Физика пәнінен тақырыптық жоспар мұғалімдерге

Сабақтың технологиялық картасы

Мерзімі _____________ Сынып 10А

Сабақ тақырыбы: Менделеев-Клапейрон теңдеуі.

Мақсаты:

а) білімділік: МКТ-ның негізгі теңдеуі Менделеев-Клайперон

теңдеуін қорытып шығару жіне оны есептер шығаруцда

қолдана білу, дұрыстығына көз жеткізу;

ә) дамытушылық: оқушылардың идеал газ, Идеал газдың

МКТ-ның негізгі теңдеуі туралы түсініктерін дамыту. Оны

техникада тұрмыста қолдану маңызын білу.

б) тәрбиелік: оқушыларды сауатты азамат болуға,

еңбексүйгiштiкке тәрбиелеу.

Құралдар: компьютер, интерактивті тақта, проектор, оқулықтар,

есептер жинағы, интерактивті физика бағдарламасы, электронды

оқулық 10 сынып.

Сабақтың түрі: аралас, демонстрациялық.

Пән аралық байланыс: математика, химия, информатика,

Сабақ барысы

Ұйымдастыру кезеңі.

Өткен тақырыпты пысықтау сұрақтары:

1. Идаел газ деген не?

2. Идаел газ күйінің негізгі теңдеу қалай жазылады?

Жаңа сабақ:

Температура үшiн pV/N = kT түрiндегi формуланы практикада пайдалану пропорционалдық коэффициенттiң k сандық мәнiн бiлудi қажет етедi. Оны табуға болады, егер тәжiрибелерден белгiлi мәлiметтердi пайдаланса. Атап айтқанда, үш ыдыспен жасалған тәжiрибеден: V = 0.1м3 көлемдi алатын сутегiнiң бiр молi үшiн, θ= pV/N шамасы температураның T1=273oК мәнiнде мынаған тең θ0 = 3.76·10-21 Дж, ал T2=373oК болғанда – θ100 = 5.14·10-21 Дж. Температураның осы мәндерiндегi айырмасын θ= kT өрнегiн пайдаланып жазсақ , шығатыны θ100 – θ0 = k(Т2 – Т1) немесе (5.14 –3.76)·10-21 Дж = k·100o К. Бұдан

k = 1.38·10-23Дж/К. (1.18)

Бұл коэффициент Больцман тұрақтысы деп аталады. Ол энергетикалық (Дж) өлшем бiрлiкпен анықталатын θ температураны, өлшем бiрлiгi Кельвинмен анықталатын, Т температурамен байланыстырады.

Молекулалық кинетикалық теорияның негiзгi теңдеуi p қысым, V көлем және T температура арасында байланыс орнатуға мүмкiндiк бередi. Бұндай байланысты жазатын өрнек күй теңдеуi деп аталады.