Информатикада аудиовизуалды құралдарды қолдану дөңгелек үстелі

Информатика сабағында оқытудың аудиовизуалды

құралдарын қолдану.

Қазіргі уақытта ғылыми – техникалық дамуының жоғарғы қарқыны 20-30 жылдары бұрынғы оқу процесінде экрандық – дыбыстық оқу құралдарын қолдануға жаңаша қарауға мәжбірлейді.

Оқытудың экранды-дыбыстық құралдары оқу тәртібінің мазмұнын терең ашуға, қатысушылардың белсенді іс-әрекетін ұйымдастыруға, оқу тәсілдерін түрлеуге, оқушыларды оқу ісі- әрекетінің бір-түрінен, екінші бір түріне ауысуына, сонымен қатар қатысушылардың зейіні мен қызығушылығын қатынастырып отырған сұраққа бейімдей, пайда болған қиындықтарды бастан кешіру үшін ерік күштерін жұмсауға көмектеседі.

Қазіргі заманғы (Э.Д.О.Қ) техникалық мүмкіндіктері фиксацияда және шындықтың жаңадан жаңғыруы оларды сезімдік , көрнекі материалдық, «тірі тіршіліктің» көзі оларды маңызды бастау түрі деп есептейді.

Оқытудың экранды құралдары қабылдауға, игеруге және оқу материалының жүйелігіне негізделеді. Бірақта айта кететін экрандық құрал көбіне оларды оқу процесіне енгізу әдісіне байланысты.

Информатикада экранды құралдардың рөлін бағалауда, оқу процесінің түрлі құралдарының дидактикалық мүмкіндіктерінің де ұмытпау қажет, эфективті қолданудың маңызды шарты сабақта экранды – дыбыстық құралдарды қолданудың комплексті жақындығы болып табылады, яғни сабақаралық байланысты қоса. Бұл үшін бағдарламаның әр бөлігінде мазмұның көрсетілген элементтері үшін, білім алу мақсатымен жеке әдістемелік тапсырмаларды құрастыру қажет. Оқытудың әр құралы, сабақ беруді қолданатын анықталған мазмұнға ие, (оқудың информативті мазмұнына сәйкес) және нақты әдістік тапсырманың шешілуін қамтамасыз етеді (оқудың мақсаты мен әдісіне сәйкес функциалды – дидактикалық). Құрастырылған комплекс өзгермейтін болып қалмайды. Оның дамуы әдістер мазмұнының жүзеге асуымен және оқудың негізгі құралдарына шартталған.

Негізгі фундаменталды теоретикалық жағдайын игеру, қатысушылардың белсенді ой жұмысынсыз мүмкін емес. Экрандық құрал осы жұмысты ұйымдастыруға көмектеседі, логикалық қызмет етеді, әдістемелік және оның мінез-құлқы үшін сезімдік негіз. Олар ақпараттың жиналуын, маңызды

және маңызды емес белгілердің көрінуіне, фактикалық материалдың теоретикалықпен байланысының тереңдеуін жүзеге асырады.

Аудиовизуалды құрал қатысушыларды тарихи дамуымен танысуға және басты ғылыми теориялар болуына, атақты ғылымдардың өмірі мен шығармашылығымен таныстырады. Экранды – дыбыстық құрал патриотизм, интернационализм, гуманизм, өнегелі идеялардың қалыптасуын негіздейді.

Экранды – дыбыстық құралдардың мүмкіндіктерін бағалау қиын. Дүниетаным синтезін және кәсіби білім, бизнес-іс- әрекеттің көп жақты бірлігі және тұлғаның әлеуметтік белсенділігін жүзеге асыру үшін, ғылым көрсетілімі және өмірдің алғы білімі.

Информатикада аудиовизуалды құралдарды оқытуда, даму қатысушылардың философиялық білімін, моделдеу ролімен таныстыру ғылым дамуында қалыптасуының дамуымен негізделеді.

Аудиовизуалды құралдардың әрқайсысы, информатика сабағында қолданылған (транспарант, аналогтерге бейнежазғыш немесе цифрлі түсірілімді, электронды желі, телеарналық бағдарлама, оқу бейне киносы, кинофрагмент, кино) өзерекшеліктеріне есе, яғни сабаққа даярлық кезінде қажет.

Транспарант. Транспаранттар графикалық проэктор көмегімен экранда көрінеді, қараңғыланбаған ғимарат ішінде шартымен. Оларға сабақ кезінде фломастермен және қаламсаппен формула, кесте және схемаларды сызуға болады. Транспоранттар экрандық құрал түрі ретінде «үлкен мүмкіндіктерге ие, «ақыл – ойлық іс-әрекеттерді» ұйымдастыру үшін қатысушыларға салыстырушылар, сәйкестіктер логикалық құрылымдар, талдау және синтез. Олардың көмегімен қатысушылар жетістікті жүйені санайды, алгебра және логика заңдары көрсетіледі және шындық кестесін зерттейді.

Аудиобаспа. Дыбыстық құралдарда (аудиобаспаларға) мыналар жатады:

- фонодокументтер - фонохрестоматиялар - фонодиктанттар - музыкалық баспалар Аудиобаспаның дидактикалық мүмкіншіліктері оның орындалуының информатиканы оқуда үш бағытын көрсетеді.

