Көп тіл білу заман талабы туралы қазақ тіліндегі мақала

№2 Красный Яр орта мектебі

Ќазаќ тілі мен јдебиеті мўєалімі

Махыметова Жадыра Асылбекќызы

Кґп тіл білу талабы тўрса да....

Ќазіргі уаќытта кґп тіл білу заман талабы. Кґптеген жастарымыз кем дегенде екі немесе одан да кґп тіл біледі. Жаћандану талабына сай ґмір сїру їшін, шекара белгілемей ґзге ўлттыѕ тілін меѕгеру ќажет јрине. Ќай ўлттыѕ тілін меѕгерсеѕ, сол ўлттыѕ танымына жаќын боласыѕ. Егер танымдыќ сипат болмаса, тіл меѕгеруін ќиынєа тїседі делік. Дегенмен ќанша тілді меѕгерсек те, ана тілдіѕ ќадірі мен орны тґрде тўруы міндетті. Ал ќазір бўл міндетті білмек тїгілі, білгісі келмейтіндер кґп. Ґз тілін жетік біле тўра ґзге тілде сайрап тўратындарын не ќыласыѕ?! Ќазіргі жастар ґз ана тілінде сґйлегісі келмейді? Неге? Ґйткені орта дейміз, ќоєам дейміз. Ќоєам ќанша ґзге тілде сґйлеп тўрса да, ішкі тїйсігіѕ ана тілінде сайрамаса тоќыраудыѕ басы осы болар.

«Бала шыр етіп жерге тїскенде дыбыспен бірге туады» деп Ж.Аймауытўлы айтќандай, дыбыспен ґмірге келген бала ґмірініѕ барлыќ кезеѕін јртїрлі дыбыстардыѕ арасында ґткізеді. Сол дыбыстар арќылы баланыѕ ойы, тілі, танымы дами бастайды. Анасы баласына ґз ўлтыныѕ тілінде сґйлегенде єана оныѕ танымы сол тілде дамиды. Сондыќтан да јр ата-ана ґз баласымен отбасында ана тілінде сґйлесе нўр їстіне нўр болары хаќ. Біраќ біз олай жасамаймыз. Ґзге ўлт: «маєан ќазаќ тілі керек емес, анам Ресейге барамыз, кґшеміз дегенмен» жїрсе, біздікілер «їйде ешкім ќазаќша сґйлеспейді, мен тїсінемін, біраќ сґйлемеймін» деп жатады. Неге тілдіѕ мјртебесін кґтеруді їйдегі ата-аналарєа айтудан, тїсіндіруден бастамасќа. Нарыќ заманына тјуелді болєан ата-аналар кїн кґріс ќамымен жїрсе де, оларєа арнап тренингтер, тїсіндіру жиналыстарын неге ґткізбеске?! Себебі їйдегі балаєа јсер ете алатын, ґз баласыныѕ психологиясын да жетік білетін тек ата-ана єана. Ќайдаєы бір аќыл сатќыш бизнес-тренингтерді ґткізе бергенше, тілдіѕ болашаєына алаѕдаушылыќ білдіріп осындай маєынасы бар жиындар ўйымдастырылуы ќажет.