Географиядан есептер мен сынақтар жинағы

№ 57 «Сарыарқа» жалпы орта мектебі

коммуналдық мемлекеттік мекемесі

География пәнінен есептер және

тест жинағы

Пән мұғалімі: Қыстаубаев Абылай

Сағаттық белдеулер тақырыбында меридиан градустары арқылы уақыт айырмасын есептеу 1.Астанада сағат 16.болғанда(70°ш.б.)Каирде уақыт қанша? °С а)сағ.13 ә)сағ.15 б)сағ.12 в)сағ.16 Жауабы:75°-30°=45°х4мин=180 мин=3 сағ. 16-3=13 сағ

2.Алматыда(77°ш.б.)сағ 15 болғанда Вашингтода 74°б.б. неше? а)13сағ. ә)5сағ. б)3сағ в)7сағ. Жауабы:77°+74°=151°х4мин=604:60мин=1°Сағ 15сағ-1°Сағ=5 сағ. Вашингтонда таңғы 5 сағ.

3.Киевте(30°ш.б.)сағ. Түскі 12 болғанда Қарағандыда (75°ш.б.)қанша? а)16сағ ә)11 сағ б)15 сағ в)14 сағ Жауабы:75°ш.б.-30°ш.б.=45°х 4 мин=180мин:60мин=3 сағ. Қарағандыда сағ. 12+3=15 сағ.

4.Берілгені.52°ш.б.жергілікті сағат түскі 12°°болғанда,83°ш.б.сағат қанша болады? Табу керек.83°ш.б.сағатты. Шешуі.( 83°-52°) 4=124 минут.124мин:60=2 сағат+12°=14°сағат. Немесе 80°пен 52° арасы 2 сағат сондықтан, 12°+2=14° Жауабы.Сағат 14°° болады.

5.Берілгені.15°ш.б.жергілікті уақыт 01:00 болғанда,30° батыс бойлықта сағат қанша болады? Табу керек.30°б.б. сағат қанша екенін.

Шешуі. 15°+30°х4=180 01:00+24:00=25:00 180:60=3 сағат 25:00- 3:00=22:00

6.Берілгені. Жер беті шартты түрде 24 сағаттық белдеуге бөлінген,ал әр сағаттық белдеудің арасы қанша градусқа тең? Табу керек.Әр сағаттық белдеулер арасындағы арақашықтықты. Шешуі.Жер шар тәрізді десек,онда шеңбер сызу үшін 360° керек. 360°:24 сағатқа=15° Жауабы.Әр градустың арасы 15°-қа тең. Яғни,әр 15°-1 сағат(1 сағ=60мин; 60мин;15°=4минутқа тең.Әр1°арасы 4 минуттан.1-ші сағаттық белдеу-7°30мин.басталады).

7.Берілгені.Қазақстан жерінде кеш болғанда АҚШ-та 90°бойлықта қай уақыт болады?(таң,түс,кеш,түн). Табу керек.АҚШ-та 90°бойлықтақандай мезгіл болатынын(таң,түс,кеш,түн). Шешуі.Сағаттық белдеулік картасы бойынша ҚР-сы 3-4-5 сағаттық белднуде орналасқа(сағаттық белдеулерді қосуына байланысты,қазіргі соңғы кезде екі сағаттық белдеуге өзгертілді).Яғни,5-ші сағаттық белдеуде кеш болса,сағат 18°°,батыс жарты шарда орналасқан АҚШ-та 90°б.б сағаттық белдеуде таңғы 05:08 болады. ҚР-ның шығыстағы шеткі нүктесі 87°ш.б+АҚШ 90°=177° 177°4мин=708 мин:60(1сағ.)=11:08сағат айырмашылық бар. ҚР-да сағ 18°°+11:08=таңғы 05:08 сағат болады. Жауабы.АҚШ 90°б.б сағат 05:08 болады.Яғни таң атады.