1. ақпараттық жазылуы және қайта жандануы үшін.

2. тәжірибелік жұмысты жүргізумен сәйкес 3. қатысушыларға психо-педагогикалық әсер құралы

сияқты. Аудиобаспаны диктант жүргізу үшін, қатысушылардың жауабының баспасы, экрандық құралдардың дыбысталуы, сабақтың музыкалық сүйемелденуі. Музыкалық сүйемелді мынадай кезде қосады.

- каптонды механикалық жұмыс, мәтін термесі, соқыр он саусақтық жазуды теру әдісін игеру және т.б. - лаборатория-практикалық жұмыс. - мұғалімнің жеке тапсырмасы бойынша, шығармашылық жұмыс. - тексерулі және бақылау жұмыстары. Фонотикаға ғылым инженерлер сөз сөйлеу баспаларын қосуға болады, ғылым және техникалық мамандар мектеп пен колледж түлектерін және т.б.

Аудиофайл оқу материалын ұстауы сабақ жіберген қатысушылар және қалыпқалғандарға көмек ретінде қолданылады.

Осы негізде, аудиобаспа мазмұны түрлі бола алады,оның дидактикадық функциялары мысалы, бақылау жұмысы аудиобаспасы информатика бойынша мұғалімнің уақытымен күшін үнемдейді және осындай сабақтарды параллел топтарда (сыныпта жүргізуде қатысушылардың жауап баспасы, мұғалімге оны мұқият талдауға көмектеседі. Емтиханға даярлық кезінде билет сұрақтарының дұрыс және түгелдігін курстастарға таңдатуға болады. Сонымен қатар жауаптарды бағалау эмоциалды мінезге ие, баспаны тыңдауда бағалау жауап негізіне сай: «дұрыс емес сөздер қолданады», «дұрыс емес айтты» т.б.

Электронды презентация. Презентацияны қорғау кезінде қатысушылардың білімі жүйеленеді, ал слайдттар сұраныс кезінде экранды дидактикалық материалға қызмет етеді. Презентациялар көрсету кезінде күшті үлкейтілген бейнелер береді, барлық сыныпқа жақсы көрінеді, ол презентацияның дидактикалық қызметін анықтайды. Ол ақпарат көзі ғана емес, бір жағынан материалдық негіз сабақтың типіне және мақсатына сәйкес ұйымдастырылады.

Презентацияны түрлі параметірлер бойынша классификациялауға болады:

- көрнектік және мәселелік - үзінділі және тұтас

- жаңа материалды жарықтандыру үшін, жаттығуларды өткізу, қайталау үшін. Олар көрсетілген техниканың қиын құрылғыларын қарау мүмкіндігін көрсетеді, қатысуына жылдамдықпен қолданылған, операциялық жүйелердің мүмкіндіктерін игеру және сыртын, файлдық жүйе ұйымы, қолданбалы бағдарламалық қамтамасыз ету интерфейсі және т.б.

Оқу телеарнасы Оқу телеарнасының дидактикалық мүмкіндіктері үлкен аналогты – синтетикалық мүмкіндіктерге яғни қабылдау процесінің өзін басқарулы етеді. Экранда оқу ақпараттары бірте-бірте беріледі, кадрлер бойынша, объект бөлігін көрсетуге мүмкіндік бар, қарастырылған бөліктерді бекіту, қандай да бір процесті немесе құбылысты схемалық мулттоптамалармен, процес бейнесін және оның түсінігін сәйкестендіру.

Телеарналық оқулық бағдарламаларды қолдану нәтижелі болуы мүмкін. Информатика сабақтарында білім жүйелігі және жалпылауда.

Жалпылаудың нәтижелі түрі болып, қатысушылар арасында ақыл-ой жұмыстарының жалпы тәсілдері ашылады, оларды арнайы тапсырмаларды шешуде қолдану пән білімінің тұтастай кең және терең жалпылануы. Осындай ойлы жұмысты мінез-құлқы қандай да бір өлшеммен телеарнаның техникалық мүмкіндіктеріне сай келеді. (үлкен жоспар, түрлі объектілердің көрінісі, сонымен қатар қоғамдық объектілермен де салыстырғанда, компьютерлік графика және т.б. Осындай жұмыстың жетістігіне қарастырылған сұрақтың әдістемелік шешімі және осындай тапсырманы қарастыру сабағының тәсілдері, қойылған мақсатқа сәйкес үлкен ықпал етеді. Айтылған жағдайда сабақтың басты мақсаты – жалпылау және осы мақсатқа бағынатын телеарнаның барлық оқу жұмыстары. Жетістіктері келесі шарттарда мүмкіндік туғызады: жақсы оқу жағдайын құру, оқудың комплексті түрлерін қолдану, қатысушылардың белсенді жұмысын ұйымдастыру. Оқытудың құралдарын таңдай келе оқу телебағдарламасы мен сәйкес, жалпылау сабағында формалды жақындықтан қашқан жөн, комплесте жәй тақырыпқа құралын қосады. Таза, қоспасыз объект туралы ойды тұтастай өлшемде, қоспасыз таза объектінің өзі береді, ол оның суреттері емес. Аумақтық ойлар жақсы деңгейде көлемді құралдарда қалыптасад