Газбен пісіру бойынша 11 сыныпқа арналған конспект

шымкент қаласы білім басқармасының

«№ 10 КОЛЛЕДЖі» МКҚК

Баяндама

Тақырыбы: «Металдарды газбен пісіру»

Ө/о шебері: М.Мирсадиков

Шымкент

Газбен пісіру аппараттары

Техникалық ацетиленді өндіретін аппараттарды ацетилен генераторлары деп атайды. Кальций карбидінің сумен әрекеттесу принципіне, газдың шығу қысымына, өндіріс өнімділігіне қарай олардың жүйелері мен мөлшерлері әрқилы болады.

Суды карбидке мезгіл-мезгіл құю арқылы ацетилен өндіретін генераторлары ең қарапайым және кең тараған /14-сурет/

«Карбидті суға» жүйелі генераторларды кальций карбиды бункерден 2 мезгіл-мезгіл су құйылған сауытқа І /14-сурет «а»/ ацетиленнің қарышталуы мен генератордағы қысымына байланысты автоматты қондырғылар жәрдемімен түсіп тұрады. Генератордың бұл жүйесінің өндіріс өнімділігі жоғары. Мұнда кальций карбиды толық ыдырап таза және салқындаған ацетилен алуға мүмкіншілік береді. «Суды карбидке» жүйелі генераторларында /14-сурет «б»/ кальций карбидын ретортаға 9 салып, бөлек резервуардан 3 құбыр 8 арқылы су келеді. Кальций карбидінен ыдырап өндірілген ацетилен ретортадан 9 құбыр 6 арқылы генератордың қалқадан 4 төменгі бөлігіне жиналады.

Ацетилен мұндағы суды ығыстырып, су айналатын құбыр 5 арқылы генератор корпусының жоғарғы жағына шығарады. Генератордан ацетилен құбыр 7 арқылы шығады.

Контактылы жүйелі «малынатын» /14-сурет «в»/ немесе «ығыстыратын» /14-сурет «г»/ генераторлары қысымға байланысты карбид пен су мезгіл-мезгіл жанасады. Алғашқысында қысымның молаюына байланысты газгольдер 10 корзинадағы карбид түсіретін тетікті жоғары көтеріп жабады. Екіншісінде ацетиленнің артық қысымы суды қатынастағы ыдысқа ығыстырып, кальций карбидының, ыдырауын тоқтатады. Ацетилен генераторлары қысым мөлшеріне қарай үш түрге бөлінеді: төменгі-0,001-0,01 МПа, орташа-0,01-0,5 МПа және жоғарғы 0,15 МПа-дан жоғары қысымдағы.

14 – cурет. Ацетилен генераторлары түрлерінің набойлары

Өндіріс өнімділігі мен қондырғының тегіне қарай генераторлар тұрақты және жылжымалы болып бөлінеді.

Газбен пісіру тәсілдері

Газбен пісірудің екі негізгі тәсілі бар: сол және оң. Бірінші тәсілде /15-сурет «а»/ шілте жалыны оңнан солға қарай жылжып, әлі пісірілмеген металл жиектеріне бағытталады, ал оң әдісінде /15-сурет «б»/ солдан оңға жылжып, жалын жік жағына қарай бағытталады. Сол әдісін пісірілетін жерінде көп жылу шоғырланбайтын қалыңдығы 5 мм-ге дейін болат бұйымдарын және жеңіл балқитын металдарды пісіргенде қолданады. Оң әдісті тереңдеу пісіруде…