15 МИН)

Еңбек қорғаудың талаптары

Қазақстан Республикасының Еңбек кодексінде белгіленген еңбек қорғаудың талаптары

Жұмыс уақыты. Жұмыс уақытының бірқалыпты ұзақтығы аптасына 40 сағаттан аспауы тиіс. Жеке еңбек шарттарында тараптардың келісімі бойынша жұмыс уақытының ұзақтығы азырақ көзделуі мүмкін.

Қысқартылған жұмыс уақытының ұзақтығы мынадай мөлшерде белгіленеді:

1. 16 жастан 18 жасқа дейінгі жұмысшылар мен қызметшілер үшін аптасына 36 сағат, 14 жастан 16 жасқа дейінгі жасөспірімдер үшін аптасына 24 сағат;

2. Ауыр дене жұмыстарында және еңбек жағдайы зиянды жұмыстарда істейтін жұмысшылар мен қызметшілер үшін аптасына 36 сағаттан аспайды.

Түнгі уақытта жұмыс істеген кезде жұмыстың белгіленген ұзақтығы бір сағатқа қысқартылады.

Түнгі уақытта жұмыс істеуге мыналарға жол берілмейді:

- жүкті әйелдерге, егер олардың келісімі болмаса;

- 18 жасқа толмағандарға және түнгі уақытта жұмыс істеуге тыйым салатын медициналық қорытындысы болған жағдайда өзге де адамдарға.

Мүгедектер түнгі жұмысқа тек олардың өздерінің келісімі бойынша, егер оларға ондай жұмыс істеуге дәрігерлік қорытынды бойынша тыйым салынбаған жағдайда тартылады.

Кешкі сағат 10-нан таңертеңгі сағат 6-ға дейінгі уақыт түнгі уақыт болып есептелінеді.

Жүкті әйелдердің сегіз жасқа дейінгі баласы бар немесе семьясынын ауру мүшесін күтіп-бағып жүрген әйелдердің өтініші бойынша медициналық қорытындыға сәйкес әкімшілік оған толық емес жұмыс күнін белгілеуге міндетті. Мұндай реттерде еңбекақы жұмыс істеген уақытына қарай пропорциялы түрде немесе жұмыстың өніміне қарай төленеді.

Уақытынан артық жұмыс істеуге: жүкті әйелдерге, он сегізге жасы жетпеген жұмысшыларға, оқу күндері өндірістен қол үзбей білім беретін оқу орындарында оқып

жүргендерге, заңға сәйкес басқа да санаттағы қызметкерлерге жол берілмейді.

Уақытынан артық жұмысқа мынадай ерекше реттерде ғана жол беріледі:

1. Отан қорғау үшін қажетті жұмыстарды жасаған кезде, сондай-ақ қоғамдық немесе табиғи апатты, өндірістік апатты болдырмау және олардың зардаптарын дереу жою мақсатындағы жұмыстарды жүргізген кезде;

2. Сумен жабдықтау, газбен жабдықтау, жарық беру, каналиаация , транспорт, байланыс жөнінде қоғамдық қажетті жұмыстар жүргізген кезде олардың дұрыс қызмет істеуін бұзатын кездейсоқ немесе күтпеген жағдайларды жою үшін;