Гепатит туралы тәрбие сағаты 1 сынып оқушыларына

№34 жалпы білім беретін орта мектеп

Гепатит

Қарағанды 2018

Сынып сағаты

Сабақтың тақырыбы: Гепатит

Сабақтың мақсаты: Вирустық гепатиттен сақтану және олардың алдын алу жолдары.

Тәрбиелігі: Салауатты өмір салтын қалыптастыру

Жұқпалы аурулар-жұқпалы ( инфекциялық) аурулар ерте заманда-ақ олардың жаппай таралуы мен ауыр түрде өтуін сипаттайтын әр түрлі аурумен белгілі болады.( індет, жаппай аурулар) Бұл аурулар ерекше « миазма» ауаның улы булануымен байланыстырылады. Жұқпалы аурулар туралы ғылымның дамуында әр түрлі қоздырғыш микробтардың ашылуы үлкен рол атқарады. «Jnfecio» деген латын сөзі «ластану» дегенді білдіреді. Жұқпалы аурулар адам ағзасына қоздырғыштың енуінен кейін пайда болады. Қоздырғыш-микробтар ауру адамнан сау адамға беріле алады. Белгілі бір уақытта ауру жаппай тароалады.(індет) Ауру туғызатын микробтар, бактериялар,вирустар, спирохетор, саңрауқұлақтар болуы мүмкін. Ауру туғызатын микробтар әдетте сыртқы ортада тез өледі. Олардың өмір сүріп, көбейетін жері– адам немесе мал ағзасы, сондықтан адам жұқпа көзі болып табылады.

Вирустық гепатиттер (Бауырдың қабынуы)

Вирустық гепатит кең таралған және адам денсаулығына өте қауіпті инфекциялық топ, олардың өзара бір-бірінен сәл айырмашылығы бар, байқалмайды, түрлі вирустардан тарауы мүмкін, бірақ бәрінің де белгілі бір ол ең алдымен бауырдың зақымдалуы және қабынуына әкеп соғуы. Сондықтан да бауыр қабынуының түрлерін басқаша «сары ауру» деп тайды.Бұл бауыр қабынуының кең тараған түрі болып келеді. «Сары ауру» эпидемиясы туралы біздің заманымызға дейін Гиппократ Ү ғасырда сипаттап жазып қалдырған бірақ оның қоздырушысы туралы тек өткен ғасырдың ортасында ашылған болатын. Бауырдың қабыну вирусы жұқпалы аурулардың ішінде өзекті мәселе болып табылады. ДДҰ-ның мәліметі бойынша В гепатиті мен науқастанғандардың саны 1 миллиардтан асатын болса, С-гепатитімен дүние жүзіндегі млн шамасы белгілі жыл сайын бауыр берішінен (циррозынан)млн аса адам көз жұмады. Жағдайлардың көкейтесті мәселелерінің бірі , ол науқас адам еңбекке жарамды шағында, аурудың жас кезінде пайда болып отыр, мемлекеттің экономикалық жағынан да зиян келуіне, қаражат және адам шығынына әкеліп соғатыны белгілі. Науқас адамның бауыр беріші 3 жылдың ішінде өрбіп, соңында рак ауруына шалдығуына қатер төндіреді.

Бауырдың қабынуы вирусы 2 топқа бөлінеді.1. Энтеральды топ фекалдық жолмен жүретін әдеттегі ішек жұқпасы, оған А вирустық гепатиті және Е вирустық гепатиті жатады. 2. Ас қорыту жолынан тыс тобы әдеттегі қанталау инфекциясы-жұғу жолдары-қан және де организмнің сұйық ортасы ( сілекей, сперма, емшек сүті) Бұл топқа В,С,Д гепатиті жатады. С- вирусты гепатиті- жұқпа көзі сыртқы адамдар сирек түрі анадан тікелей ұрыққа өтеді. Е- вирусты гепатиті су арқылы аурудың пайда болу уақыты жазғы айлар Д түрі С түріне ұқсас

Гепатит (сары ауру) — бауырды зақымдайтын вирустық инфекция. Оны кей жерде "қызба" деп атағанымен, гепатит көбіне температураны көтермейді Бұл ауру жас балаларда жеңіл формасында өтеді, ал қарт адамдар мен екі қабат әйелдерде өте ауыр болады. Науқас әдетте, 2 апта бойы өте ауыр халде болады және ауырудан кейін 1 айдан 3 айға дейін қатты әлсірейді. (Мына адам көзінен сары кеткеннен кейін де 3 апта бойына сары ауруды басқаларға жұқтыра алады).

Белгілері

Асқа тәбеті болмайды, темекі де шеккісі келмейді. Көбіне бірнеше күн бойы тамақ ішпей қояды.

Кейде оң жақ бауырының тұсы ауырады

Дене қызуы көтерілуі мүмкін.

Бірнеше күннен кейін көз сарғаяды.

Тамақтан және оның иісінен лоқсып, құсады.

Несептің түсі қызғылт-сары, ал үлкен дәрет — ақшыл болады.

Емдеу жолдары

Антибиотиктердің гепатитке еш пайдасы жоқ. Оның үстіне кейбір дәрілер бауырға одан сайын зиян келтіреді. Дәрілерді пайдаланбаңыз.

Науқас демалып, көп сұйық ішуі керек. Егер тамақ ішкісі келмесе, оған апельсин, папайя және басқа жемістердің шырындарын беріңіз, бұған қоса сорпа немесе көкөністер организмді витаминдермен байытады.

Науқас тамақ іше бастаған кезде тамақтың түр-түрін теңдестіріп беріңіз. Құрамында протеин аздау көкөністі және жеміс-жидекті көбірек қабылдағаны дұрыс. Құрамында протеині мол тағамдарды (ет, жұмыртқа, балық т. б.) көп бермеуді кеңес етеміз, өйткені бұл бауырға салмақ түсіруі мүмкін. Ауырғаннан кейін кем дегенде 6 ай бойы ішімдік ішпеңіз.

Алдын алу

Гепатит вирусы бір адамнан екінші адамға дәрет, лас су мен тағам арқылы тарайды. Ауруды жұқтырмау үшін науқас адамның дәретін көміп тастау немесе жағып жіберу керек және өзін таза ұстау керек Мұндай науқастарды күткен кезде оған жақындаған сайын қолды мұқият жуу қажет.

Жас балаларда гепатиттің белгілері байқалмайды, бірақ олар ауруды басқаларға таратады. Гепатиттің алдын алуда жеке гигиена ережелерін қатаң сақтаудың ерекше маңызы бар.

Аурудың белгілері жойылғаннан кейін кемінде 3 апта бойы ауруды басқаларға жұқтырмауға тырысыңыз. Жеке ыдыс пайдаланыңыз. Жыныстық қатынас жасамаңыз, тіпті презервативпен болса да, басқаларға дайындалған тамақтан аулақ болыңыз.

Вирусты гепатиттер – гепатотропты вирустармен шақырылатын (А, В, С, D, E, G және, мүмкін, басқа да), жұқтыру механизмінің әртүрлігімен және жалпы токсикалық, диспепсиялық пен гепатолиенальды синдромдарының дамуымен, бауыр қызметінің бұзылуымен, жиі сарғаюмен бірге жүретін, гепатобилиарлы жүйенің зақымдалуымен сипатталатын әртүрлі этиологиялық антропонозды аурулар тобы. Механизмі мен берілу жолы бойынша вирусты гепатиттер екі топқа бөлінеді:…