Физика зертханаларын компьютерде модельдеу таныстырылымы

Физика және информатика пәндерінің оқытушысы

Серікова Назерке Рымбекқызы

ФИЗИКА ПӘНІНЕН ЗЕРТХАНАЛЫҚ ЖҰМЫСТАРДЫ КОМПЬЮТЕРДЕ МОДЕЛЬДЕУ.

“Шығыс Қазақстан технология колледжі” КМҚК

Теориялық курстың ең маңызды тақырыптарын, практикалық және зертханалық сабақтардың материалдарын оқыту процесінде арнайы бағдарламалардың қолданылуы

Зертханалық базаның жеткіліксіздігінен немесе болмауынан ақпараттық технология жетістіктерін, компьютерді қолдану

Физика – жеке тұлғаның ақыл-ой қабілетінің көзін ашу және оның үздіксіз дамуы мен жетілуін қамтамасыз ететін іргелі пәннің бірі. Бірақ соңғы уақыттарда осы пәнге қызығушылық төмендеген. Пәнге қызығушылықты келесі жолдармен арттыруға болады:

Пәнге қатысты, тақырыптық арнайы бағдарламалық өнімдер

Қандай да тақырып аясындағы бейнематериалдар

Әрбір сабақтың презентациясы, флипчарты

Зертханалық жұмыстардың компьютерде модельденуі

Физика пәнінде ақпараттық технологияны қолдану жолдары:

Физикалық процестер мысалдары арқылы моделдеу әдiсiнiң барлық кезеңдерiн студенттерге өте көрнекi көрсетуге болады.

Атап айтсақ:

Дененің бір қалыпты қозғалысын модельдеу

Дененің бірқалыпты үдемелі қозғалысын модельдеу

Математикалық маятник мысалында тербелмелі қозғалысты модельдеу

Горизонтқа бұрыш жасай лақтырылған дене қозғалысын модельдеу

Екінші ретті дифференциал теңдеуді сандық әдіспен шешу. Серіппелі маятник тербелісі

Орта кедергісін есептей отырып дененің құлауын модельдеу және т.б.

1-мысал. Дененің бір қалыпты қозғалысын модельдеу

Жұмыстың мақсаты бір қалыпты түзу сызықты қозғалыс процесін графикалық модельдеу жылдамдықтың әр түрлі шамаларымен бағыттарындағы x=f(t) тәуелділігінің графигін салу болып табылады.

1 – сурет. Бір қалыпты түзу сызықты қозғалыс процесінің тапсырма кестесі

2 – сурет. Бір қалыпты түзу сызықты қозғалыс процесінің орындалу кестесі

3 – сурет. Бірқалыпты түзу сызықты қозғалыс процесінің графигі

Физикалық зертханалық жұмыстарды компьютерде дайын бағдарламаларды пайдаланып жасап, тәжірибелік зерттеулер жүргізуге қол жеткізуге болады. Сабақта зертханалық жұмыстарды орындап болғаннан кейін, олардың есептеулерін алу міндетті. Сондай-ақ тәжірибе физикалық құрал-жабдықтар көмегімен орындалған жағдайдың өзінде оның алынған нәтижелерін өңдеуге оқушы немесе зерттеуші көп уақыт жұмсайды.

2- мысал. Дененің еркін түсу үдеуін анықтау

Уақытты үнемдеу мақсатында және сапалы есептеулер жүргізуге қол жеткізу үшін «Паскаль» бағдарламалау тілінде механика курсындағы «Денелердің еркін түсу үдеуін анықтау» атты зертханалық жұмыстағы алынған мәліметтерді өңдеуді мысалға алайық, бұл жұмыста еркін түсу үдеуінің мәндерін әр…