Ертегілердің бала тәрбиесіндегі рөлі туралы мақала

Ертегілердің бала тәрбиесіндегі рөлі

Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың

«Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» атты Қазақстан халқына жолдауында еліміз дамуының жаңа кезеңінің клесі он жылға арналған бағыт-бағдарын анықтап,айқындап берген болатын.Сондықтан балабақша жасындағы балаларды жан-жақты дамыған тұлға ретінде қалыптастыруда тәрбиешілермен мен педагогикалық қызыметкерлер алдында үлкен мақсатты жұмыс тұрғандығын көрсетеді.Замана алға қойған бұл міндеттерді өз мәнінд шешу үшін мектепке дейінгі тәрбие мен білім беру мазмұнын түбегейлі жаңарту көзделуде.Балабақша жасындаға балаларды жан-жақты дамыту кезінде ұлттық тәрбиенің алатын рөльі өте зор. Қазақ халқы басқа халықтар сияқты бала тәрбиесіне өте ерте заманнан-ақ өзінің жиып-терген бай, асыл қазынасы,мол тәрбиесімен көңіл аударған. Ата-бабамыз келешек ұрпақтың қамын алыстан болжап,өмірге нәресте келгенде оған лайықты ат қойып,бесікке салып, тұсаукесер рәсімдерін жасап,өсе келе оған қазақ халқының ұлттық шежіресін,өзінің тегін,халықтың даналық сөздерінің мағанасын түсіндірген.

Жас баланың ойлау, есту, сөйлеу,көру, есте сақтау қабілеттерін дамытуда халық ауыз әдебеті үлгілерінің алатын орны ерекше.Солардың ішінде көп тараған үлгілерінің бірі-ертегілер.

Ертегінің орындауының негізгі мақсаты ,оның білім беру мен тәрбие беру саласында маңызы өте зор. Мектеп жасындағы балаларға ертегілерді оқып беру арқылы адамгершілікке тәрбиелеуге болады.Әрбір ертегіне оқып беріп, таныстыру арқылы танымдық қабілеттерін арттыруға болады. Балабақшадағы жоғарға топтарда өткізілетін әрбір сабақта ертегіні негізгі динамикалық қозғаушы күш,яғыни дидактикалық көрнекілік ретінде пайдалануға болады. Сабақ барысында ертегі кейіпкерлерінің жан-жақты мінез құлықтарын айыра білу бойынша жақсы деген немене,жаман деген немене екендігіне көзін жеткізеді.

Ертегілердің балабақшаның жоғарға топ тәрбиеленушілермен өткізілетін сабақтарды қолдану аясы.

Барлық пәндерде ертегілерді қолдану арқылы негізгі педагогикалық дәстүр пәнаралық байланысты жүзеге асыруға болады.

Енді ертегілерді әр пәнде орынды қалай қолдануға болатындығына тоқталамыз.Мәселен, «Жыл басына таласқан хайуанаттар» көркем әдебиет сабағында осы ертегіні оқып,мазмұнымен танысып,негізгі ойды анықтаймыз.

Математика сабағында осы ертегінінің кейіпкерлерін пайдаланып денелерінің көлемін салыстыруды,атап айтсақ түйе мен тышқанды, қой мен сиырды салыстыру арқылы «үлкен», «кіші» немесе «биік», «аласа»деген ұғымдарды қалыптастырып таныстыруға болады.

«Жеті лақ» ертегісінің сюжеті,суреттері арқылы тура кері санауға үйретуге болады,сонымен қатар жағымды жағымсыз кейіпкерлерді салыстыруға болады. Жағымсыз кейіпкер –қасқыр.Ол нешеу?(Біреу) Ешкі нешеу?(Біреу)

-Енді екеуін салыстырамыз,екеуі тең.

-Лақ нешеу? Лақ жетеу.Олар қасқыр мен ешкіден көп.

Сонда тәрбиеші бұл суреттерде «көп» және «аз»ұғымдарын тиянақтауда қолдануға болады.

«Тырна мен түлкі» ертегісін оқып беру арқылы математика сабағында «Не артық?» ойынын ойнатуға болады.

-Балалар ,ертегіні оқығанда неше кейіпкердің атын естідік?