Есептер шығару бойынша математика конспектісі, 5 сынып

Сабақтың тақырыбы: Есептер

Мәтін есептер өмірдегі әрқилы оқиғаларды математикалық тәуелділік түрінде тұжырымдайтындықтан оқушылардың игерген білімін өмірмен ұштастырып, қажеттілікке жаратуға дағдыланумен қатар, логикалық ойлау қабілетін жетілдіруге зор ықпал ететіндіктен, олардың математикалық дарынын жетілдіріп, ой өрісін кеңейтуде маңызды орын иеленеді.

Мәтін есептерді мазмұнына қарай: іс-әрекеттік тәуелділік есептері, сандық тәуелділік есептері деп екі топқа бөлуге болады.

Іс әрекеттік тәуелділік есептеріне:

Әр түрлі қозғалысқа байланысты есептер, жұмыс, өнім, кіріс, шығысқа

байланысты экономикалық мағыналы есептер, әр түрлі қоспалар жасау, құйу, таразылау сияқты өлшеу есептерін жатқызуға болады.

Сандық тәуелділік есептеріне:

Сандардың және оның цифрларының өзара байланысына қатысты есептер, бүтін санның бөлінгіштігіне қатысты есептер, санның немесе заттың құрамы, пайызы, бөліктері, пропорциыналдық қатынастарына байланысты есептер жататын болады.

Мәтін есепті шешуге дағдылану үшін есептің мағынасына жете түсініп, мазмұндық талдау жасау арқылы есеп қойылымын математикалық тәуелділік түріне келтірудің әдіс тәсілдерін жете игеруді мақсат ету қажет.

Мысалы: Ағайынды үшеуі мектеп үйіне қарай бірге шығады.Үлкен ағасы ортаншысынан 2 есе, кішісінен 3 есе баяу жүреді. Кішісі үйге бұрын жетіп анасының әзірлеп қойған тортынан жей бастады да ортаншысы келгенше торттың бөлігін жейді.

Ортаншысы келісімен екеуі бірігіп бірдей өнімділікте тортты жеген болса, үлкен ағасы үйге жеткенде торт қала ма?

Шешімі:Бұл қозғалыс және еңбек өнімділігін қатар қамтыған мағыналы есепке жатады. Есеп шартын төмендегідей кестеге келтірейік. Бұл есеп «іс-әрекет тәуелділгі» есебіне жатады және іс-әрекетке қатысушылар саны үш, екі іс-әрекеттің әр қайсысы үш элементке тәуелді болатынын ескеріп, 5 жол, 7 бағаннан тұратын төменгі кестені таңдаймыз.

1 тәсіл:

Іс –әрекет

қатысушы

Жол жүру

Торт жеу

V

S

t1=S:V

t2

Өнім N

Жұмыс A

Үлкен ағасы

x

Ортаншы ағасы

2x

Кіші інісі

3x

Торт жеу өнімі: Бұдан өнім бірлік уақытта істелетін жұмыс болғандықтан

пропорция құрсақ :

олай болса ағасы жеткенше ортаншысы: бөлік. Кішісі: бөлік, екеуі бірігіп тортты жеп тауысады.

Есеп:

Пішеншілер бригадасы біреуі біреуінен 2 есе үлкен екі алаңды шабуға шықты. Түстен бұрын олар үлкен алаңда жұмыс жасады. Түстен кейін олар тең екі…