8. 770ш.б орналасқан Алматы қаласында 16 сағат болғанда, 740 б.б орналасқан Нью-Йоркте сағат неше болатынын анықта. Жауабы: 770ш.б+740 б.б=1510х4=604:60=1,4 ( 1 сағ15 мин) Арақашықтығы: 151х111=16761 км

9.520 ш.б жергілікті сағат түскі 120°Сағ болса, 830 ш.б сағат қанша? Жауабы: 83-52=31х4=124 124:60=2 сағ 4 мин+12 сағ=14 сағ 4 мин Арақашықтығы: 83-52=31х111 км=3441 км

10.770 ш.б. орн. Алматы қ - да 10 қыркүйектегі таңғы сағат 8. 00 болғанда 1170б.б. Сан-Диего қ-да қай күннің қай уақыты болады? (77+117х4: 60 =13 - 8= 5 сағ. 24 - 5=19. 00) Жауабы: Сан – Диегода 11 күні .19. 0°Сағ

Гидросфераға байланысты есептер 1. Каспий теңізінің орташа тұздылығы 13 ‰ болса, 1 м³ судың құрамындағы тұз мөлшері қанша болады? 2. Қара теңізінің орташа тұздылығы 21,8 ‰ болса, 1 м³ судың құрамындағы тұз мөлшері қанша болады? 3. Іле өзені бастауының биіктігі (теңіз деңгейінен) 3540 м, ұзындығы 1439 км, сағасының биіктігі 340 м. Өзен құламасы мен еңісігін анықта? 4. Қызылорда қаласының маңында Сырдария өзенінің ені 80 м, тереңдігі 4 м, өзен суының шығыны 703 м³̸с. Табу керек өзен ағысының жылдамдығын. 5. Хан – Тәңірі нүктесінің теңіз деңгейінен абсолюттік биіктігі 6995 м. Каспий, Арал, Балқаш көлдерінен Хан – Тәңірі қанша метр биікте орналасқан? 6. Егер 1 жылда Атлант мұхитына 5 – 10 млн т мұнай қалдықтары төгілетін болса, оның ауданының мұнаймен ластануы қаншалықты өзгереді? 7. Елдегі барлық көлдердің жалпы ауданы 45 мың км² . Бұл ел аумағының қанша пайызын алып жатыр?

8. Каспий теңізінің орташа тұздылығы 13 ‰ , суының көлемі 78200 км³ . Теңізде жалпы қанша тонна тұз қоры бар. 9.Кемеден жіберілген эхолот дыбысы теңіз түбіне 3минутта жетіп,қайтып келсе,теңіздің тереңдігі қанша? 1500м/с-эхолоттың жылдамдығы. 1500•3=4500м. 4500:2=2250м теңіздің тереңдігі. 10.Көлемі 200 куб метр сынып бөлмесінің ауасында +20°температурада қанша литр су буы болады? Жауабы:200•17=3400г=3,4л +20°температурада әрбір куб метр ауада 17г су буы болады. 11.Бір тонна мұхит суында қанша тұз болады? Жауабы:1000•35=35000г. 12.Каспийдің солтүстігінде тұздылық 14промилде 1 тонна теңіз суынан қанща тұз алынады? а)2800г ә)14000г б)140г в)1000г Жауабы:1000 л х 14=14000г 2.Іле өзенінің еңістік мөлшерін тап H1=4000 м, H2=350 м а)3 м; ә)2,6 м: б)0,6; в)2 м. Жауабы:І={Н1-Н2}:L=4000-350:1700 м=2,6 м L-өзеннің ұзындығы,І-еңістігі,Н1-бастаудағы h.Н2- сағадағы һ 13.Берілгені.Петропавл қаласында буланушылық мөлшері 500мм,жауын-шашын 500мм.Ал,Қызылорда қаласында булаанушылық 900мм,жауын-шашын 150мм болғанда,ылғалдану коэффициенті қаншаға тең болады? Табу керек.Екі қаланың ылғалдану коэффициентін табу. Шешуі.К=Ж:Б формула бойынша есептесек. Петропавл қаласында-К=500:500=1 Қызылорда қаласында-К=