Кітапханада көпшілік жұмысты ұйымдастыру түрлері туралы

Кітапханада көпшілік жұмысты ұйымдастырудың

түрлері Наурызбаева Гульжанат Акзамовна Қазақстан –Американдық еркін университеті

Егеменді еліміздің рухани жаңғыруына, кемелденіп шарықтауына мәдени ошақ – кітапханалар өзіндік үлес қосуда. Бүгінгі таңда кітапхана қоғамның көп функционалды, көпдеңгейлі, ақпарат таратушы әлеуметтік институты рөлін атқарып отыр. Ұлттық құндылығымызды сақтап, жазба мұраларымызды ұрпақтан ұрпаққа жеткізу мақсатында тың жұмыстар атқарылуда. Кітапхана жұмысында жаңа технологияларды қолдану – кітапхана қызметінің сапасын арттырып, оқырмандар санын толықтырып, мәдени деңгейінің көтерілуіне тиімді әсер етті.

Қазіргі кітапхана жұмысы – бұған дейінгі қалыптасқан үлгіні сақтай отырып, оны сол қалпында қайталай алмайды. Бұған дейінгі мәдениеттің түрін жіктеуде халықтық үлгілер мен идеологияға бағынған бір форматтағы мәдениет түрі ғана болған. Қазіргі мәдениет түрлерін қабылдауда әрбір адамның құқығы сақталады. Оның қандай да бір мәдениет түрін таңдауына, соны ұстануына, соны дамытуына өз шамасы мен мүмкіндігіне қарай заң аясында құқығы бар. Бұл мәдениеттер арасындағы тайталас пен бәсекелестікті, өзара қақтығысты да тудырады. Осы тұста қазақстандық кітапханалардың міндеттері – мәдениеттің жаңа үлгілерінің қоғамға қажеттерін дұрыс таңдай алу. Бұл ретте, кітап мәдениетінің орны ерекше. Сол себепті де, қазіргі қоғамдағы басты мәселелердің бірі – жаңа ұрпақ кітапханасының кітап қорын ұйымдастыру жұмыстары [2, 23 б.].

Кітап қорын ұйымдастырудың ерекшеліктері. 1. Кітаптың қазақ тіліндегі үлгілері. Классикалық және аударма кітаптар.

2. Ұлттық танымды сақтайтын, тәуелсіз ел идеологиясына қайшы келмейтін әдебиеттер.

3. Жаһандық даму мен өркендеу үрдістерін, олардың сипаты мен тарихын, кезеңдері мен мән-маңызын, бәсекелестік пен өзара сабақтастықты анықтайтын әдебиеттер. Заманауи әдебиеттерді таңдауда, оларға тапсырыс беруде де кітапхана қызметкерлерінен үлкен жауапкершілік пен білімділікті талап етеді. Бүгінгі жас ұрпақтың бірнеше тіл білетіндігі ескеріледі. Олардың қазақ, орыс, ағылшын, түрік

т.б. шетел тілдерінде еркін сөйлей алатындықтары мен тез үйренуге мүмкіндіктерінің молдығы да назарда ұсталынады. Қазіргі кітапхана қорының тағы да бір толығатын материал тобы - өткен тарихтағы ақтаңдақ беттер. Бұл тек жас ұрпақ қана емес, жалпы оқырмандар үшін қажет материалдар ретінде бағалы. Сондықтан да кітапхана қызметкерлері бұл бағытта бірнеше мәдени-көпшілік, танымдық жұмыстарын ұйымдастырады. Әсіресе көрме жұмыстары, онлайн слайд, видео, аудио материалдары көп қажет болады.

Қазіргі әлемнің өзгермелі тұсында бір тақырыптағы бірнеше әдебиеттерді оқырмандардың таңдай алуы мен оны бағалай білуі және оқылым санын көбейтіп, насихаттау жұмысын жүргізуде онлайн жұмыстарының, электронды кітапхананың орны ерекше. Электронды кітапханалар арқылы олардың оқылым санын анықтап, оларды бағалау мүмкіндігіне диагностика жасап барып, тапсырыс беру де қазіргі үрдісте бар әдістердің бірі. Кітапхана жұмысы сырт көзге көрінбейді. Көпшілік арасында кітапханашы әншейін кітап алып, кітап беріп, кітап оқып отыратын жұмыс деген пікір қалыптасқан. Қызығы мен қиындығы мол кітапханашы мамандығы туралы бір-ақ ауыз сөзбен жеткізу мүмкін емес, жұрт көп біле бермейтін, көп елене бермейтін, бірақ дүйім оқырманның кітап жайлы бағыт-бағдар алуы үшін жан-тәнімен беріліп қызмет атқарып жатқан кітапханашылардың еңбегі ұшан- теңіз [3, 6 б.]. Қасиетті қазынамызды көздің қарашығындай сақтап, насихаттап, ел игілігіне жаратып жүрген кітапханашылар – ең қажет, абыройлы мамандық иелері. Кітапханашылар білім, ғылым, өнер мен мәдениеттің дамуына өлшеусіз үлес қосып, өркениетті елге айналуымыздың негізін қалауда. Кітапханашының жұмысы жаңалыққа құмарлықтан басталады. Өмір бойы кітапханада қызмет істеп